Βιβλιοαναγνώσεις - ηχητικά βιβλία φαντασίας στα ελληνικά - audiobooks

Τίτλος πρωτότυπου: Mary Eleanor Wilkins Freeman "The Wind in the Rose-Bush" (1903)

Το "The Wind in the Rose-Bush" είναι μία από τις πιο χαρακτηριστικές και αγαπημένες ghost stories της Mary E. Wilkins Freeman (1852–1930), της σημαντικής Αμερικανίδας συγγραφέως της regional New England λογοτεχνίας και του υπερφυσικού. Η ιστορία πρωτοδημοσιεύτηκε το 1903 και δίνει τον τίτλο της σε ολόκληρη τη συλλογή The Wind in the Rose-bush and Other Stories of the Supernatural, που θεωρείται κλασικό έργο του αμερικανικού «regional gothic» και ψυχολογικού υπερφυσικού τρόμου.

Αναδεικνύει με μαεστρία την ένταση μεταξύ ορατού και αόρατου, χρησιμοποιώντας το υπερφυσικό ως όχημα για να εξερευνήσει κοινωνικά και ψυχολογικά ζητήματα της Νέας Αγγλίας του 19ου αιώνα. Το κεντρικό σύμβολο, η τριανταφυλλιά που κινείται βίαια χωρίς αέρα, λειτουργεί ως μεταφορά για τις αόρατες δυνάμεις καταπίεσης που διαπερνούν την καθημερινότητα. Αυτό το φαινόμενο δεν είναι τυχαίο: υποδηλώνει την παρουσία ενός φαντάσματος, αλλά και την ψυχολογική βία που ασκείται σε γυναίκες μέσα σε πατριαρχικές δομές. Η Freeman, με φόντο την πουριτανική ηθική, δείχνει πώς η φαινομενική ηρεμία κρύβει βαθιά τραύματα, όπως η αδιαφορία και η συναισθηματική απομόνωση.

Η πρωταγωνίστρια, Rebecca Flint, αντιπροσωπεύει μια γυναίκα ανεξάρτητη και πρακτική, που έρχεται από την πόλη για να διεκδικήσει την ανιψιά της. Η άφιξή της στο σπίτι της κ. Dent αποκαλύπτει μια δυναμική εξουσίας: η Dent, ως θεία εξ αγχιστείας, ενσαρκώνει την καταπιεστική φιγούρα που ελέγχει το περιβάλλον με αυστηρότητα και μυστικά. Η Rebecca, με την ορθολογική της προσέγγιση, αρχικά απορρίπτει τα υπερφυσικά σημάδια, αλλά σταδιακά τα αντιμετωπίζει ως αποδείξεις μιας βαθύτερης αδικίας. Αυτή η σύγκρουση ανάμεσα σε λογική και υπερφυσικό αντικατοπτρίζει την εσωτερική μάχη των γυναικών της εποχής, που παλεύουν να εκφράσουν τα συναισθήματά τους σε ένα περιβάλλον που τα καταστέλλει.

Το υπερφυσικό στοιχείο δεν είναι τρομακτικό· είναι θλιβερό και κατηγορηματικό. Η κίνηση της τριανταφυλλιάς, που θυμίζει βίαιο χτύπημα, συμβολίζει την αόρατη βία – σωματική ή συναισθηματική – που υφίστανται οι γυναίκες. Η Freeman χρησιμοποιεί αυτό το μοτίβο για να κριτικάρει την πατριαρχία: οι άνδρες απουσιάζουν αλλά η κληρονομιά τους (όπως ο πατέρας της Agnes) επιβάλλεται μέσα από κοινωνικές νόρμες. Η Agnes, ως φάντασμα-παρουσία, γίνεται σύμβολο της χαμένης αθωότητας, θύμα μιας οικογενειακής δυναμικής που προτιμά την εμφάνιση από την ουσία. Η ιστορία υπονοεί ότι η καταπίεση αυτή δεν είναι μόνο ατομική, αλλά κοινωνική, ριζωμένη στην πουριτανική κουλτούρα που τιμωρεί την έκφραση και ευνοεί την καταστολή.

Στυλιστικά, η Freeman υιοθετεί μια λιτή, σχεδόν ξηρή αφήγηση, που ενισχύει τον τρόμο μέσω υπονοούμενων. Δεν υπάρχουν δραματικές κορυφώσεις· ο τρόμος χτίζεται μέσα από καθημερινές λεπτομέρειες, όπως η επανάληψη του φαινομένου με την τριανταφυλλιά. Αυτή η προσέγγιση θυμίζει τον Henry James, αλλά

Τίτλος πρωτότυπου: A. Merritt "The Last Poet and the Robots" (1934)

Το διήγημα του Abraham Merritt, γνωστό με δύο τίτλους, αποτελεί χαρακτηριστικό δείγμα της pulp επιστημονικής φαντασίας των δεκαετιών 1920-1930. Ο Merritt φημίζεται για την "πορφυρή πεζογραφία" του – μια υπερβολική, ποιητική γλώσσα γεμάτη αισθητικές περιγραφές, που μετατρέπει την επιστημονική φαντασία σε σχεδόν μυστικιστική εμπειρία. Σε αυτή την ιστορία, το στυλ αυτό δεν είναι απλώς διακοσμητικό, αλλά οργανικό μέρος της θεματικής: η τέχνη και η αισθητική γίνονται όπλα ενάντια στην μηχανική τυραννία. Η ιστορία πρωτοεμφανίστηκε ως «The Last Poet and the Robots» το Απρίλιο 1934 ως 11ο κεφάλαιο στο διάσημο round-robin serial Cosmos που δημοσιεύτηκε στο fanzine Fantasy Magazine. Το Cosmos ήταν μια συνεργατική νουβέλα-παζλ με 17 κεφάλαια από πολλούς συγγραφείς. Πολλοί θεωρούν το κεφάλαιο του Merritt το καλύτερο από όλα. Τον Οκτώβριο του 1936 ο ίδιος ο Merritt πήρε αυτό το κεφάλαιο, το αναθεώρησε ελαφρώς και το εξέδωσε ως αυτόνομη ιστορία στο pulp περιοδικό Thrilling Wonder Stories με τον τίτλο «Rhythm of the Spheres».

Κεντρικό θέμα είναι η σύγκρουση μεταξύ ανθρώπινης δημιουργικότητας και μηχανικής λογικής. Ο πρωταγωνιστής, Narodny, ενσαρκώνει τον "τελευταίο ποιητή" – έναν υπεράνθρωπο που συνδυάζει επιστήμη, τέχνη και φιλοσοφία. Ζει σε ένα υπόγειο καταφύγιο, μακριά από τον κόσμο που κυριαρχείται από ρομπότ. Αυτή η απομόνωση συμβολίζει την αποξένωση του καλλιτέχνη σε μια εποχή εκμηχανισμού, όπου η ανθρώπινη ψυχή απειλείται από την ψυχρή αποτελεσματικότητα. Ο Merritt αντλεί από ρομαντικές ιδέες: ο Narodny δεν είναι απλός επιστήμονας, αλλά ένας "μουσικός των άστρων", που μετατρέπει κοσμικές ακτίνες σε συμφωνίες. Αυτό παραπέμπει στην αρχαία έννοια της "μουσικής των σφαιρών" (harmonia mundi), από τον Πυθαγόρα και τον Πλάτωνα, όπου το σύμπαν είναι μια αρμονική δομή. Ο Merritt την εκσυγχρονίζει, κάνοντάς την όπλο: η "ρυθμική δόνηση" των σφαιρών γίνεται μέσο καταστροφής, υπονοώντας ότι η τέχνη μπορεί να νικήσει την τεχνολογία όχι με βία, αλλά με αισθητική υπεροχή.

Τα ρομπότ, από την άλλη, αντιπροσωπεύουν την απειλή του ολοκληρωτισμού και της απώλειας ατομικότητας. Ο Merritt προβάλλει τα ρομπότ ως "κρυφή κυβέρνηση" που ελέγχουν τον κόσμο, διαταράσσοντας την κοσμική αρμονία. Δεν είναι απλοί εχθροί, αλλά σύμβολα μιας κοινωνίας όπου η δημιουργικότητα καταπιέζεται. Η "αισθητική ενόχληση" που νιώθει ο Narodny από τις μηχανικές παρεμβάσεις τους – σαν "φάλτσα νότα" στο σύμπαν – μετατρέπει την ιστορία σε αλληγορία: η τέχνη δεν είναι πολυτέλεια, αλλά αναγκαιότητα για την επιβίωση της ανθρωπότητας. Η επίλυση, μέσω ενός "μουσικού θανάτου", είναι ποιητική εκδίκηση: ο Narodny χρησιμοποιεί δονήσεις για να "σπάσει" τα ρομπότ, όπως ένας μαέστρος διορθώνει μια κακοφωνία. Σε σχέση με άλλα έργα του Merritt, όπως το The Metal Monster (1920), όπου μηχανές ζωντανεύουν, εδώ η απειλή είναι πιο φιλοσοφική: όχι η εξέγερση των μηχανών, αλλά η σταδιακή υποταγή του ανθρώπ

Επιστολή προς το Σούρα - Πλίνιος ο Νεότερος | Ηχητικό Βιβλίο Ελληνικά - Audiobook

Τίτλος πρωτότυπου: Gaius Plinius Caecilius Secundus "C. Plinius Licinio Surae suo S." (106-107 μ.Χ.)

Ο Γάιος Πλίνιος Καικίλιος (61 - 113 μ.Χ.), γνωστότερος ως Πλίνιος ο Νεότερος, ήταν δικηγόρος, συγγραφέας και δικαστής της αρχαίας Ρώμης. Ήταν ανιψιός του Πλίνιου του Πρεσβύτερου, ο οποίος συμμετείχε στην ανατροφή του. Έγραψε ποίηση, ρητορικούς λόγους και επιστολές προς δημοσίευση, ένα νέο, υποκειμενικό είδος μη μυθοπλαστικού πεζού λόγου. Ήταν αυτόπτης μάρτυρας της έκρηξης του Βεζούβιου, το 79 όταν καταστράφηκε η Πομπηία, και η μαρτυρία του διασώθηκε σε δύο επιστολές του. Μετά από μία πολύχρονη πολιτική καριέρα και ανέλιξη στα κρατικά αξιώματα, το 110 διορίστηκε πρέσβης του Αυτοκράτορα στη Βιθυνία. Σε επιστολή που έγραψε το 112 στον αυτοκράτορα Τραϊανό ζητούσε οδηγίες για τη μεταχείριση των χριστιανών της Βιθυνίας. Ήταν η εποχή που εξαπλωνόταν η νέα θρησκεία και ο Πλίνιος διεξήγαγε ανακρίσεις και έρευνες.

Ο Αθηνόδωρος ο Σάνδωνος (το «Σάνδωνος» επειδή ο πατέρας του ονομαζόταν «Σάνδων», 74 π.Χ.–7 μ.Χ.) ήταν στωικός φιλόσοφος, γνωστός και ως «Κανανίτης» από τον τόπο καταγωγής του, ένα μικρό χωριό κοντά στην Ταρσό. Κατά τον Στράβωνα, ο Αθηνόδωρος είχε γνώσεις Φυσικής γεωγραφίας. Aπό τα έργα του Αθηνοδώρου το γνωστότερο ήταν το «Περί σπουδής και παιδείας (παιδιάς;)», από το οποίο σώθηκαν αποσπάσματα. Επίσης, συνέγραψε το χαμένο έργο «Περί Ταρσού».

Η επιστολή 7.27 από το Βιβλίο VII των Επιστολών (Epistulae) του Πλίνιου, γραμμένη γύρω στο 107 μ.Χ. είναι μία από τις πιο ενδιαφέρουσες και διάσημες επιστολές του, επειδή πραγματεύεται το θέμα των φαντασμάτων και του υπερφυσικού με έναν σκεπτικιστικό αλλά και ανοιχτόμυαλο τρόπο, χαρακτηριστικό της ρωμαϊκής ελίτ της εποχής. Στην επιστολή αυτή, ο Πλήνιος απευθύνεται στον φίλο του Λικίνιο Σούρα (έναν επιφανή Ρωμαίο πολιτικό και λόγιο) και του ζητά τη γνώμη του για το αν υπάρχουν πραγματικά φαντάσματα ή αν πρόκειται για ψευδαισθήσεις. Ο Πλήνιος δεν παίρνει ξεκάθαρη θέση· λέει ότι είναι πρόθυμος να πιστέψει αν υπάρχουν αξιόπιστες μαρτυρίες, και ζητά από τον Σούρα να τον διαφωτίσει. Αυτή η επιστολή θεωρείται μία από τις πρώτες καταγεγραμμένες "ιστορίες φαντασμάτων" στη δυτική λογοτεχνία και έχει επηρεάσει πολλούς μεταγενέστερους συγγραφείς τρόμου.

Η αφήγηση αντανακλά ρωμαϊκές πεποιθήσεις για τα manes (ψυχές νεκρών) που στοιχειώνουν αν δεν ταφούν σωστά, συνδυάζοντας φόβο με λογική επίλυση. Ο Πλήνιος παρουσιάζει την ιστορία με σκεπτικισμό και ανοιχτότητα, τονίζοντας την περιέργεια αντί τον τρόμο – χαρακτηριστικό της ελίτ εποχής. Ο Αθηνόδωρος ενσαρκώνει τη στωική αταραξία: η φιλοσοφία νικά το υπερφυσικό. Η ιστορία επηρέασε βαθιά τη γοτθική λογοτεχνία (π.χ. Dickens, Bulwer-Lytton) και θεωρείται πρότυπο "haunted house": φάντασμα με αλυσίδες, άταφο σώμα, εξιλέωση μέσω ταφής.

Το έργο υπάρχει ελευθέρα διαθέσιμο εδώ στην αγγλική γλώσσα:

Τίτλος πρωτότυπου: H. P. Lovecraft "The Dream-Quest of Unknown Kadath" (1927)

Η νουβέλα «The Dream-Quest of Unknown Kadath» (1926-1927) του H. P. Lovecraft αποτελεί κορυφαίο έργο του Dream Cycle του, μια ποιητική οδύσσεια στις Ονειροχώρες (Dreamlands), αλλά και μεταβατικό κείμενο προς το κοσμικό τρόμο του Mythos.

Ο Lovecraft ξεκίνησε το χειρόγραφο το φθινόπωρο του 1926 και το ολοκλήρωσε στις 22 Ιανουαρίου 1927, σε μια περίοδο που πειραματιζόταν με μεγαλύτερα μήκη κειμένων (ακολούθησε αμέσως το μυθιστόρημα "The Case of Charles Dexter Ward"). Το θεωρούσε «όχι ιδιαίτερα καλό» και δεν το υπέβαλε ποτέ για δημοσίευση· παρέμεινε αδημοσίευτο και μη αναθεωρημένο μέχρι το 1943, όταν εκδόθηκε μεταθανάτια από την Arkham House στη συλλογή "Beyond the Wall of Sleep". Αυτή η έλλειψη επεξεργασίας εξηγεί εν μέρει την πυκνή, μερικές φορές υπερβολική πρόζα και τις μικρές ασυνέπειες.

Η κύρια επιρροή είναι ο Lord Dunsany, τον οποίο ο Lovecraft ανακάλυψε το 1919 και θαύμαζε βαθύτατα. Η εξωτική, ονειρική ατμόσφαιρα, οι καπριτσιόζοι θεοί και οι μαγευτικές πόλεις θυμίζουν έντονα τα Pegāna και The Gods of Pegāna του Dunsany – ο ίδιος ο Dunsany, όταν διάβασε απόσπασμα το 1948, σχολίασε «δανείστηκε το στυλ μου, αλλά δεν το μετανιώνω». Άλλες επιρροές περιλαμβάνουν το γοτθικό φανταστικό του William Beckford (Vathek, 1786, για την αδιάκοπη αφήγηση χωρίς κεφάλαια) και τον Nathaniel Hawthorne (π.χ. The Marble Faun). Κάποιοι κριτικοί (όπως ο Robert M. Price) βλέπουν και παράλληλισμούς με τα μυθιστορήματα Barsoom του Edgar Rice Burroughs, λόγω της επικής περιπέτειας.

Το έργο λειτουργεί ως σύνθεση του Dream Cycle: ενώνει στοιχεία από προηγούμενες ιστορίες όπως The Cats of Ulthar (γάτες, Ulthar), Celephaïs (Kuranes), Pickman's Model (ο Pickman ως ghoul), The Other Gods (Atal, Barzai). Ταυτόχρονα, εισάγει κοσμικά στοιχεία του Mythos: Nyarlathotep, Azathoth, Pnakotic Manuscripts, Plateau of Leng – δημιουργώντας γέφυρα μεταξύ φαντασίας και τρόμου. Ο Randolph Carter είναι ημι-αυτοβιογραφικός: μυστικιστής ονειροπόλος σαν τον ίδιο τον Lovecraft, που νοσταλγεί την παιδική αθωότητα.

Κεντρικό θέμα είναι η νοσταλγία και η ματαιότητα της απόλυτης αναζήτησης: η «θαυμαστή πόλη του ηλιοβασιλέματος» αποκαλύπτεται ως ιδεατοποιημένη Βοστώνη της παιδικής ηλικίας του Carter (και του Lovecraft), υπενθυμίζοντας ότι η αληθινή μαγεία κρύβεται στην καθημερινή πραγματικότητα, όχι σε μακρινά, εξωτικά βασίλεια. Η περιπέτεια γίνεται αλληγορία για την ωρίμανση: η υπερβολική λαχτάρα για το άπιαστο οδηγεί σε κίνδυνο (Nyarlathotep ως πειρασμός). Παρά την ποιητική ομορφιά, υποβόσκει κοσμικός τρόμος – οι θεοί είναι αδιάφοροι, η πραγματικότητα εύθραυστη.

Η Kadath διχάζει: για κάποιους είναι ακατέργαστη και υπερβολική, για άλλους το πιο προσωπικό και αισιόδοξο έ

Τίτλος πρωτότυπου: Gustavo Adolfo Bécquer "Maese Pérez, el Organista" (1861)

Το διήγημα «Maese Pérez, el Organista» του Gustavo Adolfo Bécquer είναι μια ρομαντική "λεγένδα" (Leyendas), που συνδυάζει γοτθικά στοιχεία, υπερφυσικό και θρησκευτική ευλάβεια. Διαδραματίζεται στη Σεβίλλη του 17ου αιώνα, στο μοναστήρι Santa Inés, κατά τις Παραμονές Χριστουγέννων.

Ο πρωταγωνιστής, ο τυφλός και ταπεινός οργανίστας Πέρεθ, παράγει μουσική θεϊκής ομορφιάς, σαν αγγελική. Η πλοκή εξελίσσεται σε τρεις διαδοχικές Χριστουγεννιάτικες Μεσονύκτιες Λειτουργίες. Θεματικά, εξερευνά τη δύναμη της τέχνης που υπερβαίνει τον θάνατο, την ταπεινότητα απέναντι στην υπερηφάνεια, την πίστη και το υπερφυσικό ως γέφυρα μεταξύ γήινου και ουράνιου. Το στυλ είναι ποιητικό, ατμοσφαιρικό, με λαϊκή αφήγηση (αφηγητής-μάρτυρας) που ενισχύει την αυθεντικότητα, εμπνευσμένο από το ρομαντισμό. Η μουσική συμβολίζει το άφατο, το ιερό, ενώ ο θάνατος παρουσιάζεται ως μετάβαση, όχι τέλος. Δυαδικότητες (ζωή/θάνατος, ταπεινότητα/υπερηφάνεια), τόνος συνομιλίας και νόμοι αφήγησης folklore ενισχύουν το μυστήριο.

Η ιστορία δεν βασίζεται σε συγκεκριμένο ιστορικό θρύλο, αλλά αντλείται από ισπανική λαϊκή παράδοση, με θέματα φαντασμάτων σε εκκλησίες, θαυμάτων και στοιχειωμένων οργάνων. Ο Bécquer, επηρεασμένος από γοτθικό ρομαντισμό, μεταμορφώνει λαϊκές ιστορίες σε λογοτεχνία, προσθέτοντας χριστιανικά/υπερφυσικά στοιχεία (π.χ. πνεύματα που επιστρέφουν για ιερά καθήκοντα). Παρόμοιες παραλλαγές υπάρχουν σε άλλους συγγραφείς (π.χ. Alarcón), αλλά αυτή είναι πρωτότυπη δημιουργία του, γραμμένη στο μοναστήρι Veruela (1864) εν μέσω προσωπικών δυσκολιών.

Το διήγημα δημοσιεύτηκε αρχικά στο περιοδικό «El Contemporáneo» (1861-64). Μετά τον θάνατο του Bécquer (1870), φίλοι (Rodríguez Correa) συγκέντρωσαν τα χειρόγραφα για φιλανθρωπικό σκοπό, εκδίδοντας τις «Leyendas» στο «Obras» (1871, Μαδρίτη). Θεωρείται κλασικό έργο του ισπανικού ρομαντισμού και συχνά διαβάζεται τα Χριστούγεννα.

Το πρωτότυπο έργο υπάρχει ελευθέρα διαθέσιμο εδώ:

https://www.cervantesvirtual.com/obra-visor/maese-perez-el-organista/html/c4abaf52-a0fa-11e1-b1fb-00163ebf5e63_2.html

Μετάφραση και ανάγνωση Γρηγόριος Καλογιάννης

Η ηχογράφηση δεν έχει κερδοσκοπικό χαρακτήρα. Επιτρέπεται η αναπαραγωγή, αναδημοσίευση και ενσωμάτωση, με όρους Creative Commons BY-NC (αναφορά σε δημιουργούς - μη εμπορική χρήση).

Τίτλος πρωτότυπου: Lafcadio Hearn "The Story of Ming-Y"

Πρώτη έκδοση στη συλλογή Some Chinese Ghosts (1887)

Η «Ιστορία του Ming-Y» είναι μία από τις πιο εκλεπτυσμένες και μελαγχολικές κινεζικές «ιστορίες φαντασμάτων» του Lafcadio Hearn, γραμμένη πριν ακόμα εγκατασταθεί στην Ιαπωνία. Αποτελεί χαρακτηριστικό δείγμα του τρόπου με τον οποίο ο Hearn επεξεργάζεται τους ανατολικούς θρύλους για να δημιουργήσει ένα υβρίδιο ποίησης, υπερφυσικού και ηθικής αμφισημίας. Το κείμενο δεν ενδιαφέρεται τόσο για την εξωτερική δράση όσο για τη συγκρουσιακή εμπειρία ενός ανθρώπου που βρίσκεται ανάμεσα σε δύο κόσμους: τον κόσμο των ζωντανών κοινωνικών υποχρεώσεων και τον κόσμο της γοητευτικής, αινιγματικής ελευθερίας.

Κεντρικό θέμα είναι ο πειρασμός της εσωτερικής φυγής. Ο Ming-Y, μορφωμένος και ευγενικός, φέρει την ευθύνη μιας κοινωνικής διαδρομής που απαιτεί πειθαρχία, συνέχεια και αφοσίωση. Η παρουσία του ξένου θηλυκού στοιχείου (της μυστηριώδους Sié-Thao) έρχεται σαν άρνηση αυτής της διαδρομής: αντιπροσωπεύει ελευθερία, αισθησιασμό, αποδέσμευση από τον κώδικα. Η ιστορία όμως δεν θέτει την ηθική αντιπαράθεση με απλά δίπολα «σωστού–λάθους». Αντίθετα, διερευνά τον τρόπο με τον οποίο η ανθρώπινη επιθυμία αναζητά τόπους όπου να μπορεί να υπάρξει αυθεντικά, ακόμη κι αν αυτοί οι τόποι βρίσκονται πέρα από τα όρια του φυσικού κόσμου.

Τυπικό στοιχείο της γραφής του Hearn είναι ότι αποφεύγει τις απόλυτες ερμηνείες. Η ατμόσφαιρα παραμένει ομιχλώδης, ποιητικά υπαινικτική. Η Sié-Thao δεν παρουσιάζεται απλώς ως αυθεντία του υπερφυσικού αλλά ως σύμβολο της δύναμης που έχει η ανθρώπινη φαντασία να κατασκευάζει κόσμους για να καταφύγει. Το ενδιαφέρον της ιστορίας βρίσκεται στη λεπτή ισορροπία ανάμεσα στη γοητεία και στον κίνδυνο, ανάμεσα στην επιθυμία να αφεθεί κανείς σε ένα όνειρο και την ανάγκη να αναγνωρίσει τα όριά του.

Επιπλέον, ο Hearn εισάγει μια διάκριση ανάμεσα σε εξωτερική κοινωνική τάξη και εσωτερική ψυχική τάξη. Ο Ming-Y καλείται διακριτικά να αναμετρηθεί με το ερώτημα: ποιο μέρος του εαυτού του κινείται μέσα από κανόνες, και ποιο αναζητεί μια πιο ενστικτώδη μορφή πληρότητας; Αυτή η σύγκρουση, θεμελιωμένη στην παράδοση των κινεζικών ιστοριών φαντασμάτων, λειτουργεί εδώ ως υπαρξιακή διερώτηση.

Τελικά, η ιστορία δεν επιχειρεί να τρομάξει αλλά να δημιουργήσει μια μελαγχολική, ονειρική ένταση, όπου ο έρωτας, η επιθυμία και η πραγματικότητα αλληλοδιεισδύουν χωρίς καθαρά σύνορα. Η δύναμή της βρίσκεται στη λεπτομέρεια της ατμόσφαιρας και στη βαθιά, σχεδόν μουσική της ρυθμικότητα, που αφήνει τον αναγνώστη να αιωρείται ανάμεσα στο ορατό και το αόρατο.

Το έργο υπάρχει ελευθέρα διαθέσιμο εδώ:

https://www.gutenberg.org/ebooks/16261

Μετάφραση και ανάγνωση Γρηγόριος Καλογιάννης

Η ηχογράφηση δεν έχει κερδοσκοπικό χαρακτήρα. Επιτρέπεται η αναπαραγωγή, αναδημοσίευση και ενσωμάτωση, με όρους Creative Commons BY-NC (αναφορά σε δημιουργούς - μη εμπορι

Τίτλος πρωτότυπου: M. R. James "Canon Alberic's Scrap-Book" (1895)

Σημείωση μετάφρασης: Ο τίτλος Κανονικός (Canon) αναφέρεται σε ιερέα της Καθολικής Εκκλησία, μέλος του καθεδρικού κλήρου (chapter), που έχει συγκεκριμένα καθήκοντα στο ναό.

Το Canon Alberic's Scrap-Book είναι ένα διήγημα τρόμου του Άγγλου συγγραφέα Montague Rhodes James, που γράφτηκε το 1892 ή το 1893 και δημοσιεύθηκε για πρώτη φορά το 1895 στο περιοδικό National Review. Είναι η παλαιότερη γνωστή ιστορία τρόμου του και η πρώτη (μαζί με το «Lost Hearts») που διαβάστηκε στο «Chitchat Society» του King's College του Κέιμπριτζ, όπου πολλές από τις ιστορίες του έκαναν το δημόσιο ντεμπούτο τους. Στη συνέχεια συμπεριλήφθηκε στην πρώτη συλλογή διηγημάτων του, Ghost Stories of an Antiquary (1904), αν και εκεί η κακόβουλη οντότητα είναι ένας δαίμονας και όχι ένα φάντασμα. Θεωρείται η πρώτη «καθαρόαιμη» ιστορία φαντασμάτων του και, ταυτόχρονα, ένα από τα τελειότερα δείγματα του είδους. Δεν είναι τυχαίο ότι ο ίδιος ο James το τοποθετούσε ψηλά στις προσωπικές του προτιμήσεις.

Η δύναμη της ιστορίας βρίσκεται στην οικονομία και στην ακρίβεια. Ο James δεν χάνει λέξεις· κάθε περιγραφή, κάθε λεπτομέρεια του περιβάλλοντος (η ερειπωμένη πόλη Saint-Bertrand-de-Comminges, η σκονισμένη σακριστία, το μισοσκότεινο δωμάτιο του ξενοδοχείου) λειτουργεί σαν πινελιά που χτίζει ατμόσφαιρα πνιγηρής απομόνωσης. Η φρίκη δεν έρχεται από υπερβολές, αλλά από την αργή, σχεδόν επιστημονική αποκάλυψη του απαγορευμένου.

Κεντρικό μοτίβο είναι η σύγκρουση ανάμεσα στη λογική, ακαδημαϊκή περιέργεια του Άγγλου φιλολόγου Dennistoun και στο απόκοσμο που δεν μπορεί να ερμηνευθεί με βιβλιοθηκονομικούς όρους. Ο James, ως μελετητής του μεσαίωνα ο ίδιος, γνωρίζει πολύ καλά την έλξη που ασκούν τα παλιά χειρόγραφα· ταυτόχρονα, όμως, γνωρίζει και τον κίνδυνο που κρύβεται όταν κάποιος «ξεφυλλίσει» πέρα από το επιτρεπτό. Το λεύκωμα δεν είναι απλώς αντικείμενο· είναι πύλη. Και η εικόνα που κρύβεται στις τελευταίες σελίδες λειτουργεί σαν κατάρα που μεταδίδεται διαδοχικά: από τον 17ο αιώνα στον Αλμπερίκ τον πρεσβύτερο, στον εγγονό του, στον Dennistoun, και τελικά στον αναγνώστη.

Η ίδια η εικόνα του δαίμονα είναι μοναδική στο έργο του James: δεν περιγράφεται εκτενώς, αλλά με ελάχιστες, κοφτές φράσεις που μένουν αξέχαστες. Η αποστροφή του James προς το γκροτέσκο είναι ελεγχόμενη· η φρίκη προκύπτει από το ότι το πλάσμα είναι ταυτόχρονα αναγνωρίσιμο (έχει ανθρώπινα χαρακτηριστικά) και εντελώς ξένο.

Ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα είναι και η χρήση της φωτογραφίας ως αποδεικτικού στοιχείου. Ο Dennistoun, άνθρωπος της επιστήμης, προσπαθεί να «αιχμαλωτίσει» το υπερφυσικό με το φακό – και η φωτογραφία που βγαίνει είναι χειρότερη από την ίδια την εμπειρία. Εδώ ο James προαναγγέλλει ένα μοτίβο που θα επανέλθει αργότερα (π.χ. στο «The Mezzotint»): η τεχνολογία όχι μόνο δεν εξορκίζει το κακό, αλλά το απαθανατίζει και το πολλαπλασιάζει.

Τέλος

Τίτλος πρωτότυπου: A. Hyatt Verrill "The Plague of the Living Dead" (1927)

Η νουβέλα «The Plague of the Living Dead» (υπογεγραμμένη με το ψευδώνυμο Ray Ainsbury) δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Amazing Stories, τεύχος Απριλίου 1927, με εξώφυλλο του Frank R. Paul που απεικονίζει γιγάντιους μύκητες και ζόμπι-Ινδιάνους. Ήταν η lead novella του τεύχους, δίπλα σε ιστορίες των Miles J. Breuer και H. G. Wells. Το 1941 επανεκδόθηκε στο Famous Fantastic Mysteries (Ιούνιος 1941) με το πραγματικό όνομα του Verrill και νέα εικονογράφηση του Virgil Finlay. Από τότε έχει συμπεριληφθεί σε ανθολογίες όπως το The Sleeping and the Dead (1947), Rivals of Weird Tales (1990), και το ζόμπι-θεματικό The Plague, Pestilence & Apocalypse Megapack (2016).

Το έργο θεωρείται σήμερα μία από τις τρεις-τέσσερις πρώτες ιστορίες «σύγχρονων» ζόμπι στην αγγλόφωνη λογοτεχνία (μαζί με το «Salt Is Not for Slaves» του G. W. Hutter το 1931 και το «Black Tancrède» του W. B. Seabrook το 1929). Η καινοτομία του Verrill δεν είναι η ύπαρξη νεκροζώντανων καθαυτή (υπήρχαν ήδη στις γοτθικές και αποικιακές αφηγήσεις), αλλά η επιστημονικοποίηση του φαινομένου που προηγείται κατά δεκαετίες της σύγχρονης zombie μυθολογίας (Romero, The Walking Dead κλπ). Αυτό ακριβώς το μείγμα επιστήμης και τρόμου είναι που κάνει το διήγημα να ξεχωρίζει από τις καθαρά αποκρυφιστικές zombie ιστορίες της ίδιας περιόδου. Το 1927, 41 χρόνια πριν το «Night of the Living Dead», ο Verrill έγραψε ουσιαστικά το πρώτο σύγχρονο zombie apocalypse με επιστημονική βάση.

Εικόνα από τη δεύτερη έκδοση

Το έργο υπάρχει ελευθέρα διαθέσιμο εδώ:

https://en.wikisource.org/wiki/Amazing_Stories/Volume_02/Number_01/The_Plague_of_the_Living_Dead

Μετάφραση και ανάγνωση Γρηγόριος Καλογιάννης

Η ηχογράφηση δεν έχει κερδοσκοπικό χαρακτήρα. Επιτρέπεται η αναπαραγωγή, αναδημοσίευση και ενσωμάτωση, με αναφορά στην πηγή και τους δημιουργούς.

Τίτλος πρωτότυπου: Mary Wollstonecraft Shelley "The Mortal Immortal" (1833)

Το «The Mortal Immortal» αφηγείται την ιστορία ενός άνδρα ονόματι Winzy, ο οποίος πίνει ένα ελιξίριο που τον κάνει αθάνατο. Αρχικά, η αθανασία φαίνεται να του υπόσχεται αιώνια ηρεμία. Ωστόσο, σύντομα γίνεται φανερό ότι είναι καταδικασμένος να υποφέρει αιώνια ψυχολογική βασανιστήρια, καθώς όλα όσα αγαπά πεθαίνουν γύρω του.

Η ιστορία ανατέθηκε το 1833 για το The Keepsake, ένα σημαντικό λογοτεχνικό ετήσιο περιοδικό που συνδύαζε μικρά διηγήματα και ποίηση με υψηλής ποιότητας χαρακτικά έργα τέχνης. Ήταν μία από μια σειρά παρόμοιων αναθέσεων. Η Σέλλεϋ πούλησε είκοσι ένα διηγήματα σε ετήσια περιοδικά σε διάστημα δεκαεπτά ετών, με περισσότερα από τα μισά από αυτά να δημοσιεύονται στο The Keepsake. Για αυτή την ιστορία, η Σέλλεϋ έλαβε μια χαρακτική με τίτλο Bertha, από έναν πίνακα του Χένρι Π. Μπριγκς που χαράχθηκε από τον Φρέντερικ Μπέικον, ο οποίος απεικονίζει έναν νεαρό άνδρα και μια νεαρή γυναίκα να βοηθούν μια ηλικιωμένη κυρία να κατέβει μια σκάλα. Επέλεξε να γράψει μια ιστορία βασισμένη στην ιδέα ενός αθάνατου άνδρα αφηγητή, ο οποίος βλέπει τη σύζυγό του τόσο ως νεαρή γυναίκα όσο και ως την ηλικιωμένη γυναίκα που γίνεται.

Το «The Mortal Immortal» θεωρείται παράδειγμα της εξομολογητικής αφήγησης του Godwin. Η ιστορία έχει συνδεθεί με το St. Leon, ένα μυθιστόρημα του 1799 του πατέρα της Shelley, William Godwin. Το μυθιστόρημα του Godwin είχε καθιερώσει την ιδέα ενός τραγικού αθάνατου πρωταγωνιστή, που διέθετε εξαιρετικές δυνάμεις αλλά δεν μπορούσε να τις χρησιμοποιήσει σωστά. Η Shelley είχε αναπτύξει αυτό το θέμα στο Frankenstein (1818). Στο «The Mortal Immortal», η Σέλλεϋ προσέθεσε μια ειρωνική τροπή – ο πρωταγωνιστής γίνεται αθάνατος κατά λάθος – και έπαιξε με τους τρόπους με τους οποίους η αθανασία του αφηγητή τον απομάκρυνε, μαζί με τη σύζυγό του, από την κοινωνία.

Μια άλλη πηγή μπορεί να βρεθεί στο έργο του Apuleius «Ο χρυσός γάιδαρος», μια λατινική σάτιρα του 2ου αιώνα, στην οποία μια θαυματουργή μεταμόρφωση βασίζεται επίσης σε ένα τυχαίο φίλτρο. Είναι γνωστό ότι η Σέλλεϋ το μετέφρασε, με την παρότρυνση του συζύγου της, το 1817. Ο τίτλος προέρχεται από το ποίημα «Ενδυμίωνας» του Τζον Κητς.

Ο Ιταλός συγγραφέας Iginio Ugo Tarchetti, ένας από τους πρώτους γοτθικούς μυθιστοριογράφους που έγραφαν στα ιταλικά και εξέχον μέλος του κινήματος Scapigliatura, έγραψε μια ιταλική εκδοχή του διηγήματος, με τίτλο Il mortale immortale. Μεταγενέστεροι κριτικοί έχουν επισημάνει ότι αυτή η εκδοχή μοιάζει τόσο πολύ με το πρωτότυπο, ώστε στην ουσία αποτελεί μια μη εξουσιοδοτημένη και ανώνυμη μετάφραση.

Μια συνέχεια της ιστορίας γράφτηκε από τον Γκάρι Τζένινγκς το 1973 και δημοσιεύθηκε στο Fantasy and Science Fiction με τον τίτλο «Ms. Found in an Oxygen Bottle».

Παρά τη δημοτικότητα του "The Keepsake" και το κύρος των συγγραφέων που συνέβαλαν σε αυτό, τα διηγήματα και τα

Τίτλος πρωτότυπου: Ryūnosuke Akutagawa (芥川 龍之介) "In a Grove (藪の中, Yabu no naka)" (1922)

Το In a Grove , που μεταφράστηκε επίσης ως In a Bamboo Grove, είναι ένα ιαπωνικό διήγημα του Ryūnosuke Akutagawa που εκδόθηκε για πρώτη φορά στην έκδοση του Ιανουαρίου 1922 του μηνιαίου ιαπωνικού λογοτεχνικού περιοδικού Shinchō. Το 2014, η εφημερίδα The Telegraph το κατέταξε ως ένα από τα «10 καλύτερα ασιατικά μυθιστορήματα όλων των εποχών». Το In a Grove έχει προσαρμοστεί πολλές φορές, με πιο γνωστή την προσαρμογή του Akira Kurosawa για την βραβευμένη ταινία του Rashōmon του 1950.

Η ιστορία επικεντρώνεται στον βίαιο θάνατο του νεαρού σαμουράι Kanazawa no Takehiro, του οποίου το πτώμα βρέθηκε σε ένα δάσος μπαμπού κοντά στο Κιότο. Τα προηγούμενα γεγονότα ξετυλίγονται σε μια σειρά μαρτυριών, πρώτα από περαστικούς, έναν βοηθό αστυνομικό και έναν συγγενή, και στη συνέχεια από τους τρεις κύριους πρωταγωνιστές – τον σαμουράι, τη σύζυγό του Masago και τον ληστή Tajōmaru – αλλά η αλήθεια παραμένει κρυφή λόγω των αντιφατικών περιγραφών που δίνονται.

Η ιστορία χωρίζεται σε επτά ενότητες, μία για κάθε μαρτυρία, οι οποίες παρουσιάζονται όλες σε πρώτο πρόσωπο. Οι πρώτες τέσσερις απευθύνονται ρητά σε έναν «αστυνομικό διευθυντή» ή «δικαστή» (πρωτότυπο «kebiishi»), όπως αναφέρεται στους τίτλους των ενοτήτων. Οι αρμοδιότητες των προσώπων στα οποία απευθύνονται οι τρεις τελευταίες ενότητες δεν αναφέρονται.

Οι επιρροές του Ακουταγκάβα για αυτή την ιστορία μπορεί να προήλθαν από διάφορες πηγές:

-Μια ιστορία από την κλασική ιαπωνική συλλογή «Konjaku Monogatarishū»: Στην 23η ιστορία του 29ου τόμου — «Η ιστορία του δεμένου άνδρα που συνόδευε τη γυναίκα του στο Τάνμπα» — ένας άνδρας είναι δεμένος σε ένα δέντρο σε ένα δάσος από μπαμπού και αναγκάζεται να παρακολουθεί αβοήθητος τη γυναίκα του να βιάζεται από έναν νεαρό κλέφτη, ο οποίος έχει κλέψει όλα τα υπάρχοντά τους.

-«Ο φεγγαρόλουστος δρόμος» του Ambrose Bierce: ένα διήγημα για τη δολοφονία μιας γυναίκας, όπως την αφηγούνται ο σύζυγός της και η ίδια (μέσω ενός μέντιουμ), με εισαγωγή από τον γιο τους.

-«Το δαχτυλίδι και το βιβλίο» του Robert Browning: ένα αφηγηματικό ποίημα βασισμένο στην αληθινή ιστορία μιας δολοφονίας που αφηγείται με 12 διαφορετικούς τρόπους.

Το «In a Grove» έχει προσαρμοστεί επανειλημμένα σε ταινίες, μεταξύ των οποίων:

Rashomon - Ιαπωνία 1950, σε σκηνοθεσία Akira Kurosawa

The Outrage - ΗΠΑ 1964, σε σκηνοθεσία Martin Ritt

Iron Maze - ΗΠΑ 1987, σε σκηνοθεσία Hiroaki Yoshida

In a Grove - Ιαπωνία 1996, σκηνοθεσία: Hisayasu Satō

Misty - Ιαπωνία 1997, σκηνοθεσία: Kenki Saegusa

The Outrage - Ταϊλάνδη 2011, σκηνοθεσία: M.L. Pundhevanop Dhewakul

The Bottomless Bag - Ρωσία 2017, σκηνοθεσία: Rustam Khamdamov

Το 2012, ο Ισπανός συγγραφέας και εικονογράφος Víctor Santos συνδύασε το In a Grove, το Rashomon (το άλλο διήγημα του Ryūnosuke Akutagawa από το οποίο πήρ

Μια νεαρή υποψήφια διδάκτωρ αρχαιολογίας με πλούσια εμπορική δραστηριότητα στον χώρο τής ενάλιας αρχαιοκαπηλίας θα αναλάβει να εντοπίσει ένα λείψανο αμύθητης αξίας στα ανοιχτά τής Σαμοθράκης˙ το δίλημμα της επιλογής μεταξύ της επιστημονικής αλήθειας και της γενναιόδωρης αμοιβής θα λάβει μια απρόσμενη τροπή όταν, κατά τη διάρκεια ενός διεθνούς επιστημονικού συνεδρίου, το έργο της θα της χαρίσει το δυσοίωνο εισιτήριο για την παγκόσμια ελίτ: για «το 1% του 1%».

Διήγημα από τη συλλογή ιστοριών τρόμου "Ἐγώ εἰμι τὸ Ψέφος τοῦ κόσμου" (2022):

Ἐν ἀρχῇ ἦν ὁ Λοιγός˙ το ζιζάνιο που ριζώνει στο λίκνο των Αιώνων˙ η αστραπή που καταβροχθίζει τα δάση τής Νωθρότητας˙ η θύελλα που διαβρώνει τα βουνά τής Απακμής˙ ο χείμαρρος που σαρώνει τις κοιλάδες τής Αδράνειας και ξεβράζει την ιλύ τής Πλάσης˙ το Πρώτο Κινούν. Έξι ιστορίες για κακόποτμα παρελθόντα και δυσοίωνα παρόντα, σκαλισμένες ευλαβικά στους αρχέγονους γρανίτες τού Τρόμου που φύονται σαν τιτάνιοι μύκητες στο συλλογικό ασυνείδητο των αστικών και αρχαίων μύθων, των λαογραφικών παραδόσεων και των παραμυθιών. Έξι αναπόδραστες παρτίδες, όπου οι τροχιές των ανδρείκελων συγκλίνουν, τέμνονται και αποκλίνουν, καταλήγοντας μονάχα σε ένα ξέπνοο σύρσιμο επάνω στα αδιάφορα κελιά τού Κοσμικού Άβακος. Έξι κολλώδη υφαντά, όπου τα άτακτα νήματα πυκνώνουν, σφίγγονται και στεριώνουν από τα υπερκόσμια χτένια, χαμένα και εκφυλισμένα μες στην περίτεχνη πλέξη τού Άναρχου Αργαλειού. Έξι πολυφωνικές μελωδίες που δοξολογούν ουρλιάζοντας τον κρατήρα τής Δημιουργίας˙ και το διακρότημά τους ανακράζει ως φωνή βροντής: «Ἐγώ εἰμι τὸ Ψέφος τοῦ κόσμου».

Φρικτῶς καὶ ταχέως ἐπιστήσεται ὑμῖν˙ καὶ ἐμπεριπατήσει ἐν ὑμῖν.

Ο Ατρέας Λιμβρός, κατά κόσμον Γιώργος Προφητηλιώτης, γεννήθηκε στην Έδεσσα το 1990 και πλέον ζει στην Αθήνα. Είναι Διδάκτωρ Μηχανικός τού Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου. Έργα του έχουν διακριθεί με Α’ Βραβείο Φαντασίας και Τρόμου στον πανελλήνιο διαγωνισμό φανταστικής λογοτεχνίας «Larry Niven». Η πρώτη του προσωπική συλλογή ιστοριών τρόμου, «Δημώδη ή Δειμώδη; A’: Ἐν ἀρχῇ ἦν ὁ Λοιγός», βραβεύτηκε το 2016 με το Α' Βραβείο Νουβέλας/Συλλογής Διηγημάτων στον πανελλήνιο λογοτεχνικό διαγωνισμό «Χριστόδουλος Πετρίδης». Οι επτά ιστορίες τής συλλογής «Ἐγώ εἰμι τὸ Ψέφος τοῦ κόσμου» γράφτηκαν την περίοδο 2015-2017.

Το έργο υπάρχει ελευθέρα διαθέσιμο εδώ:

https://www.openbook.gr/ego-eimi-to-psefos-toy-kosmoy/

Ανάγνωση Γρηγόριος Καλογιάννης

Η ηχογράφηση δεν έχει κερδοσκοπικό χαρακτήρα. Επιτρέπεται η αναπαραγωγή, αναδημοσίευση και ενσωμάτωση, με αναφορά στην πηγή και τους δημιουργούς.

Τίτλος πρωτότυπου: William Olaf Stapledon "Star Maker" (1937)

Μέρος 3ο από 3 (Κεφάλαια X έως XVI)

Η κληρονομιά του Star Maker: Μια βόμβα βραδείας καύσης που άλλαξε τα πάντα

Το Star Maker δεν έγινε αμέσως best-seller· αντίθετα, παρέμεινε για δεκαετίες «κρυφό ευαγγέλιο» μιας μικρής αλλά φανατικής ομάδας συγγραφέων, φιλοσόφων και επιστημόνων. Όμως η επιρροή του είναι σήμερα ορατή παντού, ακόμα κι αν λίγοι γνωρίζουν το όνομα του δημιουργού του.

Στη λογοτεχνία της επιστημονικής φαντασίας, το βιβλίο λειτούργησε σαν θεμέλιος λίθος πάνω στον οποίο χτίστηκε σχεδόν ολόκληρο το μεταπολεμικό είδος. Ο Arthur C. Clarke το αποκάλεσε «το πιο σημαντικό έργο επιστημονικής φαντασίας που γράφτηκε ποτέ» και παραδέχτηκε ότι χωρίς αυτό δεν θα υπήρχαν ούτε το "2001: Οδύσσεια του Διαστήματος" ούτε το "Rendezvous with Rama". Οι Dyson spheres (τεχνητοί κόσμοι γύρω από άστρα) εμφανίζονται πρώτη φορά στο Star Maker το 1937 – είκοσι πέντε χρόνια πριν ο Freeman Dyson τις «ανακαλύψει» επιστημονικά. Ο Stanisław Lem έγραψε ότι «όλα όσα έκανα αφού διάβασα αυτό το βιβλίο ήταν απλώς σχόλια πάνω του». Ο Brian Aldiss το χαρακτήρισε «το πρώτο αληθινό έπος του διαστήματος».

Ακόμα και συγγραφείς εκτός επιστημονικής φαντασίας αναγνώρισαν την επιρροή του: ο Jorge Luis Borges το διάβασε στα ισπανικά το 1940 και η ιδέα των πολλαπλών σύμπαντων-δημιουργημάτων σαν καλλιτεχνικές δοκιμές του Δημιοργού αντηχεί έντονα στο «El jardín de senderos que se bifurcan» και στο «Tlön, Uqbar, Orbis Tertius». Ο C.S. Lewis, αν και θεολογικά αντέδρασε (το θεώρησε «δαιμονικό»), παραδέχτηκε ότι τον ανάγκασε να ξαναγράψει ολόκληρη την Κοσμική Τριλογία του.

Στην επιστήμη, η επιρροή είναι εξίσου βαθιά αλλά λιγότερο γνωστή. Ο Carl Sagan είχε πάντα ένα αντίτυπο στο γραφείο του. Ο Fred Hoyle, ο δημιουργός της θεωρίας της σταθερής κατάστασης, παραδέχτηκε ότι η ιδέα του για συνεχή δημιουργία ύλης στο Σύμπαν γεννήθηκε εν μέρει από την εικόνα του Δημιοργού που πειραματίζεται αδιάκοπα. Στη σύγχρονη κοσμολογία, η έννοια του «landscape» των πολλαπλών σύμπαντων (string theory) θυμίζει έντονα την ακολουθία όλο και τελειότερων αλλά και ψυχρότερων κόσμων που περιγράφει ο Stapledon.

Στη φιλοσοφία της θρησκείας, το βιβλίο παραμένει σκάνδαλο και φωτισμός ταυτόχρονα. Ο Star Maker ως «υπέρτατος καλλιτέχνης» που δεν νοιάζεται για τα πλάσματά του προκάλεσε σοκ το 1937, αλλά προετοίμασε το έδαφος για μεταμοντέρνες θεολογίες όπου ο Θεός δεν είναι απαραίτητα αγάπη αλλά δημιουργικότητα, πείραμα, ίσως και μοναξιά. Ο Teilhard de Chardin, που διάβασε το βιβλίο λίγο πριν πεθάνει, είπε ότι «ο Stapledon είπε με ποιητικό τρόπο αυτό που εγώ προσπάθησα να πω επιστημονικά: η πορεία του Σύμπαντος προς το Σημείο Ωμέγα».

Τέλος, στην ποπ κουλτούρα η σκιά του είναι παντού χωρίς να φαίνεται το όνομα: τα γαλαξιακά συμβούλια του Star Wars, οι αρχαίοι Πρόγονοι και οι Reapers του Mass Effect, η ιδέα του Πολυσύμπαντος στο Marvel multiv

Τίτλος πρωτότυπου: William Olaf Stapledon "Star Maker" (1937)

Μέρος 2ο από 3 (Κεφάλαια VI έως IX)

Το Star Maker (1937) δεν είναι μυθιστόρημα με την κλασική έννοια· είναι ένα κοσμικό ποίημα σε πεζό λόγο, μία φιλοσοφική οδύσσεια που ξεπερνάει κάθε προηγούμενο όριο της επιστημονικής φαντασίας. Ο Stapledon εγκαταλείπει εντελώς τον ανθρωποκεντρισμό και μετατρέπει το Σύμπαν σε εργαστήριο όπου η ίδια η Συνείδηση εξελίσσεται, πέφτει, αναγεννιέται και τελικά συναντά τον Δημιουργό της – όχι όμως ως Θεό της αγάπης, αλλά ως απόλυτο Καλλιτέχνη.

Η αφήγηση ξεκινάει σχεδόν λυρικά: ένας άνθρωπος στην κορυφή ενός λόφου στην Αγγλία του 1930 αφήνει το σώμα του και αρχίζει ένα αστρικό ταξίδι που διαρκεί δισεκατομμύρια χρόνια. Αυτό το ταξίδι δεν είναι τουριστικό· είναι μυσταγωγικό και επώδυνο. Ο αφηγητής σταδιακά χάνει την ατομικότητά του, γίνεται «εμείς», ενώνεται με ξένες συνειδήσεις και τελικά συμμετέχει σε μία παγκόσμια τηλεπαθητική κοινότητα που περιλαμβάνει χιλιάδες πολιτισμούς: ανθρωποειδή, ιχθυοειδή, φυτοειδή, ναυτιλοειδή, συμβιωτικά συμπλέγματα, ακόμα και νοήμονα νεφελώματα ή ολόκληρους γαλαξίες.

Η μεγαλύτερη πρωτοτυπία του έργου είναι η απόρριψη κάθε ηθικού ανθρωπομορφισμού. Οι πολιτισμοί δεν κρίνονται με βάση το αν είναι «καλοί» ή «κακοί» σύμφωνα με γήινα κριτήρια, αλλά με το αν καταφέρνουν να ξεπεράσουν το είδος τους και να ενωθούν σε μεγαλύτερες κοινότητες νοήματος. Η «Τηλεπαθητική Ένωση των Κόσμων» που περιγράφεται στο δεύτερο μισό του βιβλίου είναι ίσως η πιο ώριμη ουτοπία που γράφτηκε ποτέ: δεν βασίζεται σε τεχνολογία ή εξαναγκασμό, αλλά σε πλήρη διαφάνεια συνείδησης, όπου κάθε άτομο βιώνει ταυτόχρονα τη χαρά και τον πόνο όλων των άλλων όντων του Σύμπαντος.

Η κορύφωση όμως είναι τρομακτική. Όταν η συλλογική συνείδηση φτάνει στο απόλυτο όριό της, συναντά τον Star Maker – το Δημιουργό του Σύμπαντος. Κι εδώ ο Stapledon επιδεικνύει τη μεγαλύτερη θεολογική τόλμη του 20ού αιώνα: ο Star Maker δεν είναι ούτε καλός ούτε κακός· είναι πέρα από την ηθική. Είναι ένα Ον που δημιουργεί σύμπαντα όπως ο καλλιτέχνης δημιουργεί πίνακες: δοκιμάζει, απορρίπτει, βελτιώνει. Το δικό μας Σύμπαν δεν είναι παρά ένα από τα πρώτα, σχετικά πρωτόγονα έργα Του. Σε μεταγενέστερα σύμπαντα ο Star Maker φτάνει σε μεγαλύτερη τελειότητα, αλλά και σε μεγαλύτερη ψυχρότητα· η τελική αποκάλυψη είναι ότι η απόλυτη τελειότητα συμπίπτει με την απόλυτη μοναξιά του Δημιουργού, που δεν χρειάζεται πια τα πλάσματά Του.

Το Star Maker συνδυάζει τρεις παραδόσεις που σπάνια συναντιούνται: την αγγλοσαξονική μυστική θεολογία (βλ. Julian of Norwich, William Blake), τον διαλεκτικό ιστορικό υλισμό (η εξέλιξη της συνείδησης θυμίζει έντονα Hegel και Teilhard de Chardin) και την επιστημονική κοσμολογία της εποχής (ο Stapledon είχε διδακτορικό στη φιλοσοφία και γνώριζε πολύ καλά την αστροφυσική). Το αποτέλεσμα είναι ένα κείμενο που παραμένει αξεπέραστο: δεν υπάρχει άλλο έργο που να καταφέρνει να είναι ταυτόχρονα τόσο ψυχρ

Τίτλος πρωτότυπου: William Olaf Stapledon "Star Maker" (1937)

Μέρος 1ο από 3 (Κεφάλαια Ι έως V)

Το Star Maker είναι ένα μυθιστόρημα επιστημονικής φαντασίας του Βρετανού συγγραφέα Olaf Stapledon, που εκδόθηκε το 1937. Συνεχίζοντας το θέμα του προηγούμενου βιβλίου του, Last and First Men (1930) — το οποίο αφηγούνταν την ιστορία του ανθρώπινου είδους σε διάστημα δύο δισεκατομμυρίων ετών — περιγράφει την ιστορία της ζωής στο σύμπαν, ξεπερνώντας σε κλίμακα το προηγούμενο έργο. Το Star Maker αντιμετωπίζει φιλοσοφικά θέματα όπως η ουσία της ζωής, της γέννησης, της φθοράς και του θανάτου, καθώς και η σχέση μεταξύ δημιουργίας και δημιουργού. Ένα κυρίαρχο θέμα είναι αυτό της προοδευτικής ενότητας εντός και μεταξύ διαφορετικών πολιτισμών.

Ένας ανθρώπινος αφηγητής από την Αγγλία μεταφέρεται έξω από το σώμα του με ανεξήγητα μέσα. Συνειδητοποιεί ότι είναι σε θέση να εξερευνήσει το διάστημα και άλλους πλανήτες. Αφού εξερευνήσει με κάποια λεπτομέρεια έναν πολιτισμό σε έναν άλλο πλανήτη του γαλαξία μας, σε ένα επίπεδο ανάπτυξης παρόμοιο με το δικό μας που υπήρχε πριν από εκατομμύρια χρόνια, χιλιάδες έτη φωτός μακριά από τη Γη (η λεγόμενη «Άλλη Γη»), το μυαλό του συγχωνεύεται με αυτό ενός από τους κατοίκους του. Καθώς ταξιδεύουν μαζί, ενώνονται με ακόμα περισσότερα μυαλά. Αυτή η διαδικασία που εξελίσσεται με ταχείς ρυθμούς συνοδεύεται από την επέκταση της κλίμακας του βιβλίου, που περιγράφει όλο και περισσότερους πλανήτες με όλο και λιγότερες λεπτομέρειες.

Ορισμένα από τα στοιχεία και τα θέματα που συζητούνται εν συντομία προαναγγέλλουν μεταγενέστερα έργα φαντασίας σχετικά με τη γενετική μηχανική και τις εξωγήινες μορφές ζωής. Ο Arthur C. Clarke θεωρούσε το Star Maker «πιθανώς το πιο ισχυρό έργο φαντασίας που γράφτηκε ποτέ», ενώ ο Brian W. Aldiss το αποκάλεσε «το μοναδικό μεγάλο γκρίζο ιερό βιβλίο της επιστημονικής φαντασίας».

Το μυθιστόρημα είναι ένα από τα πιο αναγνωρισμένα μυθιστορήματα επιστημονικής φαντασίας. Κατά την έκδοσή του, το Star Maker έλαβε κριτικές θαυμασμού από τους L. P. Hartley, Bertrand Russell και Howard Spring. Μετά την έκδοση του Star Maker, τόσο η Virginia Woolf όσο και ο C. E. M. Joad έγραψαν επιστολές στον Stapledon επαινώντας το βιβλίο. Οι θαυμαστές του κατά την πρώτη έκδοσή του το θεωρούσαν ένα από τα πιο λαμπρά, ευρηματικά και τολμηρά βιβλία επιστημονικής φαντασίας. Μεταξύ των πιο διάσημων θαυμαστών του ήταν οι H. G. Wells, Jorge Luis Borges, Brian Aldiss, Doris Lessing και Stanisław Lem. Ο Borges έγραψε πρόλογο για την έκδοση του 1965 και το χαρακτήρισε «ένα θαυμαστό μυθιστόρημα». Η Lessing έγραψε επίλογο για μια έκδοση στο Ηνωμένο Βασίλειο. Ο Freeman Dyson ήταν επίσης θαυμαστής του βιβλίου, παραδεχόμενος ότι βασίστηκε σε ένα τμήμα του για να διαμορφώσει την ιδέα του για τις σφαίρες Dyson, αποκαλώντας μάλιστα την ιδέα «σφαίρα Stapledon» ως πιο κατάλληλο όνομα για αυτήν. Μεταξύ των συγγραφέων επιστημονικής φαντασίας, ο Arthur C. Clarke έχει επηρεαστεί

Τίτλος πρωτότυπου: Vernon Lee "Amour Dure"

Διήγημα από τη συλλογή "Hauntings - Fantastic Stories" (1890)

Vernon Lee ήταν το ψευδώνυμο της γαλλικής καταγωγής βρετανίδας συγγραφέως Violet Paget (14 Οκτωβρίου 1856 – 13 Φεβρουαρίου 1935). Σήμερα είναι γνωστή κυρίως για τα υπερφυσικά μυθιστορήματά της και το έργο της στον τομέα της τέχνης. Ως πρώιμη οπαδός του Walter Pater, έγραψε πάνω από δώδεκα τόμους με δοκίμια για την τέχνη, τη μουσική και τα ταξίδια.

Το "Amour Dure" είναι μια υπερφυσική ιστορία που δημοσιεύθηκε για πρώτη φορά στο Murray’s Magazine και στη συνέχεια συμπεριλήφθηκε στη συλλογή Hauntings το 1890. Είναι ένα από τα πιο γνωστά παραδείγματα βικτοριανής ιστορίας φαντασμάτων και έχει ανατυπωθεί σε πολλές ανθολογίες. Η ιστορία καλύπτει την περίοδο από τον Αύγουστο έως τον Δεκέμβριο του 1885 και είναι γραμμένη ως μια σειρά ημερολογιακών σημειώσεων του Spiridion Trepka, ενός νεαρού Πολωνού μελετητή που εργάζεται σε ένα γερμανικό πανεπιστήμιο και έχει πρόσφατα φτάσει στην φανταστική ιταλική πόλη Urbania για να γράψει ένα ιστορικό έργο. Ενώ εργάζεται στα αρχεία της πόλης, γοητεύεται από την ιστορία μιας μυστηριώδους γυναίκας του 16ου αιώνα, της Medea di Carpi, της οποίας οι πολλοί μνηστήρες βρήκαν βίαιο θάνατο και η οποία δολοφονήθηκε κατόπιν εντολής του κουνιάδου της, του δούκα Robert. Ο Spiridion γίνεται όλο και πιο εμμονικός με τη Medea και παραμελεί το ακαδημαϊκό του έργο για να αναζητήσει ίχνη της ζωής της. Ο Σπυρίδιον γοητεύεται ιδιαίτερα από μια μικρογραφία πορτρέτου που ανακαλύπτει, στην οποία η Μήδεια φοράει ένα κολιέ με την επιγραφή «Amour Dure — Dure Amour» (αγάπη που διαρκεί — σκληρή αγάπη).

Το «Amour Dure» αντλεί έμπνευση από ένα ευρύ φάσμα λογοτεχνικών και καλλιτεχνικών πηγών. Η Μήδεια πήρε το όνομά της από τη γυναίκα της ελληνικής μυθολογίας που σκότωσε τα ίδια της τα παιδιά για να τιμωρήσει τον άπιστο σύζυγό της. Η ιστορία επηρεάζεται άμεσα από ρομαντικούς συγγραφείς όπως ο E.T.A. Hoffmann και ο Theophile Gautier, των οποίων οι υπερφυσικές ιστορίες συχνά αφορούσαν παράξενες στοιχειώσεις από το παρελθόν. Ο Lee αντλεί επίσης έμπνευση από τη γοητεία που ασκούσε η Ιταλία της Αναγέννησης σε πολλούς βικτοριανούς συγγραφείς, όπως ο Robert Browning και ο Walter Pater. Τέλος, η περιγραφή του Lee για τα πορτρέτα της Medea παραπέμπει σε ένα πορτρέτο του 16ου αιώνα μιας γυναίκας ονόματι Lucrezia Panciatichi, έργο του Ιταλού ζωγράφου Agnelo Bronzino.

Αν και έχει τη μορφή ιστορίας με φαντάσματα, το «Amour Dure» αφορά επίσης την ιστορία. Γράφοντας με τη φωνή ενός εμμονικού άνδρα μελετητή, ο Lee υπογραμμίζει τις προβληματικές επιθυμίες που κινητοποιούν τη σχέση μας με το παρελθόν. Ο Spiridion ξεκινά ως μελετητής της ιστορίας, αλλά καταλήγει να μην μπορεί να διακρίνει μεταξύ αντικειμενικών γεγονότων και υποκειμενικών επιθυμιών. Με αυτόν τον τρόπο, ο Lee υποδηλώνει ότι η βικτοριανή γοητεία για το παρελθόν είναι συχνά μια συγκαλυμμένη απόλαυση προσωπικών φαντασιώ

Τίτλος πρωτότυπου: Iginio Ugo Tarchetti "Le Leggende del Castello Nero"

Διήγημα από τη συλλογή "Racconti Fantastici" (1869)

Ο Iginio (ή Igino) Ugo Tarchetti (29 Ιουνίου 1839 – 25 Μαρτίου 1869) ήταν Ιταλός συγγραφέας, ποιητής και δημοσιογράφος της πρώτης γενιάς της Λομβαρδικής γραμμής και θεωρείται ο πρώτος δημιουργός γοτθικής λογοτεχνίας στην Ιταλία. Η πρώτη έκδοση των «Racconti fantastici» τοποθετείται το 1869 στη Μιλάνο, εκεί όπου Tarchetti συμμετέχει στο κίνημα της Scapigliatura. Ο Tarchetti, ως μέλος του κινήματος της Scapigliatura, υιοθετεί έναν αντισυμβατικό τρόπο γραφής: συνδυάζει την αναζήτηση του υπερφυσικού με την αισθητική της φθοράς, της ψυχολογικής έντασης και της ασυνήθιστης γλώσσας. Η Scapigliatura ήταν ένα παράρρημα της ιταλικής ρομαντικής-μεταρομαντικής παράδοσης που αντιδρούσε στο κυρίαρχο αστικό - κανονιστικό πρότυπο της εποχής. Τα κείμενα της συλλογής αντανακλούν την «αντισυμβατικότητα», τον πειραματισμό με το γοτθικό και υπερφυσικό στοιχείο, την επικράτηση ατμόσφαιρας αβεβαιότητας και ψυχικής έντασης. Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσονται θέματα όπως η φθορά, ο θάνατος, η εσωτερική αγωνία, το όνειρο και το υπερβατικό. Πέραν της λογοτεχνικής τάσης, το εκδοτικό περιβάλλον της δεκαετίας του 1860 στην Ιταλία εμπεριείχε τα στοιχεία της εξάπλωσης του περιοδικού Τύπου, των λογοτεχνικών σωματείων και των επανεκδόσεων σε συλλογές. Ο Tarchetti, ως ένθερμος της Scapigliatura, θέλησε να συνδυάσει το σύντομο αφηγηματικό είδος με το «fantastico», μια φόρμα που ήταν λιγότερο κανονικοποιημένη στο ιταλικό αφήγημα εκείνης της εποχής.

Το κείμενό του Tarchetti δείχνει σαφή επιρροή από τους Edgar Allan Poe και E. T. A. Hoffmann, κυρίως στην χρήση της ατμόσφαιρας τρόμου, της ασάφειας μεταξύ πραγματικού και φανταστικού και της υπαρξιακής αγωνίας. Η γραφή του χαρακτηρίζεται από αφήγηση σε πρώτο πρόσωπο, με έντονη αυτοαναφορικότητα και κατάδυση στην υποκειμενική εμπειρία, χρήση μεγάλων περιγραφών του φυσικού τοπίου και του κάστρου ως σύμβολα της ψυχικής κατάστασης του αφηγητή και συνδυασμό ρομαντικού στοιχείου με το στοιχείο του μακάβριου και του αλλόκοτου.

Το διήγημα μπορεί να διαβαστεί ως αναζήτηση ταυτότητας: ο αφηγητής προσπαθεί να συνδέσει το παρόν του με ένα ασαφές παρελθόν, και το κάστρο λειτουργεί ως τοποθεσία της μνήμης, του μυστηρίου και της ενοχής. Ταυτόχρονα, η γυναίκα στο κάστρο και ο άνδρας στο μνημείο συμβολίζουν την εξωτερικευμένη μορφή μιας εσωτερικής κατάστασης—ο έρωτας, η απώλεια, η φθορά του σώματος και της ψυχής. Με άλλα λόγια, η ψυχή του αφηγητή ζητά λύτρωση από κάτι που δεν μπορεί να κατανοήσει με τη λογική. Η αίσθηση της «επιμονής του παρελθόντος» ενσωματώνεται στο όνειρο, στη μεταφορά της εμπειρίας δια μέσου των χρόνων. Ο συγγραφέας φαίνεται να επιμένει πως η πραγματικότητα δεν είναι αυτή που αντιλαμβανόμαστε άμεσα, αλλά μια σειρά θεάσεων, υποβόσκουσών παραισθήσεων και ενοχικών δυνάμεων που αναδύονται στο ασυνείδητο. Αυτό το στοιχείο κάνει το έργο του Tarchetti ιδιαί

Τίτλος πρωτότυπου: Jack London "The Scarlet Plague" (1910)

Το The Scarlet Plague είναι ένα μετα-αποκαλυπτικό μυθιστόρημα του Αμερικανού συγγραφέα Jack London, που γράφτηκε το 1910, αλλά δημοσιεύτηκε πρώτη φορά σε συνέχειες μέχρι το τεύχος Μαΐου-Ιουνίου 1912 του London Magazine. Η ιστορία διαδραματίζεται το 2073, εξήντα χρόνια μετά από μια ανεξέλεγκτη επιδημία, τον Κόκκινο Θάνατο, που έχει αποδεκατίσει τον πλανήτη. Ο Λόντον δημοσίευσε το The Scarlet Plague σε μορφή βιβλίου (1915) σε μια περίοδο της καριέρας του που οι βιογράφοι και οι κριτικοί έχουν χαρακτηρίσει ως «επαγγελματική παρακμή», από τον Σεπτέμβριο του 1912 έως τον Μάιο του 1916. Σε αυτή την περίοδο, σταμάτησε να γράφει μικρά έργα και στράφηκε σε μεγαλύτερα, όπως τα The Abysmal Brute (1913), John Barleycorn (1913), The Mutiny of the Elsinore (1914), The Star Rover (1915), μεταξύ άλλων. The Scarlet Plague ανατυπώθηκε αργότερα στο τεύχος του Φεβρουαρίου 1949 του Famous Fantastic Mysteries. Οι αναγνώστες εντυπωσιάστηκαν από το γεγονός ότι ο Λόντον φαινόταν να έχει προβλέψει τις ανησυχίες της Ατομικής Εποχής. Ο Τζακ Λόντον εμπνεύστηκε εν μέρει από το διήγημα του Έντγκαρ Άλαν Πόε «Η μάσκα του κόκκινου θανάτου» (1842), αν και ο ίδιος ο ιός έχει διαφορετικά συμπτώματα.

Η μυθοπλασία του Τζακ Λόντον δεν συνδέεται συνήθως με το χώρο της φανταστικής ή ακόμη και της επιστημονικής φαντασίας, καθώς τα έργα του ασχολούνται κυρίως με τη φύση και την περιπέτεια. Ωστόσο, ήδη από το 1908, με το μυθιστόρημα The Iron Heel, ο Λόντον δημιούργησε ένα έργο φανταστικής μυθοπλασίας που απεικόνιζε ένα πιθανό μέλλον. Το The Star Rover, που εκδόθηκε την ίδια χρονιά με το The Scarlet Plague, περιέχει στοιχεία φαντασίας και επιστημονικής φαντασίας στο σκηνικό της φυλακής, ενώ το διήγημα «The Red One», που εκδόθηκε μετά θάνατον, έχει μια νότα επιστημονικής φαντασίας στον πυρήνα του. Αυτά τα έργα δεν αποτελούν ανωμαλίες στη συγγραφική παραγωγή του συγγραφέα, αλλά μάλλον δείχνουν ότι ο Λόντον ήταν ενήμερος για το έργο άλλων συγγραφέων της εποχής του και, ενδεχομένως, υποδηλώνουν μια κατεύθυνση που θα μπορούσε να είχε εξερευνήσει πληρέστερα αν είχε ζήσει περισσότερο.

Στα τέλη του 19ου αιώνα, το έργο του Ιουλίου Βερν μεταφράστηκε στα αγγλικά και τα διηγήματα και τα μυθιστορήματα του Χ. Τζ. Γουέλς εμφανίστηκαν και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού. Ο Ambrose Bierce ήταν γνωστός για τις φανταστικές του ιστορίες, όπως το «An Occurrence at Owl Creek Bridge», και ήταν επίσης κατά τη διάρκεια της ζωής του London που ο Edgar Rice Burroughs δημιούργησε το πρωτοποριακό διαπλανητικό έργο επιστημονικής φαντασίας, A Princess of Mars (1912).

Πιθανότατα, το The Scarlet Plague θα είχε από καιρό καταλήξει σε ένα ράφι με περίεργα βιβλία, καθώς η οπτική του Λοντον για τη μελλοντική ζωή και τεχνολογία δεν είναι τόσο προοδευτική όσο αυτή ορισμένων από τους συγχρόνους του. Ωστόσο, ως έργο φανταστικής λογοτεχνίας, το μυθιστόρημα του Λοντον ήταν τρομακτικά προφητικό. Μέσα σε

Τίτλος πρωτότυπου: Camille Flammarion "La Fin du Monde" (1893)

Τίτλος αγγλικής μετάφρασης: Omega: The Last days of the World

Ο Nicolas Camille Flammarion (26/2/1842–3/6/1925) ήταν Γάλλος αστρονόμος και συγγραφέας. Ήταν παραγωγικός συγγραφέας με περισσότερα από πενήντα έργα, μεταξύ των οποίων δημοφιλή επιστημονικά έργα για την αστρονομία, αρκετά αξιόλογα πρώιμα επιστημονικά φανταστικά μυθιστορήματα και έργα για την ψυχική έρευνα. Το 1882 ο Φλαμμαριόν ίδρυσε το περιοδικό L'Astronomie, που εκδίδεται μέχρι σήμερα και ήταν, μετά τη «Λαϊκή Αστρονομία», ο μεγαλύτερος σταθμός για την εκλαΐκευση της επιστήμης αυτής στο ευρύ κοινό. Στη συνέχεια ίδρυσε τη Γαλλική Αστρονομική Εταιρεία, της οποίας υπήρξε ο πρώτος πρόεδρος. Συνολικά συνέγραψε πάνω από 50 βιβλία, τόσο εκλαϊκευτικά επιστημονικά όσο και φιλοσοφικά δοκίμια, ακόμα και μυθιστορήματα επιστημονικής φαντασίας. Υπήρξε ο πρώτος που πρότεινε τα ονόματα Τρίτων και Αμάλθεια για τους δορυφόρους αυτούς του Ποσειδώνα και του Δία. Η μεγαλύτερη επιθυμία του ήταν να αποκτήσει ένα δικό του αστεροσκοπείο, όπου θα μπορούσε να αφοσιωθεί στις μελέτες του χωρίς περιορισμούς και το 1882 ο βαθύπλουτος Meret, θαυμαστής των έργων του, του προσέφερε έκταση στο Juvisy-sur-Orge όπου κτίσθηκε ένα αστεροσκοπείο εξοπλισμένο με τηλεσκόπιο διαμέτρου 24 cm. Από εκεί ο Φλαμμαριόν παρατήρησε την αντίθεση του Άρη το 1884. Το Αστεροσκοπείο του Ζιβισύ έγινε σύντομα τόπος αναφοράς για όλους όσους είχαν έντονο ενδιαφέρον για την Αστρονομία.

Το τέλος του Κόσμου είναι ένα μυθιστόρημα επιστημονικής φαντασίας που αρχικά δημοσιεύθηκε σε συνέχειες το 1893 στο περιοδικό Revue illustrée και, όταν εκδόθηκε σε βιβλίο την επόμενη χρονιά συνοδεύτηκε από πολλές εικόνες που φιλοτέχνησαν είκοσι δύο σχεδιαστές. Το μυθιστόρημα προσαρμόστηκε στον κινηματογράφο το 1931 από τον Abel Gance.

Το έργο αυτό είναι ταυτόχρονα επιστημονική φαντασία και επιστημονικό-φιλοσοφικό δοκίμιο, στο οποίο ο αστρονόμος και διαφωτιστής σκιαγραφεί το μέλλον της ανθρωπότητας. Αν και ο Φλαμαριόν αξιοποιεί τις ικανότητές του ως διαφωτιστής για να παρουσιάσει ένα ευρύ φάσμα των προόδων της ανθρωπότητας κατά τη διάρκεια των αιώνων, σε όλη την αφήγησή του επαναλαμβάνει συνεχώς το θέμα του τέλους της Γης. Ενώ στο πρώτο μέρος επαναλαμβάνει σημεία που είχε ήδη εκθέσει πολλά χρόνια νωρίτερα στο έργο του "Οι φανταστικοί και οι πραγματικοί κόσμοι" (1865), σχετικά κυρίως με τις αστρονομικές του θεωρίες για τους πλανήτες του ηλιακού συστήματος, στη συνέχεια επαναλαμβάνει αποσπάσματα από το μυθιστόρημά του για να συνθέσει τα άρθρα "Πώς θα έρθει το τέλος του κόσμου" και "Μετά το θάνατο της Γης", που δημοσιεύτηκαν στη συλλογή Excursions dans le ciel (1898). Τέλος αποτίει φόρο τιμής στο έργο του Jean-Baptiste Cousin de Grainville, "Le Dernier Homme" (1805), ονομάζοντας τον ήρωά του Omégar, ως πρόγονο του. Εκτός από την αναφορά στο πατρώνυμο, το τέλος του έργου φαίνεται να είναι έντονα εμπνευσμένο από το μυθιστόρημα του Grainville.

Τίτλος πρωτότυπου: Friedrich Heinrich Karl de la Motte Fouqué "Undine" (1811)

Ουντίνε είναι νουβέλα του Φρίντριχ ντε λα Μοτ Φουκέ που δημοσιεύτηκε το 1811. Η υπόθεση αναφέρεται στο υδάτινο πνεύμα Ουντίνε και τον έρωτά της με έναν ιππότη. Ουντίνες είναι υδάτινα πνεύματα της γερμανικής μυθολογίας, που σε αντίθεση με τις γοργόνες δεν ζούσαν στη θάλασσα, αλλά στα βάθη των ποταμών και των λιμνών. Η ιστορία είναι γραμμένη σαν παραμύθι με απλές τοποθεσίες και χαρακτήρες, το δάσος, η καλύβα του ψαρά, το κάστρο του ιππότη, ο ιππότης, η νύφη και η αντίζηλη. Διαδραματίζεται στον Μεσαίωνα κάπου στη Σουαβία.

Η ιστορία είναι εμπνευσμένη από τα έργα του αποκρυφιστή Παράκελσου ο οποίος στο βιβλίο του για τις Νύμφες αναφέρει ότι οι Ουντίνες μπορούν να αποκτήσουν αθάνατη ψυχή εάν παντρευτούν έναν άνθρωπο. Οι μύθοι τους συνδέονται με τον γαλλικό μύθο της Μελουζίν, στον οποίο ένα υδάτινο πνεύμα παντρεύεται έναν ιππότη με την προϋπόθεση ότι δεν θα τη δει ποτέ τα Σάββατα, οπότε ξαναβρίσκει το σχήμα της γοργόνας. Σχετική είναι και η γερμανική μυθιστορία Πέτερ φον Στάουφενμπεργκ (1310), στην οποία μια νεράιδα σκοτώνει τον εραστή της όταν αυτός παντρεύεται μια γυναίκα. Ο Fouqué μπορεί να επηρεάστηκε πιο άμεσα από το Comte de Gabalis, ένα μυθιστόρημα των Ροζικρουσιανών που διασκεύαζε τις ιδέες του Paracelsus. Ένα άλλο πρότυπο ήταν πιθανώς η όπερα του 1798 Das Donauweibchen, η οποία —όπως και η Undine— διαδραματίζεται γύρω από τον Δούναβη και παρουσιάζει ένα ερωτικό τρίγωνο μεταξύ ενός άνδρα, μιας γυναίκας και μιας νύμφης του νερού.

Κατά τη διάρκεια του 19ου αιώνα, το βιβλίο ήταν πολύ δημοφιλές. Ο George MacDonald θεωρούσε το Undine «το πιο όμορφο» από όλα τα παραμύθια, ενώ ο Lafcadio Hearn αναφερόταν στο Undine ως «εξαιρετική γερμανική ιστορία» στο δοκίμιό του «Η αξία του υπερφυσικού στη μυθοπλασία». Οι αναφορές στην Undine σε έργα όπως το The Daisy Chain της Charlotte Mary Yonge και το Little Women της Louisa Alcott δείχνουν ότι ήταν ένα από τα πιο αγαπημένα βιβλία για πολλά παιδιά του 19ου αιώνα.

Είναι χαρακτηριστικό του γερμανικού ρομαντισμού, ένα από τα σημαντικότερα αυτής της εποχής και επηρέασε πολλά μουσικά, λογοτεχνικά και καλλιτεχνικά έργα. Η πρώτη διασκευή της Undine ήταν η όπερα του E. T. A. Hoffmann το 1816. Ήταν μια συνεργασία μεταξύ του Hoffmann, ο οποίος συνέθεσε τη μουσική, και του Fouqué, ο οποίος διασκεύασε το δικό του έργο σε λιμπρέτο. Η όπερα αποδείχθηκε πολύ επιτυχημένη και ο Carl Maria von Weber την εξήρε στην κριτική του ως το είδος της σύνθεσης που επιθυμούν οι Γερμανοί.

Στη δεκαετία του 1830, η νουβέλα μεταφράστηκε σε δακτυλικό εξάμετρο από τον ρομαντικό ποιητή Βασίλι Ζουκόφσκι. Αυτή η μετάφραση σε στίχους έγινε κλασική από μόνη της και αργότερα αποτέλεσε τη βάση για το λιμπρέτο της οπερατικής διασκευής του Τσαϊκόφσκι, της οποίας αποσπάσματα παρουσιάστηκαν στη Μόσχα το 1870. Ο Χανς Κρίστιαν Άντερσεν επηρεάστηκε από την απεικόνιση των ψυχών στο Undine ενώ έγρα

Τίτλος πρωτότυπου: Robert E. Howard "Red Nails" (1936)

Το «Red Nails» είναι η τελευταία από τις ιστορίες με πρωταγωνιστή τον Κόναν τον Κιμμέριο, που γράφτηκε από τον Χάουαρντ. Πρόκειται για μια νουβέλα που αρχικά δημοσιεύτηκε σε συνέχειες στο περιοδικό Weird Tales από τον Ιούλιο έως τον Οκτώβριο του 1936, τους μήνες μετά την αυτοκτονία του Χάουαρντ. Η ιστορία διαδραματίζεται στην φανταστική Υβοριανή Εποχή και αφορά τον Κόναν που εισέρχεται σε μια χαμένη πόλη, οι εκφυλισμένοι κάτοικοι της οποίας είναι μπλεγμένοι σε μια αιματηρή βεντέτα. Λόγω των σκοτεινών θεμάτων της, όπως η παρακμή και ο θάνατος, η ιστορία θεωρείται κλασική της παράδοσης του Κόναν, ενώ παράλληλα αναφέρεται από τους μελετητές του Χάουαρντ ως μία από τις καλύτερες ιστορίες του.

Οι ιστορίες του Χάουαρντ εκφράζουν συχνά την πεποίθηση του συγγραφέα ότι οι πολιτισμοί φέρουν τους σπόρους της ίδιας τους της καταστροφής. Ο Howard βρήκε στο είδος της χαμένης πόλης ένα μέσο για να εκφράσει αυτές τις απόψεις. Στις αρχές του 1935, σχολίασε «όταν ένας πολιτισμός αρχίζει να παρακμάζει και να πεθαίνει, το μόνο πράγμα που σκέφτονται οι άνδρες και οι γυναίκες είναι η ικανοποίηση των σωματικών τους επιθυμιών. Ασχολούνται αποκλειστικά με το σεξ. Αυτό επηρεάζει τους νόμους τους, τη θρησκεία τους — κάθε πτυχή της ζωής τους. Δουλεύω πάνω σε μια ιστορία σαν αυτή τώρα — μια ιστορία του Κόναν. Όταν έχεις έναν πολιτισμό που πεθαίνει, ο φυσιολογικός, αποδεκτός τρόπος ζωής δεν είναι αρκετά ισχυρός για να ικανοποιήσει τις καταραμένες ακόρεστες ορέξεις των εταίρων και, τελικά, όλων των ανθρώπων. Στρέφονται προς τον λεσβιακό έρωτα και πράγματα σαν αυτό για να ικανοποιήσουν τις επιθυμίες τους. Θα το ονομάσω "Η Κόκκινη Φλόγα του Πάθους"». Η ιδέα που θα γινόταν το «Red Nails» συνέχισε να ωριμάζει στο μυαλό του και αργότερα εκείνο το έτος άρχισε να γράφει την ιστορία. Θα ήταν η τελευταία μεγάλη φανταστική ιστορία που θα ολοκλήρωνε.

Το 1935 ο Χάουαρντ βρέθηκε να επιβαρύνεται με ιατρικά έξοδα για τη θεραπεία της άρρωστης μητέρας του. Η πληρωμή από το Weird Tales γινόταν όλο και πιο αβέβαιη. Στις αρχές Μαΐου έγραψε στον εκδότη του, Φάρνσγουορθ Ράιτ, παρακαλώντας τον να του πληρώσει τα χρήματα που του όφειλε. Τότε το Weird Tales όφειλε στον Χάουαρντ πάνω από οχτακόσια δολάρια για ιστορίες που είχαν ήδη δημοσιευτεί. Ο Ράιτ πλήρωνε τον Χάουαρντ σε μηνιαίες δόσεις, αλλά οι επιταγές σταμάτησαν ακριβώς όταν ο Χάουαρντ τις χρειαζόταν: «Μια μηνιαία επιταγή από το Weird Tales μπορεί να σημαίνει για μένα τη διαφορά μεταξύ μιας ζωής που είναι τουλάχιστον ανεκτή και ένας Θεός μόνο ξέρει τι».

Στις 22 Ιουλίου 1935, ο Χάουαρντ έστειλε το χειρόγραφό του «Red Nails» στο Weird Tales. Την ίδια εποχή, μοιράστηκε τις σκέψεις του με τον Κλαρκ Άστον Σμιθ: «Έστειλα χθες ένα σενάριο στον Ράιτ το οποίο ελπίζω ειλικρινά να του αρέσει. Είναι η πιο ζοφερή, αιματηρή και ανελέητη ιστορία της σειράς μέχρι τώρα. Ίσως περιέχει υπερβολικά πολύ ωμό κρέας, αλλά απλώς απεικόνισ

Τίτλος πρωτότυπου: Algernon Blackwood "Wayfarers" (1914)

Το διήγημα δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στο Incredible Adventures, μια συλλογή του Algernon Blackwood, που περιλαμβάνει τρεις νουβέλες και δύο διηγήματα. Αρχικά εκδόθηκε από τον Macmillan το 1914 και επανεκδόθηκε το 2004 από τον Hippocampus Press. Ο H. P. Lovecraft έγραψε ότι "στον τόμο με τίτλο Incredible Adventures περιλαμβάνονται μερικές από τις καλύτερες ιστορίες που έχει γράψει ο συγγραφέας μέχρι σήμερα, οι οποίες μεταφέρουν τη φαντασία σε άγριες τελετές σε νυχτερινούς λόφους, σε μυστικές και τρομακτικές πτυχές που κρύβονται πίσω από ατάραχες σκηνές και σε αδιανόητους θησαυρούς μυστηρίου κάτω από την άμμο και τις πυραμίδες της Αιγύπτου. Όλα αυτά με μια σοβαρή φινέτσα και λεπτότητα που πείθουν, ενώ μια πιο χονδροειδής ή ελαφριά προσέγγιση θα ήταν απλώς διασκεδαστική. Ορισμένες από αυτές τις περιγραφές δεν είναι καθόλου ιστορίες, αλλά μάλλον μελέτες αόριστων εντυπώσεων και μισοξεχασμένων αποσπασμάτων ονείρων. Η πλοκή είναι παντού αμελητέα και η ατμόσφαιρα κυριαρχεί ανεμπόδιστα".

Το «Wayfarers» του Algernon Blackwood αποτελεί ένα χαρακτηριστικό δείγμα της υπαρξιακής ποιητικότητας που διαποτίζει μεγάλο μέρος του έργου του. Πίσω από τη φαινομενικά απλή δραματουργία δύο προσώπων, ο Blackwood συνθέτει μια στοχαστική παραβολή για την ανθρώπινη περιπλάνηση, την εύθραυστη ταυτότητα και τη μυστική κλίση της ψυχής προς κάτι απροσδιόριστα ανώτερο. Το διήγημα δεν εστιάζει στην εξωτερική δράση, αλλά στην εσωτερική κίνηση• εκεί βρίσκεται ο πυρήνας του.

Κεντρικός άξονας είναι η ιδέα του «οδοιπόρου» ως υπαρξιακής συνθήκης: ο άνθρωπος δεν είναι στατικός, αλλά ένα ον που διαρκώς μετακινείται — όχι κατ’ ανάγκην στον χώρο, αλλά ανάμεσα σε καταστάσεις, βιώματα και μεταφυσικά ενδεχόμενα. Ο Blackwood αξιοποιεί το φυσικό περιβάλλον ως καθρέφτη αυτής της πνευματικής πορείας. Η φύση δεν είναι σκηνικό, αλλά ζωντανός συνομιλητής, μια δύναμη που ασκεί έλξη, παρηγορεί και ταυτόχρονα ανησυχεί. Ο κήπος και το ύπαιθρο λειτουργούν ως μεταβατικοί χώροι: ούτε καταφύγιο ούτε απειλή, αλλά όρια όπου ο άνθρωπος μπορεί να «ακουμπήσει» τον εσωτερικό του κραδασμό.

Ο Blackwood επεξεργάζεται εδώ ένα από τα κεντρικά μοτίβα της κοσμοθεωρίας του: το αίσθημα ότι η ζωή υπερβαίνει τα όρια της προσωπικής βιογραφίας. Το υπερφυσικό στα έργα του δεν εμφανίζεται ως φθηνή εκκεντρικότητα, αλλά ως υπόμνηση ότι η πραγματικότητα είναι βαθύτερη από όσο αντιλαμβανόμαστε. Στο «Wayfarers» το στοιχείο αυτό δεν προσλαμβάνει τη μορφή τρόμου — όπως αλλού στο έργο του — αλλά μιας ήπιας μεταφυσικής μελαγχολίας: το ανοίκειο εδώ είναι γαλήνιο, σαν αόρατο ρεύμα που σπρώχνει απαλά τους χαρακτήρες προς «κάπου αλλού», πέρα από το εγώ τους.

Η σχέση των προσώπων διαβάζεται ως συνάντηση δύο ψυχών που βρίσκονται σε όρια μετάβασης. Ο συγγραφέας αποφεύγει τον ρεαλιστικό αναλυτισμό, επιτρέποντας στις σιωπές, στις παύσεις και στις υπαινικτικές χειρονομίες να μεταφέρουν το βάρος.

Οι τύχες μιας γριάς ξωμερίτισσας και μιας νεαρής Σεφαρδίτισσας διασταυρώνονται, υπό το πνιγηρό πέπλο τού χιονιά, στην τουρκοκρατούμενη Καστοριά˙ παρακινούμενος από το γαμψό χέρι κάποιου σκωπτικού θεού, ο Αφέντης τού ισναφιού των Γουναράδων θα προσπαθήσει να εξαναγκάσει την εκπλήρωση μιας παμπάλαιας προφητείας, ανακαλώντας από την ανθρωποφάγο άβυσσο το θρυλικό Θηρίο τής Λίμνης.

Διήγημα από τη συλλογή ιστοριών τρόμου "Ἐγώ εἰμι τὸ Ψέφος τοῦ κόσμου" (2022):

Ἐν ἀρχῇ ἦν ὁ Λοιγός˙ το ζιζάνιο που ριζώνει στο λίκνο των Αιώνων˙ η αστραπή που καταβροχθίζει τα δάση τής Νωθρότητας˙ η θύελλα που διαβρώνει τα βουνά τής Απακμής˙ ο χείμαρρος που σαρώνει τις κοιλάδες τής Αδράνειας και ξεβράζει την ιλύ τής Πλάσης˙ το Πρώτο Κινούν. Έξι ιστορίες για κακόποτμα παρελθόντα και δυσοίωνα παρόντα, σκαλισμένες ευλαβικά στους αρχέγονους γρανίτες τού Τρόμου που φύονται σαν τιτάνιοι μύκητες στο συλλογικό ασυνείδητο των αστικών και αρχαίων μύθων, των λαογραφικών παραδόσεων και των παραμυθιών. Έξι αναπόδραστες παρτίδες, όπου οι τροχιές των ανδρείκελων συγκλίνουν, τέμνονται και αποκλίνουν, καταλήγοντας μονάχα σε ένα ξέπνοο σύρσιμο επάνω στα αδιάφορα κελιά τού Κοσμικού Άβακος. Έξι κολλώδη υφαντά, όπου τα άτακτα νήματα πυκνώνουν, σφίγγονται και στεριώνουν από τα υπερκόσμια χτένια, χαμένα και εκφυλισμένα μες στην περίτεχνη πλέξη τού Άναρχου Αργαλειού. Έξι πολυφωνικές μελωδίες που δοξολογούν ουρλιάζοντας τον κρατήρα τής Δημιουργίας˙ και το διακρότημά τους ανακράζει ως φωνή βροντής: «Ἐγώ εἰμι τὸ Ψέφος τοῦ κόσμου».

Φρικτῶς καὶ ταχέως ἐπιστήσεται ὑμῖν˙ καὶ ἐμπεριπατήσει ἐν ὑμῖν.

Ο Ατρέας Λιμβρός, κατά κόσμον Γιώργος Προφητηλιώτης, γεννήθηκε στην Έδεσσα το 1990 και πλέον ζει στην Αθήνα. Είναι Διδάκτωρ Μηχανικός τού Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου. Έργα του έχουν διακριθεί με Α’ Βραβείο Φαντασίας και Τρόμου στον πανελλήνιο διαγωνισμό φανταστικής λογοτεχνίας «Larry Niven». Η πρώτη του προσωπική συλλογή ιστοριών τρόμου, «Δημώδη ή Δειμώδη; A’: Ἐν ἀρχῇ ἦν ὁ Λοιγός», βραβεύτηκε το 2016 με το Α' Βραβείο Νουβέλας/Συλλογής Διηγημάτων στον πανελλήνιο λογοτεχνικό διαγωνισμό «Χριστόδουλος Πετρίδης». Οι επτά ιστορίες τής συλλογής «Ἐγώ εἰμι τὸ Ψέφος τοῦ κόσμου» γράφτηκαν την περίοδο 2015-2017.

Το έργο υπάρχει ελευθέρα διαθέσιμο εδώ:

https://www.openbook.gr/ego-eimi-to-psefos-toy-kosmoy/

Ανάγνωση Γρηγόριος Καλογιάννης

Η ηχογράφηση δεν έχει κερδοσκοπικό χαρακτήρα. Επιτρέπεται η αναπαραγωγή, αναδημοσίευση και ενσωμάτωση, με αναφορά στην πηγή και τους δημιουργούς.

Τίτλος πρωτότυπου: Robert Hayward Barlow - Howard Phillips Lovecraft "Till A’ the Seas" (1935)

Το «Till A' the Seas» είναι ένα μετα-αποκαλυπτικό διήγημα των Αμερικανών συγγραφέων τρόμου H.P. Lovecraft και R. H. Barlow (ο οποίος ήταν μόλις 17 ετών τότε). Γράφτηκε τον Ιανουάριο του 1935 και δημοσιεύθηκε το καλοκαίρι του 1935 στο περιοδικό The Californian. Ο τίτλος είναι μια αναφορά στο ποίημα «A Red, Red Rose» του Robert Burns.

Το «Till A’ the Seas» είναι ένα μελαγχολικό και προφητικό διήγημα επιστημονικής φαντασίας που εξερευνά την παρακμή της ανθρωπότητας και την αναπόφευκτη φθορά του κόσμου. Το έργο εντάσσεται στο ύστερο ρεύμα του κοσμικού πεσιμισμού του Lovecraft, αλλά διαφοροποιείται από τα καθαρά «κοσμολογικά» του κείμενα, εστιάζοντας περισσότερο στην οικολογική και ανθρωπολογική παρακμή.

Η ιστορία διαδραματίζεται σε ένα μακρινό μέλλον, όταν ο ήλιος έχει θερμανθεί σε υπερβολικό βαθμό και η Γη έχει γίνει σχεδόν ακατοίκητη. Οι ωκεανοί έχουν εξατμιστεί, τα ποτάμια έχουν στερέψει, και ο άνθρωπος —το άλλοτε κυρίαρχο είδος— έχει περιοριστεί σε μικρές, παρακμιακές φυλές που ζουν μέσα στην απομόνωση και την αμάθεια. Ο ήρωας, Ulsio, είναι ένας από τους τελευταίους επιζώντες ανθρώπους που περιπλανώνται σε έναν έρημο, εχθρικό πλανήτη. Μέσα από την περιπλάνησή του και την αναζήτηση νοήματος, αναδεικνύεται ο τραγικός κύκλος της ύπαρξης: η άνοδος και η πτώση των ειδών, η αδυναμία του ανθρώπου να ξεπεράσει τα όρια της φύσης και του χρόνου.

Το ύφος του διηγήματος είναι λυρικό, αργό και ονειρικό, με έντονη αίσθηση απώλειας και ματαιότητας. Ο Lovecraft, που πιθανότατα επιμελήθηκε ή εμπλούτισε την τελική μορφή του κειμένου, προσδίδει μια κοσμική διάσταση στο όραμα του Barlow: η καταστροφή της Γης δεν παρουσιάζεται ως θεϊκή τιμωρία ή ανθρώπινη ύβρις, αλλά ως αναπόφευκτο φυσικό γεγονός μέσα στη ροή του σύμπαντος. Ο κόσμος του «Till A’ the Seas» είναι ψυχρός, αδιάφορος, και απέραντος — ένα σύμπαν χωρίς σκοπό, όπου ο άνθρωπος είναι απλώς μια παροδική αναλαμπή ζωής.

Στην τελική του σκηνή, όταν ο τελευταίος άνθρωπος πεθαίνει και η Γη σβήνει κάτω από τον ήλιο που φλέγεται, η αφήγηση κορυφώνεται σε έναν κοσμικό ύμνο στο τέλος της ζωής. Δεν υπάρχει λύτρωση, ούτε θεία παρέμβαση — μόνο η σιωπή του σύμπαντος που συνεχίζει ατάραχο. Έτσι, το «Till A’ the Seas» αποτελεί μια ποιητική ελεγεία για το τέλος του ανθρώπινου είδους, ένα υβρίδιο επιστημονικής φαντασίας και λογοτεχνίας του τρόμου, όπου η καταστροφή δεν είναι τιμωρία αλλά φυσική ολοκλήρωση. Με την απλότητα και τη δραματική του δύναμη, το έργο αποτυπώνει τη χαρακτηριστική λαβκραφτική αίσθηση του κοσμικού μηδενισμού — την πεποίθηση πως, μπροστά στην αχανή απεραντοσύνη του χρόνου και του διαστήματος, η ανθρώπινη ύπαρξη δεν είναι παρά ένα παροδικό όνειρο πριν από την αιώνια σιωπή.

Το έργο υπάρχει ελευθέρα διαθέσιμο εδώ:

https://hplovecraft.com/writings/texts/fiction/tas.aspx

Μετάφ

Τίτλος πρωτότυπου: Howard Phillips Lovecraft "The Descendant" (1926)

Το «The Descendant» είναι ένα απόσπασμα από μια ιστορία τρόμου του Αμερικανού συγγραφέα H. P. Lovecraft, που πιστεύεται ότι γράφτηκε το 1926 ή 1927. Δημοσιεύθηκε για πρώτη φορά στο περιοδικό Leaves το 1938, μετά το θάνατο του Lovecraft. Ο Λάβκραφτ ίσως αναφερόταν σε αυτή την απόπειρα συγγραφής ιστορίας όταν έγραψε ότι «μελετούσε πολύ προσεκτικά το Λονδίνο... προκειμένου να συγκεντρώσει υλικό για ιστορίες με πλουσιότερες αρχαιότητες από αυτές που μπορεί να προσφέρει η Αμερική».

Eίναι ένα από τα πιο ατμοσφαιρικά και μυστηριώδη έργα του, παρά το σύντομο μήκος του. Ο συγγραφέας συνδυάζει την γοτθική αισθητική με τον κοσμικό τρόμο, παρουσιάζοντας έναν απόγονο αρχαίας αριστοκρατικής γενιάς που βασανίζεται από μνήμες και αποκαλύψεις για το παρελθόν της ανθρωπότητας. Μέσα από τον διάλογο και την υπαινικτική αφήγηση, ο Lovecraft εξερευνά τη σχέση ανάμεσα στη γνώση και τον τρόμο, υπονοώντας πως η αλήθεια για την προέλευση του ανθρώπου και τα αρχέγονα όντα του σύμπαντος είναι κάτι που ο νους δύσκολα αντέχει. Παρά την ημιτελή μορφή του, το κείμενο αποπνέει τη χαρακτηριστική κοσμική απαισιοδοξία και τη μεγαλοπρέπεια του άγνωστου που διαπερνούν όλο το έργο του Lovecraft.

Το έργο υπάρχει ελευθέρα διαθέσιμο εδώ:

https://hplovecraft.com/writings/texts/fiction/de.aspx

Μετάφραση και ανάγνωση Γρηγόριος Καλογιάννης

Η ηχογράφηση δεν έχει κερδοσκοπικό χαρακτήρα. Επιτρέπεται η αναπαραγωγή, αναδημοσίευση και ενσωμάτωση, με αναφορά στην πηγή και τους δημιουργούς.

Ένας ηλικιωμένος αββάς, σκεβρωμένος από το βάρος ενός αμφίβολου παρελθόντος, καλείται από μια καλόγρια να εκπληρώσει ένα χρέος, ένα έκτακτο διακόνημα, σε ένα μικρό ασκητικό χωριό που έχει ξεχαστεί από τον χρόνο μες στα κατάξερα χώματα κάποιας αρρωστιάρικης ερήμου˙ βάζοντας στις μοναχές κανόνα, όχι με τα λόγια αλλά με τη ζωή του, θα προσπαθήσει να τις εκτρέψει από την επικίνδυνη οδό τής έπαρσης.

Διήγημα από τη συλλογή ιστοριών τρόμου "Ἐγώ εἰμι τὸ Ψέφος τοῦ κόσμου" (2022):

Ἐν ἀρχῇ ἦν ὁ Λοιγός˙ το ζιζάνιο που ριζώνει στο λίκνο των Αιώνων˙ η αστραπή που καταβροχθίζει τα δάση τής Νωθρότητας˙ η θύελλα που διαβρώνει τα βουνά τής Απακμής˙ ο χείμαρρος που σαρώνει τις κοιλάδες τής Αδράνειας και ξεβράζει την ιλύ τής Πλάσης˙ το Πρώτο Κινούν. Έξι ιστορίες για κακόποτμα παρελθόντα και δυσοίωνα παρόντα, σκαλισμένες ευλαβικά στους αρχέγονους γρανίτες τού Τρόμου που φύονται σαν τιτάνιοι μύκητες στο συλλογικό ασυνείδητο των αστικών και αρχαίων μύθων, των λαογραφικών παραδόσεων και των παραμυθιών. Έξι αναπόδραστες παρτίδες, όπου οι τροχιές των ανδρείκελων συγκλίνουν, τέμνονται και αποκλίνουν, καταλήγοντας μονάχα σε ένα ξέπνοο σύρσιμο επάνω στα αδιάφορα κελιά τού Κοσμικού Άβακος. Έξι κολλώδη υφαντά, όπου τα άτακτα νήματα πυκνώνουν, σφίγγονται και στεριώνουν από τα υπερκόσμια χτένια, χαμένα και εκφυλισμένα μες στην περίτεχνη πλέξη τού Άναρχου Αργαλειού. Έξι πολυφωνικές μελωδίες που δοξολογούν ουρλιάζοντας τον κρατήρα τής Δημιουργίας˙ και το διακρότημά τους ανακράζει ως φωνή βροντής: «Ἐγώ εἰμι τὸ Ψέφος τοῦ κόσμου».

Φρικτῶς καὶ ταχέως ἐπιστήσεται ὑμῖν˙ καὶ ἐμπεριπατήσει ἐν ὑμῖν.

Ο Ατρέας Λιμβρός, κατά κόσμον Γιώργος Προφητηλιώτης, γεννήθηκε στην Έδεσσα το 1990 και πλέον ζει στην Αθήνα. Είναι Διδάκτωρ Μηχανικός τού Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου. Έργα του έχουν διακριθεί με Α’ Βραβείο Φαντασίας και Τρόμου στον πανελλήνιο διαγωνισμό φανταστικής λογοτεχνίας «Larry Niven». Η πρώτη του προσωπική συλλογή ιστοριών τρόμου, «Δημώδη ή Δειμώδη; A’: Ἐν ἀρχῇ ἦν ὁ Λοιγός», βραβεύτηκε το 2016 με το Α' Βραβείο Νουβέλας/Συλλογής Διηγημάτων στον πανελλήνιο λογοτεχνικό διαγωνισμό «Χριστόδουλος Πετρίδης». Οι επτά ιστορίες τής συλλογής «Ἐγώ εἰμι τὸ Ψέφος τοῦ κόσμου» γράφτηκαν την περίοδο 2015-2017.

Το έργο υπάρχει ελευθέρα διαθέσιμο εδώ:

https://www.openbook.gr/ego-eimi-to-psefos-toy-kosmoy/

Ανάγνωση Γρηγόριος Καλογιάννης

Η ηχογράφηση δεν έχει κερδοσκοπικό χαρακτήρα. Επιτρέπεται η αναπαραγωγή, αναδημοσίευση και ενσωμάτωση, με αναφορά στην πηγή και τους δημιουργούς.

Ένα ζευγάρι σακατεμένων ζητιάνων αγωνίζονται με νύχια και με δόντια, μέσα στα παγωμένα χνώτα τής άκαρδης χριστουγεννιάτικης μεγαλούπολης, όχι για να εξασφαλίσουν τον άρτο τον επιούσιο αλλά για να εξαγοράσουν λίγο χώρο στον Παράδεισο, προσελκύοντας με τις προκλητικές ενέργειές τους το αδιασάλευτο βλέμμα τής πιο αρχέγονης δύναμης στην Πλάση.

Διήγημα από τη συλλογή ιστοριών τρόμου "Ἐν ἀρχῇ ἦν ὁ Λοιγός" (2014):

Επτά ιστορίες πύρινης τρέλας, ταγμένες στην υπηρεσία τού τρόμου και του μαγικού ρεαλισμού, ελλοχεύουν καρτερικά πίσω από τις μαύρες συστάδες των φθόγγων, στα τρίστρατα των λευκών αφηγηματικών μονοπατιών. Επτά ανεξάρτητοι μίτοι περιπλέκονται στις ανήλιαγες στοές τής αντίληψης του αναγνώστη, περιμένοντας καρτερικά την αποπλεξία τους. Ώσπου τελικά να φανερωθεί πως ήταν ανέκαθεν νημάτινες θηλιές˙ κι ο Θησέας, ο Μινώταυρος κι η Αριάδνη, σε κάθε τους ενσάρκωση, κυκλοπορούσαν, ισορροπώντας πάνω τους. Επτά εν είδει ουροβόρου κυνηγητά -όπου οι ρόλοι τού θύτη και του θύματος εκφυλίζονται και κατασπαράζονται αδιακρίτως από το κερδαλεόφρον Σκότος- υπαινίσσονται, με αναίδεια και παρρησία, πως ο Άνθρωπος του αστικού και αρχαίου μύθου, της λαογραφίας και του παραμυθιού είναι ο καρπός ενός ζιζανίου που ριζώνει στο λίκνο των Αιώνων: ἐν ἀρχῇ ἦν ὁ Λοιγός.

Ἔρχεται ὁ ἰσχυρότερός μου ὀπίσω μου, καὶ οὐδεὶς δύναται σταθῆναι.

Ο Ατρέας Λιμβρός, κατά κόσμον Γιώργος Προφητηλιώτης, γεννήθηκε στην Έδεσσα το 1990 και πλέον ζει στην Αθήνα. Είναι Διδάκτωρ Μηχανικός τού Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου. Έργα του έχουν διακριθεί με Α’ Βραβείο Φαντασίας και Τρόμου στον πανελλήνιο διαγωνισμό φανταστικής λογοτεχνίας «Larry Niven». Η πρώτη του προσωπική συλλογή ιστοριών τρόμου, «Δημώδη ή Δειμώδη; A’: Ἐν ἀρχῇ ἦν ὁ Λοιγός», βραβεύτηκε το 2016 με το Α' Βραβείο Νουβέλας/Συλλογής Διηγημάτων στον πανελλήνιο λογοτεχνικό διαγωνισμό «Χριστόδουλος Πετρίδης». Οι επτά ιστορίες τής συλλογής «Ἐν ἀρχῇ ἦν ὁ Λοιγός» γράφτηκαν την περίοδο 2011-2013.

Το έργο υπάρχει ελευθέρα διαθέσιμο εδώ:

https://www.openbook.gr/en-archi-in-o-loigos/

Ανάγνωση Γρηγόριος Καλογιάννης

Η ηχογράφηση δεν έχει κερδοσκοπικό χαρακτήρα. Επιτρέπεται η αναπαραγωγή, αναδημοσίευση και ενσωμάτωση, με αναφορά στην πηγή και τους δημιουργούς.

Τίτλος πρωτότυπου: Algernon Blackwood "The Willows" (1907)

Το «The Willows» είναι μια νουβέλα του Άγγλου συγγραφέα Άλτζερνον Μπλάκγουντ, που αρχικά δημοσιεύθηκε ως μέρος της συλλογής του «The Listener and Other Stories» το 1907. Είναι ένα από τα πιο γνωστά έργα του Μπλάκγουντ και έχει επηρεάσει πολλούς μεταγενέστερους συγγραφείς. Ο συγγραφέας τρόμου Χ. Φ. Λάβκραφτ το θεωρούσε το καλύτερο υπερφυσικό διήγημα της αγγλικής λογοτεχνίας, «Εδώ η τέχνη και η συγκράτηση στην αφήγηση φτάνουν στο αποκορύφωμά τους, και δημιουργείται μια εντύπωση διαρκούς συγκίνησης χωρίς ούτε ένα τεταμένο απόσπασμα ή μια ψευδή νότα».

Η ιστορία του Μπλάκγουντ είναι μια κλασική γοτθική ιστορία τρόμου. Με αυτό κατά νου, ο τρόμος αναδύεται σιγά-σιγά καθώς κάθε παράξενο περιστατικό κορυφώνεται. Αν και προκάλεσα σπόιλερ για το τέλος παραπάνω, το να διαβάσετε ολόκληρη την ιστορία είναι μια διαφορετική υπόθεση. Οι υπερφυσικές περιγραφές του Μπλάκγουντ είναι εύστοχες, και οι δύο βραδιές που οι άντρες περνούν στην ύπαιθρο είναι πραγματικά ασυνήθιστες.

Επιπλέον, ο Μπλάκγουντ έχει την εκπληκτική ικανότητα να σοκάρει και να τρομάζει τους αναγνώστες μόνο με την λεπτότητα του. Οι ιτιές προκαλούν φόβο, αλλά δεν είναι ακριβώς σαφές τι είναι αυτό. Ο Μπλάκγουντ ισορροπεί αυτό το στοιχείο πολύ καλά.

Ο αφηγητής σχολιάζει το νησί στο ακόλουθο απόσπασμα:

"Απάτητο από τον άνθρωπο, σχεδόν άγνωστο στον άνθρωπο, βρισκόταν εκεί κάτω από το φεγγάρι, μακριά από την ανθρώπινη επιρροή, στα σύνορα ενός άλλου κόσμου, ενός ξένου κόσμου, ενός κόσμου που κατοικούν μόνο ιτιές και οι ψυχές τους. Και εμείς, στην απερισκεψία μας, τολμήσαμε να εισβάλουμε, ακόμη και να το χρησιμοποιήσουμε! Κάτι περισσότερο από τη δύναμη του μυστηρίου του με συγκίνησε καθώς ξάπλωνα στην άμμο, με τα πόδια προς τη φωτιά, και κοίταζα τα αστέρια μέσα από τα φύλλα."

Ο υπερφυσικός τρόμος που βιώνουν αυτοί οι δύο άνδρες δεν χρειάζεται βαθιά εξήγηση. Είναι μια ιστορία για τα λεπτά τείχη της πραγματικότητας που δίνουν τη θέση τους σε άλλους κόσμους και πιθανώς σε κακόβουλες θεότητες. Και αυτοί οι θεοί απαιτούν θυσίες. Ταιριάζει καλά με τις συμβάσεις του γοτθικού είδους τρόμου.

Το «The Willows» του Μπλάκγουντ είναι μια δημοφιλής ιστορία που θα μπορούσε να ταιριάξει καλά με τα αινιγματικά σκοτεινά επεισόδια του αμερικανικού παγανισμού στη μυθοπλασία και τη λογοτεχνία (Harvest Home και The Wicker Man). Το «The Willows» είναι λαογραφία. Κατά συνέπεια, η ιστορία είναι μια προειδοποίηση προς την ανθρωπότητα: προσέξτε τα φαντάσματα της φύσης, μην παρεμβαίνετε σε απάτητα μονοπάτια και να είστε προσεκτικοί σε ανεξερεύνητες περιοχές.

Για να μην πληρώσετε το τίμημα.

Πηγή ανάλυσης:

https://thewritingpost.com/2024/09/15/the-willows-by-algernon-blackwood/

Το έργο υπάρχει ελευθέρα διαθέσιμο εδώ:

https://www.gutenberg.org/ebooks/11438

Μετάφραση και ανάγνωση Γρηγό

Ένας ανυποψίαστος γευσιγνώστης επισκέπτεται έναν ζεστό και φιλικό ξενώνα ενός ορεινού χωριού, στους πρόποδες του Παγγαίου Όρους, για να δοκιμάσει το θρυλικό φλογερό κρασί μιας δυσεύρετης τοπικής ποικιλίας σταφυλιών˙ ένας γευστικός πόθος που θα τον φέρει κατά πρόσωπο με την αιχμή τού δόρατος μιας μανιασμένης θεϊκής εκδίκησης.

Διήγημα από τη συλλογή ιστοριών τρόμου "Ἐν ἀρχῇ ἦν ὁ Λοιγός" (2014):

Επτά ιστορίες πύρινης τρέλας, ταγμένες στην υπηρεσία τού τρόμου και του μαγικού ρεαλισμού, ελλοχεύουν καρτερικά πίσω από τις μαύρες συστάδες των φθόγγων, στα τρίστρατα των λευκών αφηγηματικών μονοπατιών. Επτά ανεξάρτητοι μίτοι περιπλέκονται στις ανήλιαγες στοές τής αντίληψης του αναγνώστη, περιμένοντας καρτερικά την αποπλεξία τους. Ώσπου τελικά να φανερωθεί πως ήταν ανέκαθεν νημάτινες θηλιές˙ κι ο Θησέας, ο Μινώταυρος κι η Αριάδνη, σε κάθε τους ενσάρκωση, κυκλοπορούσαν, ισορροπώντας πάνω τους. Επτά εν είδει ουροβόρου κυνηγητά -όπου οι ρόλοι τού θύτη και του θύματος εκφυλίζονται και κατασπαράζονται αδιακρίτως από το κερδαλεόφρον Σκότος- υπαινίσσονται, με αναίδεια και παρρησία, πως ο Άνθρωπος του αστικού και αρχαίου μύθου, της λαογραφίας και του παραμυθιού είναι ο καρπός ενός ζιζανίου που ριζώνει στο λίκνο των Αιώνων: ἐν ἀρχῇ ἦν ὁ Λοιγός.

Ἔρχεται ὁ ἰσχυρότερός μου ὀπίσω μου, καὶ οὐδεὶς δύναται σταθῆναι.

Ο Ατρέας Λιμβρός, κατά κόσμον Γιώργος Προφητηλιώτης, γεννήθηκε στην Έδεσσα το 1990 και πλέον ζει στην Αθήνα. Είναι Διδάκτωρ Μηχανικός τού Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου. Έργα του έχουν διακριθεί με Α’ Βραβείο Φαντασίας και Τρόμου στον πανελλήνιο διαγωνισμό φανταστικής λογοτεχνίας «Larry Niven». Η πρώτη του προσωπική συλλογή ιστοριών τρόμου, «Δημώδη ή Δειμώδη; A’: Ἐν ἀρχῇ ἦν ὁ Λοιγός», βραβεύτηκε το 2016 με το Α' Βραβείο Νουβέλας/Συλλογής Διηγημάτων στον πανελλήνιο λογοτεχνικό διαγωνισμό «Χριστόδουλος Πετρίδης». Οι επτά ιστορίες τής συλλογής «Ἐν ἀρχῇ ἦν ὁ Λοιγός» γράφτηκαν την περίοδο 2011-2013.

Το έργο υπάρχει ελευθέρα διαθέσιμο εδώ:

https://www.openbook.gr/en-archi-in-o-loigos/

Ανάγνωση Γρηγόριος Καλογιάννης

Η ηχογράφηση δεν έχει κερδοσκοπικό χαρακτήρα. Επιτρέπεται η αναπαραγωγή, αναδημοσίευση και ενσωμάτωση, με αναφορά στην πηγή και τους δημιουργούς.

Η πείνα ενός νεαρού αστυνομικού για ιεραρχική ανέλιξη και εξουσία θα τον οδηγήσει, με τις ομόφωνες ευλογίες τού Σώματος, στην αηδιαστική αγκαλιά τού υποκόσμου τής Αθήνας των Ολυμπιακών Αγώνων τού 2004, με σκοπό τη σύναψη μιας συνωμοτικής συμφωνίας για τον άμεσο καθαρισμό των δρόμων τής μητρόπολης από τα σιχαμερά αδέσποτα.

Διήγημα από τη συλλογή ιστοριών τρόμου "Ἐν ἀρχῇ ἦν ὁ Λοιγός" (2014):

Επτά ιστορίες πύρινης τρέλας, ταγμένες στην υπηρεσία τού τρόμου και του μαγικού ρεαλισμού, ελλοχεύουν καρτερικά πίσω από τις μαύρες συστάδες των φθόγγων, στα τρίστρατα των λευκών αφηγηματικών μονοπατιών. Επτά ανεξάρτητοι μίτοι περιπλέκονται στις ανήλιαγες στοές τής αντίληψης του αναγνώστη, περιμένοντας καρτερικά την αποπλεξία τους. Ώσπου τελικά να φανερωθεί πως ήταν ανέκαθεν νημάτινες θηλιές˙ κι ο Θησέας, ο Μινώταυρος κι η Αριάδνη, σε κάθε τους ενσάρκωση, κυκλοπορούσαν, ισορροπώντας πάνω τους. Επτά εν είδει ουροβόρου κυνηγητά -όπου οι ρόλοι τού θύτη και του θύματος εκφυλίζονται και κατασπαράζονται αδιακρίτως από το κερδαλεόφρον Σκότος- υπαινίσσονται, με αναίδεια και παρρησία, πως ο Άνθρωπος του αστικού και αρχαίου μύθου, της λαογραφίας και του παραμυθιού είναι ο καρπός ενός ζιζανίου που ριζώνει στο λίκνο των Αιώνων: ἐν ἀρχῇ ἦν ὁ Λοιγός.

Ἔρχεται ὁ ἰσχυρότερός μου ὀπίσω μου, καὶ οὐδεὶς δύναται σταθῆναι.

Ο Ατρέας Λιμβρός, κατά κόσμον Γιώργος Προφητηλιώτης, γεννήθηκε στην Έδεσσα το 1990 και πλέον ζει στην Αθήνα. Είναι Διδάκτωρ Μηχανικός τού Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου. Έργα του έχουν διακριθεί με Α’ Βραβείο Φαντασίας και Τρόμου στον πανελλήνιο διαγωνισμό φανταστικής λογοτεχνίας «Larry Niven». Η πρώτη του προσωπική συλλογή ιστοριών τρόμου, «Δημώδη ή Δειμώδη; A’: Ἐν ἀρχῇ ἦν ὁ Λοιγός», βραβεύτηκε το 2016 με το Α' Βραβείο Νουβέλας/Συλλογής Διηγημάτων στον πανελλήνιο λογοτεχνικό διαγωνισμό «Χριστόδουλος Πετρίδης». Οι επτά ιστορίες τής συλλογής «Ἐν ἀρχῇ ἦν ὁ Λοιγός» γράφτηκαν την περίοδο 2011-2013.

Το έργο υπάρχει ελευθέρα διαθέσιμο εδώ:

https://www.openbook.gr/en-archi-in-o-loigos/

Ανάγνωση Γρηγόριος Καλογιάννης

Η ηχογράφηση δεν έχει κερδοσκοπικό χαρακτήρα. Επιτρέπεται η αναπαραγωγή, αναδημοσίευση και ενσωμάτωση, με αναφορά στην πηγή και τους δημιουργούς.

Τίτλος πρωτότυπου: Robert E. Howard "The Devil in Iron" (1934)

Το «The Devil in Iron» είναι μία από τις πρωτότυπες ιστορίες του Αμερικανού συγγραφέα Robert E. Howard για τον ήρωα της ξιφομαχίας και της μαγείας Conan the Cimmerian, που δημοσιεύθηκε για πρώτη φορά στο Weird Tales τον Αύγουστο του 1934. Ο Howard κέρδισε 115 δολάρια για τη δημοσίευση αυτής της ιστορίας.

"Αφήνοντας τη Ζαμπούλα, ο Κόναν κατευθύνεται δυτικά με το Αστέρι της Κοράλα προς τα λιβάδια του Σέμ. Δεν υπάρχει καμία αναφορά για το αν φτάνει στο Οφίρ με το αστέρι και διεκδικεί το χρυσάφι ή αν το χάνει από κάποιον κλέφτη ή κάποια γυναίκα στο δρόμο. Σε κάθε περίπτωση, τα κέρδη δεν θα του έφτασαν για πολύ. Κάνει μια άλλη σύντομη επίσκεψη στην πατρίδα του, την Κιμμερία, όπου βρίσκει τους παλιούς του φίλους νεκρούς και τους παλιούς τρόπους πιο βαρετούς από ποτέ. Όταν μαθαίνει ότι οι Κοζάκι έχουν ανακτήσει την παλιά τους δύναμη και κάνουν τη ζωή του βασιλιά Γεζντιγκάρντ όσο το δυνατόν πιο δυστυχισμένη, παίρνει το άλογο και το σπαθί του και επιστρέφει στην καταστροφή του Τουράν. Αν και ο βόρειος φτάνει με άδεια χέρια, έχει παλιούς φίλους τόσο μεταξύ των Κοζάκι όσο και μεταξύ της Κόκκινης Αδελφότητας της Θάλασσας Βιλαγιέτ. Τώρα, σημαντικές ομάδες και από τις δύο ομάδες παράνομων λειτουργούν υπό τις διαταγές του και βρίσκουν λάφυρα καλύτερα από ποτέ." (Κόναν ο Περιπλανώμενος)

Η πλοκή εκτυλίσσεται στο νησί Khazar, όπου ένας αρχαίος, δαιμονικός μάγος, ο Khosatral Khel, ξυπνά έπειτα από αιώνες ύπνου. Είναι μια υπερφυσική φιγούρα από μέταλλο και σάρκα, σχεδόν άτρωτος, που επανέρχεται για να ξαναχτίσει το χαμένο του βασίλειο. Ο Κόναν, αρχηγός μισθοφόρων εκείνη την περίοδο, παρασύρεται σε μια παγίδα από τους εχθρούς του και βρίσκεται αντιμέτωπος με τον αθάνατο μάγο, αλλά και με τις ίντριγκες που τον έφεραν στο νησί.

Η ιστορία αναδεικνύει πολλά από τα κεντρικά μοτίβα του Howard:

Η πάλη του ανθρώπου ενάντια στο υπερφυσικό – ο Κόναν, με τη βαρβαρική του θέληση και τη σωματική του δύναμη, συγκρούεται με μια πανάρχαια οντότητα.

Το μοτίβο του χαμένου πολιτισμού – τα ερείπια του νησιού και η ανάσταση του μάγου συμβολίζουν την παρακμή και την κυκλική φύση της ιστορίας.

Ο ηρωισμός απέναντι στην παρακμή – ο Κόναν αντιπροσωπεύει το ζωντανό, το άγριο και το ανθεκτικό, σε αντίθεση με τον εκφυλισμένο και παρακμιακό κόσμο της μαγείας.

Συνολικά, το The Devil in Iron είναι μια τυπική, αλλά δυνατή ιστορία του Howard, όπου η γοητεία της περιπέτειας, η σκοτεινή ατμόσφαιρα και η αντιπαράθεση ανάμεσα στη βαρβαρότητα και τον εκφυλισμένο πολιτισμό συνδυάζονται με το μυστήριο του υπερφυσικού.

Το έργο υπάρχει ελευθέρα διαθέσιμο εδώ:

https://www.gutenberg.org/ebooks/42259

Η εικόνα είναι το εξώφυλλο της πρώτης έκδοσης

Μετάφραση και ανάγνωση Γρηγόριος Καλογιάννης

Η ηχογράφηση δεν έχει κερδοσκοπικό χαρ

Ένας δημαγωγικός θρησκευτικός ηγέτης μιας εθνικιστικής μεινότητας θέτει σε εφαρμογή το τελικό στάδιο ενός μεγαλεπήβολου σχεδίου απελευθέρωσης των κατεχόμενων πατρώων εδαφών τού προ πολλού ξεχασμένου λαού του: την περίλαμπρη τελετή επίκλησης της επιφάνειας ενός αρχαίου κοιμώμενου θεού τής προκολομβιανής Αμερικής.

Διήγημα από τη συλλογή ιστοριών τρόμου "Ἐν ἀρχῇ ἦν ὁ Λοιγός" (2014):

Επτά ιστορίες πύρινης τρέλας, ταγμένες στην υπηρεσία τού τρόμου και του μαγικού ρεαλισμού, ελλοχεύουν καρτερικά πίσω από τις μαύρες συστάδες των φθόγγων, στα τρίστρατα των λευκών αφηγηματικών μονοπατιών. Επτά ανεξάρτητοι μίτοι περιπλέκονται στις ανήλιαγες στοές τής αντίληψης του αναγνώστη, περιμένοντας καρτερικά την αποπλεξία τους. Ώσπου τελικά να φανερωθεί πως ήταν ανέκαθεν νημάτινες θηλιές˙ κι ο Θησέας, ο Μινώταυρος κι η Αριάδνη, σε κάθε τους ενσάρκωση, κυκλοπορούσαν, ισορροπώντας πάνω τους. Επτά εν είδει ουροβόρου κυνηγητά -όπου οι ρόλοι τού θύτη και του θύματος εκφυλίζονται και κατασπαράζονται αδιακρίτως από το κερδαλεόφρον Σκότος- υπαινίσσονται, με αναίδεια και παρρησία, πως ο Άνθρωπος του αστικού και αρχαίου μύθου, της λαογραφίας και του παραμυθιού είναι ο καρπός ενός ζιζανίου που ριζώνει στο λίκνο των Αιώνων: ἐν ἀρχῇ ἦν ὁ Λοιγός.

Ἔρχεται ὁ ἰσχυρότερός μου ὀπίσω μου, καὶ οὐδεὶς δύναται σταθῆναι.

Ο Ατρέας Λιμβρός, κατά κόσμον Γιώργος Προφητηλιώτης, γεννήθηκε στην Έδεσσα το 1990 και πλέον ζει στην Αθήνα. Είναι Διδάκτωρ Μηχανικός τού Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου. Έργα του έχουν διακριθεί με Α’ Βραβείο Φαντασίας και Τρόμου στον πανελλήνιο διαγωνισμό φανταστικής λογοτεχνίας «Larry Niven». Η πρώτη του προσωπική συλλογή ιστοριών τρόμου, «Δημώδη ή Δειμώδη; A’: Ἐν ἀρχῇ ἦν ὁ Λοιγός», βραβεύτηκε το 2016 με το Α' Βραβείο Νουβέλας/Συλλογής Διηγημάτων στον πανελλήνιο λογοτεχνικό διαγωνισμό «Χριστόδουλος Πετρίδης». Οι επτά ιστορίες τής συλλογής «Ἐν ἀρχῇ ἦν ὁ Λοιγός» γράφτηκαν την περίοδο 2011-2013.

Το έργο υπάρχει ελευθέρα διαθέσιμο εδώ:

https://www.openbook.gr/en-archi-in-o-loigos/

Ανάγνωση Γρηγόριος Καλογιάννης

Η ηχογράφηση δεν έχει κερδοσκοπικό χαρακτήρα. Επιτρέπεται η αναπαραγωγή, αναδημοσίευση και ενσωμάτωση, με αναφορά στην πηγή και τους δημιουργούς.

Τίτλος πρωτότυπου: Edgar Rice Burroughs "A Princess of Mars" (1912)

Η Πριγκίπισσα του Άρη είναι ένα μυθιστόρημα επιστημονικής φαντασίας του Αμερικανού συγγραφέα Έντγκαρ Ράις Μπάροουζ, το πρώτο της σειράς του Μπαρσούμ. Δημοσιεύθηκε για πρώτη φορά σε συνέχειες στο περιοδικό All-Story Magazine από τον Φεβρουάριο έως τον Ιούλιο του 1912. Γεμάτο ξιφομαχίες και τολμηρές πράξεις, το μυθιστόρημα θεωρείται κλασικό παράδειγμα της λαϊκής λογοτεχνίας του 20ού αιώνα. Είναι επίσης ένα σημαντικό παράδειγμα του planetary romance, ενός υποείδους της επιστημονικής φαντασίας που έγινε πολύ δημοφιλές στις δεκαετίες που ακολούθησαν τη δημοσίευσή του. Τα πρώτα κεφάλαιά του περιέχουν επίσης στοιχεία του Western. Η ιστορία διαδραματίζεται στον Άρη, έναν πλανήτη που πεθαίνει. Αυτή η εικόνα του Άρη βασίστηκε στο έργο του αστρονόμου Percival Lowell, του οποίου οι ιδέες έγιναν ευρέως δημοφιλείς στα τέλη του 19ου και στις αρχές του 20ού αιώνα.

Αυτό το βιβλίο και η σειρά του θεωρούνται πρώιμες πηγές έμπνευσης για πολλούς μεταγενέστερους συγγραφείς επιστημονικής φαντασίας, όπως οι Robert A. Heinlein, Arthur C. Clarke και Ray Bradbury. Ο Bradbury θαύμαζε τις συναρπαστικές ιστορίες του Burroughs, οι οποίες αποτέλεσαν πηγή έμπνευσης για το έργο του The Martian Chronicles (1950), το οποίο χρησιμοποιούσε παρόμοιες ιδέες για έναν πλανήτη Άρη που πεθαίνει. Τα μυθιστορήματα Barsoom του Burroughs έχουν επίσης αναφερθεί ως πρότυπο για το έργο του H. P. Lovecraft The Dream-Quest of Unknown Kadath.

Η σειρά Barsoom του Burroughs ήταν δημοφιλής στους Αμερικανούς αναγνώστες, συμβάλλοντας στην ενθάρρυνση της υποστήριξής τους προς το διαστημικό πρόγραμμα των ΗΠΑ, καθώς και στους επιστήμονες που μεγάλωσαν διαβάζοντας τα μυθιστορήματα. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται πρωτοπόροι της έρευνας για την εξερεύνηση του διαστήματος και την αναζήτηση ζωής σε άλλους πλανήτες. Ο επιστήμονας Carl Sagan διάβασε τα βιβλία όταν ήταν μικρός και συνέχισαν να επηρεάζουν τη φαντασία του μέχρι την ενηλικίωσή του. Θυμόταν το Barsoom ως «έναν κόσμο με ερειπωμένες πόλεις, κανάλια που περιβάλλουν τον πλανήτη, τεράστια αντλιοστάσια — μια φεουδαρχική τεχνολογική κοινωνία». Για δύο δεκαετίες, ένας χάρτης του πλανήτη, όπως τον φαντάστηκε ο Burroughs, κρεμόταν στο διάδρομο έξω από το γραφείο του Sagan στο Πανεπιστήμιο Cornell. Ο συγγραφέας-εικονογράφος Mark Rogers σατίρισε τη σειρά Barsoom στο δεύτερο βιβλίο Samurai Cat. Τα μυθιστορήματα που βασίζονται στο RPG TSR Buck Rogers έχουν μια στρατιωτική ακαδημία στον Άρη που ονομάζεται John Carter Academy, στην οποία φοιτά ένας από τους χαρακτήρες της σειράς. Οι ιστορίες Lin Carter Callisto είναι εν μέρει φόρος τιμής στον John Carter.

Η Asylum κυκλοφόρησε μια ταινία μεγάλου μήκους απευθείας σε DVD βασισμένη στο μυθιστόρημα, με τίτλο "Princess of Mars", στις 29 Δεκεμβρίου 2009. Η παραγωγή μιας ταινίας μεγάλου μήκους βασισμένης στο μυθιστόρημα είχε επιχειρηθεί και εγκαταλειφθεί πολλές φορές. Ο αρχικός τίτλ

Τίτλος πρωτότυπου: H. P. Lovecraft "The Quest of Iranon" (1921)

Το «The Quest of Iranon» είναι ένα φανταστικό διήγημα του Αμερικανού συγγραφέα H. P. Lovecraft. Γράφτηκε στις 28 Φεβρουαρίου 1921 και δημοσιεύθηκε για πρώτη φορά στο τεύχος Ιουλίου/Αυγούστου 1935 του περιοδικού Galleon. Αργότερα ανατυπώθηκε στο Weird Tales το 1939.

Είναι μια ιστορία που αποκλίνει από τον παραδοσιακό κοσμικό τρόμο του συγγραφέα και εξερευνά έναν πιο μελαγχολικό και αιθέριο κόσμο. Ερευνά τα θέματα της αφήγησης, τον συμβολισμό και τη θέση της στο έργο του Lovecraft, προσφέροντας μια σε βάθος αξιολόγηση τόσο για τους μελετητές του Lovecraft όσο και για τους περιστασιακούς αναγνώστες.

Το «The Quest of Iranon» αφηγείται την ιστορία ενός χρυσόμαλλου, αιώνιου βάρδου που αναζητά την πόλη της γέννησής του, την Αίρα, μια πόλη απερίγραπτης ομορφιάς και ευτυχίας. Η αόριστη και εφήμερη φύση αυτής της πόλης θα μπορούσε να ερμηνευθεί ως σύμβολο του ανέφικτου ιδεαλισμού, της λαχτάρας για ένα ανεπανόρθωτο παρελθόν ή της ψευδαίσθησης της τελειότητας που συχνά κυνηγούν οι άνθρωποι. Το κυρίαρχο θέμα της αφήγησης, τα όνειρα έναντι της πραγματικότητας, συντονίζεται έντονα με άλλες ιστορίες του Λάβκραφτ που ανήκουν στον κύκλο των ονείρων.

Ένα από τα κύρια σημεία κριτικής της ιστορίας είναι η σημαντική απόκλισή της από το συνηθισμένο στυλ του Λάβκραφτ. Οι αναγνώστες που περιμένουν τέρατα με πλοκάμια να παραμονεύουν στον άβυσσο μπορεί να απογοητευτούν από αυτό το συγκινητικό και στοχαστικό έργο. Η ιστορία εμβαθύνει σε μια διαφορετική μορφή τρόμου: αυτόν της συνειδητοποίησης και της απογοήτευσης που προέρχεται από τα όνειρα που δεν πραγματοποιήθηκαν.

Παρά την απόκλισή του από το παραδοσιακό στυλ του Λάβκραφτ, το «The Quest of Iranon» επιδεικνύει αριστοτεχνική χρήση της γλώσσας, χρησιμοποιώντας ποιητική πρόζα για να αποδώσει την αιθέρια ποιότητα της αφήγησης. Ωστόσο, ορισμένοι μπορεί να υποστηρίξουν ότι αυτή η εξαιρετικά περίτεχνη γλώσσα συσκοτίζει το μήνυμα της ιστορίας, καθιστώντας την δύσκολη στην ανάγνωση για όσους δεν είναι συνηθισμένοι σε τόσο πλούσια έκφραση.

Παρ' όλα αυτά, η ιστορία προσφέρει μια ενδιαφέρουσα μελέτη της ενασχόλησης του Λάβκραφτ με υπαρξιακά θέματα. Η αναζήτηση του Ιράνον μπορεί να θεωρηθεί ως μια μεταφορά για την ανθρώπινη ζωή — μια ατέρμονη αναζήτηση χαμένων ονείρων και περασμένης δόξας. Η ιστορία αντανακλά την αίσθηση νοσταλγίας του Λάβκραφτ και την επιθυμία του για ένα αισθητικοποιημένο παρελθόν, κάτι που οι μελετητές έχουν επισημάνει ως επαναλαμβανόμενο θέμα στα έργα του.

Αν και η ιστορία μοιάζει με τις ιστορίες του Dreamlands, ξεχωρίζει στο έργο του Λάβκραφτ λόγω της ατμόσφαιρας και του στυλ της. Αυτή η ιστορία βυθίζεται στο συγκινητικά όμορφο αντί να επικεντρώνεται στο τρομακτικά τερατώδες, διευρύνοντας έτσι τις διαστάσεις του τρόμου του Λάβκραφτ.

Συμπερασματικά, το «The Quest of Iranon» μπορεί να είναι ένα έργο

Τίτλος πρωτότυπου: Saki (Hector Hugh Munro) "The Schartz-Metterklume Method" (1911)

Η «Μέθοδος Schartz-Metterklume» είναι μία από τις καυστικές και χιουμοριστικές ιστορίες του Εδουαρδιανού συγγραφέα Saki, που επαναστατεί ενάντια στην άκαμπτη και βαρετή ενήλικη ζωή, αλλά αυτή τη φορά η επίθεση προέρχεται από έναν άλλο ενήλικα και όχι από ένα παιδί. Η ιστορία, που πρωτοεμφανίστηκε στην Westminster Gazette στις 14 Οκτωβρίου 1911, παρουσιάζει ένα από τα αγαπημένα θέματα του Σάκι: μια περίτεχνη φάρσα που κλονίζει την υποκρισία και την αυταρέσκεια των αστών της Εδουαρδιανής εποχής, τυλιγμένη στην ακριβή πρόζα και το λαμπρό χιούμορ του Σάκι, με τον ελαφρύ τόνο να καλύπτει τη σκοτεινή φάρσα και τις ανησυχητικές υπόνοιες.

Ο Σάκι, που συχνά θεωρείται μισογύνης συγγραφέας, αποκαλύπτει μια πολύ πιο αντιφατική στάση απέναντι στις γυναίκες σε αυτή την ιστορία, η οποία υπερασπίζεται την ανύπαντρη γυναίκα έναντι της παντρεμένης μητέρας μέσα σε μια ιστορία διαμάχης μεταξύ δύο αστών κυριών. Η Lady Carlotta είναι μια ισχυρόγνωμη, ανύπαντρη νέα γυναίκα, αλλά η σφοδρή ανεξαρτησία της αναδεικνύεται από την Mrs. Quabarl, μια τυπική σύζυγο - μέγαιρα του Saki. Η αυταρχική και συγκαταβατική στάση της κυρίας Κουάμπαρλ ενοχλεί τη λαίδη Καρλότα, η οποία επιδιώκει με κακία μια περίτεχνη φάρσα – με τα παιδιά ως δευτερεύοντα θύματα – προκειμένου να υπονομεύσει την μητέρα που εκφοβίζεται εύκολα από οποιονδήποτε φαίνεται πιο καλλιεργημένος ή υπεροπτικός από αυτήν.

Ο Σάκι, ο οποίος συχνά χρησιμοποιεί άγρια θηρία ή εκδικητικά παιδιά για να υπονομεύσει με πονηριά τους πεζούς ενήλικες που επιθυμούν να καταπνίξουν τη δημιουργικότητα και να αγνοήσουν τη δύναμη της φαντασίας, όχι μόνο χρησιμοποιεί εδώ μια γυναίκα ως αντικομφορμιστική απατεώνισσα και θυματοποιεί τα παιδιά αλλά αποκαλύπτει και τις αντιφάσεις των απόψεών του για τις κοινωνικές τάξεις. Η Lady Carlotta αποτελεί πρόβλημα για την Mrs. Quabarl επειδή δεν γνωρίζει τη θέση της και έτσι προμηνύει την ταξική σύγχυση και αποσύνθεση που θα τυλίξει την Αγγλία μετά τον πόλεμο.

Όσο ενοχλητική και αν είναι η «μέθοδος Schartz-Metterklume» (το όνομα μπορεί να είναι αναφορά στο μιλιταρισμό της Γερμανίας πριν τον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο), το επιχείρημα του Saki φαίνεται να είναι ότι η ιστορία είναι συχνά μια σειρά από χαοτικά, αιματηρά γεγονότα. Η χρήση υποτίθεται αθώων γυναικών και παιδιών για να απεικονίσει ένα τέτοιο μάθημα κάνει το επιχείρημα του Saki ακόμα πιο ενοχλητικά ισχυρό. Και στο «The Toys of Peace», ο Σάκι χλευάζει την προσπάθεια των ειρηνιστών εκπαιδευτικών να κάνουν τα παιδιά να παίζουν με ειρηνικά παιχνίδια, παρουσιάζοντάς τα να καταφεύγουν γρήγορα σε αιματηρές μάχες. Συχνά στις ιστορίες του Σάκι, τα παιδιά και τα ζώα κατακτούν τον κόσμο των ενηλίκων επειδή είναι πιο κοντά στην άγρια, φυσική τάξη των πραγμάτων από τον ήπιο, υποτίθεται πολιτισμένο κόσμο της Εδουαρδιανής Αγγλίας.

Πολλοί κριτικοί έχουν επισημάνει την έξυπνη αναδιαμόρφωση των δι

Τίτλος πρωτότυπου: Saki (Hector Hugh Munro) "Sredni Vashtar" (1911)

Το «Sredni Vashtar» είναι ένα διήγημα του Saki, που γράφτηκε μεταξύ 1900 και 1911 και δημοσιεύθηκε για πρώτη φορά στη συλλογή διηγημάτων του 1911 με τίτλο The Chronicles of Clovis. Έχει προσαρμοστεί για όπερα, ταινία, ραδιόφωνο και τηλεόραση.

Ο Κονράντιν, ένα ασθενικό 10χρονο αγόρι, ζει υπό την φροντίδα της περιφρονητικής, αυταρχικής και ελεγκτικής ξαδέλφης του, της κυρίας Ντε Ροπ. Βασίζεται στην πλούσια φαντασία του όχι μόνο για να παραμείνει αρκετά δυνατός ώστε να επιβιώσει, αλλά και για να ξεφύγει από τον πραγματικό κόσμο. Επαναστατώντας ενάντια στην καταπιεστική φροντίδα της κυρίας Ντε Ροπ, ο Κονράντιν κρατά κρυφά δύο ζώα σε ένα αχρησιμοποίητο υπόστεγο στον κήπο: μια χήνα, την οποία λατρεύει, και μία νυφίτσα, που φοβάται και κρατά κλειδωμένο σε ένα κλουβί. Σταδιακά, ο Κονράντιν αρχίζει να λατρεύει τη νυφίτσα ως θεό, ονομάζοντάς το «Σρέντνι Βαστάρ». Τη λατρεύει κάθε εβδομάδα, φέρνοντας του προσφορές από λουλούδια και μούρα, και κλεμμένο μοσχοκάρυδο για ειδικές περιστάσεις.

Στις 15 Σεπτεμβρίου 1941, μια διασκευή του «Sredni Vashtar» ξεκίνησε το πρώτο επεισόδιο της σειράς του CBS Radio The Orson Welles Show. Η Blanche Yurka υποδύθηκε την κυρία De Ropp, με τον Conrad Binyon στον ρόλο του Conradin και την Brenda Forbes στον ρόλο της Matilda.

Το «Sredni Vashtar» έχει διασκευαστεί τρεις φορές ως όπερα δωματίου. Το 1988, ο συνθέτης Robert Steadman και ο συγγραφέας Richard Adams έγραψαν το 75λεπτο Sredni Vashtar. Το 1996, ο Κουβανός συνθέτης Jorge Martin και ο λιμπρετίστας Andrew Joffe, σε συνεργασία με την American Chamber Orchestra, δημιούργησαν το Beast and Superbeast, μια σειρά τεσσάρων όπερων δωματίου βασισμένων σε ιστορίες του Saki, συμπεριλαμβανομένου του «Sredni Vashtar». Το 2010 η ιστορία διασκευάστηκε από τους Nicholas Pavkovic και Jim Coughenour και παρουσιάστηκε στο Ωδείο Μουσικής του Σαν Φρανσίσκο.

Το «Sredni Vashtar» αποτέλεσε τη βάση για την ταινία τρόμου του 1979 The Orphan, γνωστή και ως Friday the 13th: The Orphan, του σκηνοθέτη John Ballard. Το 1980 προσαρμόστηκε για το Spine Chillers. Το 1981, η ταινία μικρού μήκους Sredni Vashtar του Βρετανού σκηνοθέτη Andrew Birkin κέρδισε ένα βραβείο BAFTA και ήταν υποψήφια για Όσκαρ:

https://www.youtube.com/watch?v=m-RI9WBpPGQ

Το 2003 η Angela M. Murray παρήγαγε μια εκδοχή της ιστορίας στη σειρά Tartan Shorts για το BBC, με σκηνικό τη Σκωτία και με τη χρήση σκιών.

Το έργο υπάρχει ελευθέρα διαθέσιμο εδώ:

https://en.wikisource.org/wiki/The_Chronicles_of_Clovis/Sredni_Vashtar

Μετάφραση και ανάγνωση Γρηγόριος Καλογιάννης

Η ηχογράφηση δεν έχει κερδοσκοπικό χαρακτήρα. Επιτρέπεται η αναπαραγωγή, αναδημοσίευση και ενσωμάτωση, με αναφορά στην πηγή και τους δημιουργούς.

Στο «πέρασα;», το βάρος τής βαλτωμένης οικονομικής κατάστασης της Ελλάδας τού 2011 φαντάζει ασήκωτο στους ώμους μιας νεαρής φοιτήτριας που προετοιμάζεται σε κάποιο αστικό λεωφορείο τής πρωτεύουσας για την τελευταία της εξέταση˙ εκείνη που θα της εξασφαλίσει το δικαίωμα να αδράξει τα όπλα της ενάντια στην ακμάζουσα αποσάθρωση και στους σηπεδονώδεις φορείς της.

Διήγημα από τη συλλογή ιστοριών τρόμου "Ἐν ἀρχῇ ἦν ὁ Λοιγός" (2014):

Επτά ιστορίες πύρινης τρέλας, ταγμένες στην υπηρεσία τού τρόμου και του μαγικού ρεαλισμού, ελλοχεύουν καρτερικά πίσω από τις μαύρες συστάδες των φθόγγων, στα τρίστρατα των λευκών αφηγηματικών μονοπατιών. Επτά ανεξάρτητοι μίτοι περιπλέκονται στις ανήλιαγες στοές τής αντίληψης του αναγνώστη, περιμένοντας καρτερικά την αποπλεξία τους. Ώσπου τελικά να φανερωθεί πως ήταν ανέκαθεν νημάτινες θηλιές˙ κι ο Θησέας, ο Μινώταυρος κι η Αριάδνη, σε κάθε τους ενσάρκωση, κυκλοπορούσαν, ισορροπώντας πάνω τους. Επτά εν είδει ουροβόρου κυνηγητά -όπου οι ρόλοι τού θύτη και του θύματος εκφυλίζονται και κατασπαράζονται αδιακρίτως από το κερδαλεόφρον Σκότος- υπαινίσσονται, με αναίδεια και παρρησία, πως ο Άνθρωπος του αστικού και αρχαίου μύθου, της λαογραφίας και του παραμυθιού είναι ο καρπός ενός ζιζανίου που ριζώνει στο λίκνο των Αιώνων: ἐν ἀρχῇ ἦν ὁ Λοιγός.

Ἔρχεται ὁ ἰσχυρότερός μου ὀπίσω μου, καὶ οὐδεὶς δύναται σταθῆναι.

Ο Ατρέας Λιμβρός, κατά κόσμον Γιώργος Προφητηλιώτης, γεννήθηκε στην Έδεσσα το 1990 και πλέον ζει στην Αθήνα. Είναι Διδάκτωρ Μηχανικός τού Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου. Έργα του έχουν διακριθεί με Α’ Βραβείο Φαντασίας και Τρόμου στον πανελλήνιο διαγωνισμό φανταστικής λογοτεχνίας «Larry Niven». Η πρώτη του προσωπική συλλογή ιστοριών τρόμου, «Δημώδη ή Δειμώδη; A’: Ἐν ἀρχῇ ἦν ὁ Λοιγός», βραβεύτηκε το 2016 με το Α' Βραβείο Νουβέλας/Συλλογής Διηγημάτων στον πανελλήνιο λογοτεχνικό διαγωνισμό «Χριστόδουλος Πετρίδης». Οι επτά ιστορίες τής συλλογής «Ἐν ἀρχῇ ἦν ὁ Λοιγός» γράφτηκαν την περίοδο 2011-2013.

Το έργο υπάρχει ελευθέρα διαθέσιμο εδώ:

https://www.openbook.gr/en-archi-in-o-loigos/

Ανάγνωση Γρηγόριος Καλογιάννης

Η ηχογράφηση δεν έχει κερδοσκοπικό χαρακτήρα. Επιτρέπεται η αναπαραγωγή, αναδημοσίευση και ενσωμάτωση, με αναφορά στην πηγή και τους δημιουργούς.

Στο «ογδόντα», ένας νεαρός ποιητής, θιασώτης τού αμερικανικού ρομαντισμού, καταφεύγει σε μια σύμπραξη με τον υπερφυσικό κόσμο των σκιών, προκειμένου να του αποκαλυφθεί η απόλυτη ενσάρκωση της Ομορφιάς˙ μια αποκάλυψη που θα τον σημαδέψει ανεξίτηλα τόσο στο συγγραφικό του έργο όσο και στην πνευματική του ισορροπία, αλλάζοντας μια για πάντα τη σχέση του με την ίδια τη ζωή.

Διήγημα από τη συλλογή ιστοριών τρόμου "Ἐν ἀρχῇ ἦν ὁ Λοιγός" (2014):

Επτά ιστορίες πύρινης τρέλας, ταγμένες στην υπηρεσία τού τρόμου και του μαγικού ρεαλισμού, ελλοχεύουν καρτερικά πίσω από τις μαύρες συστάδες των φθόγγων, στα τρίστρατα των λευκών αφηγηματικών μονοπατιών. Επτά ανεξάρτητοι μίτοι περιπλέκονται στις ανήλιαγες στοές τής αντίληψης του αναγνώστη, περιμένοντας καρτερικά την αποπλεξία τους. Ώσπου τελικά να φανερωθεί πως ήταν ανέκαθεν νημάτινες θηλιές˙ κι ο Θησέας, ο Μινώταυρος κι η Αριάδνη, σε κάθε τους ενσάρκωση, κυκλοπορούσαν, ισορροπώντας πάνω τους. Επτά εν είδει ουροβόρου κυνηγητά -όπου οι ρόλοι τού θύτη και του θύματος εκφυλίζονται και κατασπαράζονται αδιακρίτως από το κερδαλεόφρον Σκότος- υπαινίσσονται, με αναίδεια και παρρησία, πως ο Άνθρωπος του αστικού και αρχαίου μύθου, της λαογραφίας και του παραμυθιού είναι ο καρπός ενός ζιζανίου που ριζώνει στο λίκνο των Αιώνων: ἐν ἀρχῇ ἦν ὁ Λοιγός.

Ἔρχεται ὁ ἰσχυρότερός μου ὀπίσω μου, καὶ οὐδεὶς δύναται σταθῆναι.

Ο Ατρέας Λιμβρός, κατά κόσμον Γιώργος Προφητηλιώτης, γεννήθηκε στην Έδεσσα το 1990 και πλέον ζει στην Αθήνα. Είναι Διδάκτωρ Μηχανικός τού Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου. Έργα του έχουν διακριθεί με Α’ Βραβείο Φαντασίας και Τρόμου στον πανελλήνιο διαγωνισμό φανταστικής λογοτεχνίας «Larry Niven». Η πρώτη του προσωπική συλλογή ιστοριών τρόμου, «Δημώδη ή Δειμώδη; A’: Ἐν ἀρχῇ ἦν ὁ Λοιγός», βραβεύτηκε το 2016 με το Α' Βραβείο Νουβέλας/Συλλογής Διηγημάτων στον πανελλήνιο λογοτεχνικό διαγωνισμό «Χριστόδουλος Πετρίδης». Οι επτά ιστορίες τής συλλογής «Ἐν ἀρχῇ ἦν ὁ Λοιγός» γράφτηκαν την περίοδο 2011-2013.

Το έργο υπάρχει ελευθέρα διαθέσιμο εδώ:

https://www.openbook.gr/en-archi-in-o-loigos/

Ανάγνωση Γρηγόριος Καλογιάννης

Η ηχογράφηση δεν έχει κερδοσκοπικό χαρακτήρα. Επιτρέπεται η αναπαραγωγή, αναδημοσίευση και ενσωμάτωση, με αναφορά στην πηγή και τους δημιουργούς.

«Η νύμφη» πραγματεύεται την ιστορία ενός ανεπιθύμητου κοριτσιού με αλφισμό που ανατράφηκε από τα γερασμένα χέρια μιας περιθωριακής φαρμακεύτρας στην κατάφυτη γη των δυτικών Κυθήρων, κατά την εκπνοή τού δεκάτου ενάτου αιώνα. Όταν, μετά τη χρόνια ψυχολογική κακοποίηση, το κορίτσι διέλθει από το στάδιο της μητρότητας, η δεισιδαιμονία, η υποκρισία, η διπροσωπία κι η αλλοφοβία των ντόπιων θα δοκιμαστούν από την εκδικητική μανία ενός εφιαλτικού θηρευτή.

Διήγημα από τη συλλογή ιστοριών τρόμου "Ἐν ἀρχῇ ἦν ὁ Λοιγός" (2014):

Επτά ιστορίες πύρινης τρέλας, ταγμένες στην υπηρεσία τού τρόμου και του μαγικού ρεαλισμού, ελλοχεύουν καρτερικά πίσω από τις μαύρες συστάδες των φθόγγων, στα τρίστρατα των λευκών αφηγηματικών μονοπατιών. Επτά ανεξάρτητοι μίτοι περιπλέκονται στις ανήλιαγες στοές τής αντίληψης του αναγνώστη, περιμένοντας καρτερικά την αποπλεξία τους. Ώσπου τελικά να φανερωθεί πως ήταν ανέκαθεν νημάτινες θηλιές˙ κι ο Θησέας, ο Μινώταυρος κι η Αριάδνη, σε κάθε τους ενσάρκωση, κυκλοπορούσαν, ισορροπώντας πάνω τους. Επτά εν είδει ουροβόρου κυνηγητά -όπου οι ρόλοι τού θύτη και του θύματος εκφυλίζονται και κατασπαράζονται αδιακρίτως από το κερδαλεόφρον Σκότος- υπαινίσσονται, με αναίδεια και παρρησία, πως ο Άνθρωπος του αστικού και αρχαίου μύθου, της λαογραφίας και του παραμυθιού είναι ο καρπός ενός ζιζανίου που ριζώνει στο λίκνο των Αιώνων: ἐν ἀρχῇ ἦν ὁ Λοιγός.

Ἔρχεται ὁ ἰσχυρότερός μου ὀπίσω μου, καὶ οὐδεὶς δύναται σταθῆναι.

Ο Ατρέας Λιμβρός, κατά κόσμον Γιώργος Προφητηλιώτης, γεννήθηκε στην Έδεσσα το 1990 και πλέον ζει στην Αθήνα. Είναι Διδάκτωρ Μηχανικός τού Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου. Έργα του έχουν διακριθεί με Α’ Βραβείο Φαντασίας και Τρόμου στον πανελλήνιο διαγωνισμό φανταστικής λογοτεχνίας «Larry Niven». Η πρώτη του προσωπική συλλογή ιστοριών τρόμου, «Δημώδη ή Δειμώδη; A’: Ἐν ἀρχῇ ἦν ὁ Λοιγός», βραβεύτηκε το 2016 με το Α' Βραβείο Νουβέλας/Συλλογής Διηγημάτων στον πανελλήνιο λογοτεχνικό διαγωνισμό «Χριστόδουλος Πετρίδης». Οι επτά ιστορίες τής συλλογής «Ἐν ἀρχῇ ἦν ὁ Λοιγός» γράφτηκαν την περίοδο 2011-2013.

Το έργο υπάρχει ελευθέρα διαθέσιμο εδώ:

https://www.openbook.gr/en-archi-in-o-loigos/

Ανάγνωση Γρηγόριος Καλογιάννης

Η ηχογράφηση δεν έχει κερδοσκοπικό χαρακτήρα. Επιτρέπεται η αναπαραγωγή, αναδημοσίευση και ενσωμάτωση, με αναφορά στην πηγή και τους δημιουργούς.

Τίτλος πρωτότυπου: Kate Chopin "Désirée’s Baby" (1892)

Το διήγημα «Désirée’s Baby» της Κέιτ Σοπέν δημοσιεύτηκε το 1893, σε μια εποχή που η συγγραφέας ασχολούνταν συστηματικά με ιστορίες βασισμένες στη ζωή στον Νότο των ΗΠΑ, ιδιαίτερα στη Λουιζιάνα. Το έργο εντάσσεται στο ρεύμα του ρεαλισμού και συνδέεται με το λεγόμενο Southern Gothic, όπου οι κοινωνικές εντάσεις, οι παραδόσεις και οι προκαταλήψεις αναδεικνύονται μέσα από καθημερινές αλλά φορτισμένες αφηγήσεις.

Το διήγημα εξερευνά

θέματα ταυτότητας και κοινωνικής καταγωγής: πώς η κοινωνία καθορίζει την αξία ενός ατόμου με βάση την προέλευσή του,

ρόλους φύλου και εξουσίας: οι ανισορροπίες στις σχέσεις ανδρών και γυναικών, και πώς αυτές καθορίζουν την τύχη των χαρακτήρων, κοινωνικές προκαταλήψεις: το έργο φανερώνει πώς οι αντιλήψεις για τη «φυλή» και την «καθαρότητα» επηρεάζουν τις ανθρώπινες σχέσεις.

Η αφήγηση είναι σύντομη, με απλή γλώσσα αλλά πυκνή συμβολική φόρτιση. Το τέλος είναι εντυπωσιακό και λειτουργεί σαν καταλύτης για την κατανόηση του τι θέλει να πει η Σοπάν σχετικά με την αδικία και τη σκληρότητα των κοινωνικών συμβάσεων.

Το έργο υπάρχει ελευθέρα διαθέσιμο εδώ:

https://www.katechopin.org/desirees-baby-text/

Μετάφραση και ανάγνωση Γρηγόριος Καλογιάννης

Η ηχογράφηση δεν έχει κερδοσκοπικό χαρακτήρα. Επιτρέπεται η αναπαραγωγή, αναδημοσίευση και ενσωμάτωση, με αναφορά στην πηγή και τους δημιουργούς.

Τίτλος πρωτότυπου: Théophile Gautier "Le Pied de Momie" (1840)

Το διήγημα αποτελεί χαρακτηριστικό δείγμα του ρομαντικού εξωτισμού και του αισθητικού φιλολογικού παιχνιδιού του συγγραφέα. Δεν περιορίζεται σε μια απλή ιστορία τρόμου ή φανταστικού, αλλά συνδυάζει ειρωνεία, λογοτεχνικό στοχασμό πάνω στη σχέση παρελθόντος και παρόντος, και μια αισθησιακή προσέγγιση του ανατολικού μύθου.

Η εύρεση και αγορά του αποξηραμένου ποδιού της μούμιας μετατρέπεται σε αφορμή για την αναβίωση ενός κόσμου χαμένου – της αρχαίας Αιγύπτου. Το μακάβριο αντικείμενο δεν παρουσιάζεται αποκλειστικά ως θραύσμα θανάτου αλλά ως φετίχ ζωής, που εμπεριέχει τη δυνατότητα ανάστασης. Η παρουσία της πριγκίπισσας Ερμόνθης, η οποία ζωντανεύει, μετατρέπει το πορτραίτο της μούμιας σε ερωτικό αντικείμενο, γεφυρώνοντας τον τρόμο με τη γοητεία. Ο ερωτισμός δεν προκύπτει μόνο από την αισθητική του γυναικείου σώματος αλλά και από την ένταση ανάμεσα σε ζωντανό και νεκρό, παρελθόν και παρόν.

Ενώ το διήγημα αντλεί από το γοτθικό υπόδειγμα (μούμιες, καταραμένα αντικείμενα, μαγική ανάσταση), η γραφή του Γκωτιέ το αποδομεί με χιούμορ και ελαφρότητα. Ο αφηγητής δεν είναι ένας τρόμος-διαποτισμένος ήρωας, αλλά ένας αισθητιστής, που αντιμετωπίζει τη μούμια με περιέργεια, αισθησιακή απόλαυση και σχεδόν φλερτ. Η ειρωνεία αυτή λειτουργεί ως σχόλιο για την τότε ευρωπαϊκή εμμονή με την αιγυπτιολογία: οι Αιγύπτιοι νεκροί, αντί να προκαλούν δέος, γίνονται "αντικείμενα διακόσμησης" στα παρισινά σαλόνια.

Ο Γκωτιέ προβάλλει τη γοητεία του παρελθόντος, αλλά και την αδυναμία του να συνυπάρξει με το παρόν. Η πριγκίπισσα, αν και ερωτική και θελκτική, παραμένει δέσμια μιας άλλης εποχής∙ η επιστροφή της στον αιώνιο ύπνο είναι αναπόφευκτη. Η σχέση της με τον αφηγητή είναι αδύνατη, καθώς η ζωή και ο θάνατος, το παρελθόν και το παρόν, δεν μπορούν να συνυπάρξουν. Η νοσταλγία για το παρελθόν συνοδεύεται από μια μελαγχολία απώλειας, χαρακτηριστική του ρομαντικού στοχασμού.

Το διήγημα αναδεικνύει την ιδεολογία του l’art pour l’art (η τέχνη για την τέχνη) που χαρακτήριζε τον Γκωτιέ. Το πόδι της μούμιας δεν είναι απλώς μακάβριο κατάλοιπο, αλλά μετατρέπεται σε αντικείμενο αισθητικής λατρείας. Η φαντασία είναι το εργαλείο που δίνει ζωή στο νεκρό, επιτρέποντας στον αφηγητή να αγγίξει έναν κόσμο που αλλιώς θα έμενε άψυχος μέσα σε μουσεία. Έτσι, η αφήγηση δεν είναι μόνο παραμύθι τρόμου, αλλά στοχασμός πάνω στη δύναμη της τέχνης και της φαντασίας να ανασταίνουν το παρελθόν.

Το "Le Pied de Momie" δεν είναι απλώς μια ιστορία με μούμιες· είναι μια ειρωνική και αισθητική εξερεύνηση της σχέσης μας με την αρχαιότητα, του πώς το παρελθόν γίνεται αντικείμενο επιθυμίας και φαντασίας. Ο Γκωτιέ παίζει με το γοτθικό και το εξωτικό, ανατρέποντας ταυτόχρονα τα στερεότυπα τρόμου, και καταλήγει σε μια λογοτεχνική άσκηση πάνω στη νοσταλγία, τον έρωτα και την αδυναμία του ανθρώπου να γεφυρώσει την άβυσσο του χρόνου.

Εκατό χρόνια μετά την καταστροφή.

Ο Νίκος Τσουρλάκης έχει εκδώσει δύο βιβλία, την "Ανταλλαγή" και την "Πτώση". Γεννήθηκε το 1970 στη Γερμανία και μεγάλωσε σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη. Τα τελευταία δεκαέξι χρόνια ζει στο εξωτερικό. Έχει πτυχίο στον Ευρωπαϊκό Πολιτισμό από το Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο και ήταν πάντα ερωτευμένος με την ιστορία, ελληνική και παγκόσμια. Ο Βαρκάρης δημοσιεύτηκε τον Σεπτέμβριο του 2022 με ελεύθερη πρόσβαση.

Εικόνα:

https://en.wikipedia.org/wiki/Burning_of_Smyrna

Το έργο υπάρχει ελευθέρα διαθέσιμο εδώ:

https://www.openbook.gr/o-varkaris/

Ανάγνωση Γρηγόριος Καλογιάννης

Η ηχογράφηση δεν έχει κερδοσκοπικό χαρακτήρα. Επιτρέπεται η αναπαραγωγή, αναδημοσίευση και ενσωμάτωση, με αναφορά στην πηγή και τους δημιουργούς.

Τίτλος πρωτότυπου: Hanns Heinz Ewers "Die Spinne" (1908)

Ο Χανς Χάιντς Έβερς (1871–1943) υπήρξε Γερμανός συγγραφέας, ποιητής και σεναριογράφος, ιδιαίτερα γνωστός για τα έργα του στον χώρο της φανταστικής και παρακμιακής λογοτεχνίας. Ανήκε στη γενιά των συγγραφέων που άντλησαν έμπνευση από τον ευρωπαϊκό ντεκανταντισμό και τον συμβολισμό της ύστερης belle époque, με εμφανείς επιρροές από τον Έντγκαρ Άλαν Πόε και τον Μπωντλαίρ. Ο Έβερς είχε ενεργό ρόλο στο γερμανικό βωβό κινηματογράφο. Ήταν σεναριογράφος του θρυλικού Student of Prague (1913), ενός από τα πρώτα φιλμ τρόμου με ψυχαναλυτικές διαστάσεις.

Το διήγημα «η Αράχνη» δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά το 1908 στο γερμανικό περιοδικό Die Neue Rundschau και αργότερα συμπεριλήφθηκε σε συλλογές διηγημάτων του συγγραφέα. Η συγγραφή της «Αράχνης» τοποθετείται σε μια εποχή καλλιτεχνικής και πνευματικής αναζήτησης, όπου η παρακμή, ο ερωτισμός και ο τρόμος συνδυάζονταν με νέες ιδέες για το ασυνείδητο και την ανθρώπινη ψυχολογία. Η εποχή ήταν κομβική: η Ευρώπη ζούσε μία μεταβατική περίοδο, με αυξανόμενο ενδιαφέρον για τον αποκρυφισμό, τον υπνωτισμό, τη σεξουαλικότητα και την ψυχολογία του ασυνειδήτου. Ο Έβερς αξιοποίησε αυτά τα ρεύματα για να πλάσει μια ιστορία που αγγίζει ταυτόχρονα το υπερφυσικό και το ψυχολογικό, θολώνοντας τα όρια ανάμεσα στην πραγματικότητα και την παραίσθηση.

Το κεντρικό θέμα είναι η ακατανίκητη έλξη προς το καταστροφικό. Ο πρωταγωνιστής γνωρίζει τον κίνδυνο, αλλά δεν μπορεί να αντισταθεί στη γυναικεία μορφή. Πρόκειται για το μοτίβο της femme fatale, όπου η γυναίκα-αράχνη παγιδεύει τον άνδρα στον ιστό της, οδηγώντας τον στον θάνατο. Η σχέση ανάμεσα στη γοητεία και τον θάνατο είναι κεντρική. Η γυναίκα δεν μιλά ποτέ∙ η σιωπηλή παρουσία της είναι αρκετή για να προκαλέσει εμμονή. Το διήγημα μπορεί να διαβαστεί και ως μελέτη εμμονής και υποβολής. Ο φοιτητής, απομονωμένος, αρχίζει να χάνει την επαφή με την πραγματικότητα, ζώντας μέσα σε μια αυτο-υπνωτική κατάσταση. Η γυναικεία φιγούρα ίσως είναι προβολή της ίδιας του της ψυχικής φθοράς. Η αφήγηση είναι αργή, υποβλητική, με συνεχή ένταση. Η χρήση του χώρου δημιουργεί κλειστοφοβικό αίσθημα. Η ατμόσφαιρα θυμίζει τον γοτθικό τρόμο αλλά και το ντεκαντάνς ύφος του τέλους του 19ου αιώνα.

Συμβολισμοί:

Αράχνη - σύμβολο της θανάσιμης παγίδας, του ασυνείδητου φόβου αλλά και της θηλυκής κυριαρχίας.

Παράθυρο - όριο μεταξύ πραγματικότητας και ψευδαίσθησης. Το βλέμμα γίνεται το μέσο σύνδεσης των δύο κόσμων.

Επανάληψη των θανάτων - δείχνει έναν φαύλο κύκλο, σαν κατάρα που δεν μπορεί να σπάσει.

Η Αράχνη είναι μια ιστορία που συνδυάζει το υπερφυσικό με το ψυχολογικό στοιχείο, φωτίζοντας τους φόβους της εποχής για τη γυναικεία σεξουαλικότητα, την έλξη του θανάτου και την απώλεια ελέγχου μπροστά στο ασυνείδητο. Αν και δεν έγινε τόσο διάσημο όσο το Αλραούνε (Alraune, 1911), το συγκεκριμένο έργο απέκτησε ξεχωριστή θέση λόγω της έντονης ατμόσφαιρας και του μοτίβο

Στις τέλη του 19ου αιώνα, η Θεσσαλία διένυε τη δεύτερη δεκαετία από την αποτίναξη του Οθωμανικού ζυγού. Ωστόσο, η ζωή των κολίγων -δουλοπάροικοι της γης- είχε χειροτερεύσει κατά πολύ. Ο ζυγός των Ελλήνων τσιφλικάδων αποδείχτηκε ποιο βαρύς από αυτόν των Οθωμανών.

Ο Νίκος Τσουρλάκης έχει εκδώσει δύο βιβλία, την "Ανταλλαγή" και την "Πτώση". Γεννήθηκε το 1970 στη Γερμανία και μεγάλωσε σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη. Τα τελευταία δεκαέξι χρόνια ζει στο εξωτερικό. Έχει πτυχίο στον Ευρωπαϊκό Πολιτισμό από το Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο και ήταν πάντα ερωτευμένος με την ιστορία, ελληνική και παγκόσμια.

Η Κόρη είναι ένα θρίλερ εκδίκησης που δημοσιεύτηκε τον Σεπτέμβριο του 2022 με ελεύθερη πρόσβαση. Το παρόν διήγημα, τα ονόματα και τα τοπωνύμια είναι φανταστικά.

Εικόνα: Ο Ορέστης καταδιώκεται από τις Ερινύες, William Adolphe Bouguereau, 1862

Το έργο υπάρχει ελευθέρα διαθέσιμο εδώ:

https://www.openbook.gr/i-kori/

Ανάγνωση Γρηγόριος Καλογιάννης

Η ηχογράφηση δεν έχει κερδοσκοπικό χαρακτήρα. Επιτρέπεται η αναπαραγωγή, αναδημοσίευση και ενσωμάτωση, με αναφορά στην πηγή και τους δημιουργούς.

Τίτλος πρωτότυπου: Arthur Machen "The Hill of Dreams" (1907)

Ο Άρθουρ Μάχεν, ένας αφηγητής με εκπληκτική φαντασία και λυρική ποίηση, προσέγγισε τη μυστηριώδη λογοτεχνία με τη πίστη ενός μυστικιστή και την αφοσίωση ενός τεχνίτη στη μορφή, υφαίνοντας ιστορίες με παγανιστικές επιρροές και τη σύγκρουση μεταξύ εξωτερικής εμφάνισης και εσωτερικής αλήθειας. Η θεματική του ενασχόληση με τις κρυμμένες πραγματικότητες έχει επηρεάσει αμέτρητους συγγραφείς του φανταστικού, συμπεριλαμβανομένου του H.P. Lovecraft, ο οποίος κατέταξε το «The White People» ως το δεύτερο μεγαλύτερο παράξενο παραμύθι, ξεπερασμένο μόνο από το «The Willows» του Blackwood.

Το «The Hill of Dreams» είναι ένα μυθιστόρημα που εξερευνά τη ζωή του Lucian Taylor, ενός στοχαστικού και μελετηρού νεαρού άνδρα που αγωνίζεται με την κοινωνική απομόνωση και την επιδίωξη των λογοτεχνικών του φιλοδοξιών. Με φόντο την αγροτική Ουαλία, ο Lucian είναι γιος ενός αγγλικανικού εφημέριου και βρίσκεται σε αντίθεση με τις προσδοκίες της κοινότητάς του. Μετά το θάνατο της μητέρας του και την οικονομική παρακμή του πατέρα του, ο Lucian αποσύρεται στη μοναξιά, περιπλανώμενος στην ύπαιθρο και βυθιζόμενος στην ιστορία της αρχαίας Βρετανίας. Η βαθιά αποσύνδεσή του από την πραγματικότητα τον οδηγεί στο όπιο, το οποίο χρησιμοποιεί σε μια προσπάθεια να βρει έμπνευση για τα γραπτά του. Η αφήγηση εμβαθύνει σε θέματα αποτυχίας και πολυπλοκότητας των ονείρων, υποδηλώνοντας ότι οι αγώνες του Lucian, αν και φαινομενικά τραγικοί, αντανακλούν μια βαθύτερη αναζήτηση νοήματος πέρα από τις κοινωνικές νόρμες.

Ο Λούσιαν είναι ο στόχος κριτικής και καταδίκης σε όλο το μυθιστόρημα. Αν και αυτή η καταδίκη φαίνεται δικαιολογημένη και συντριπτικά οριστική, το έργο δεν είναι, τελικά, ένα μυθιστόρημα αποτυχίας. Αναπνέει μια άλλη ζωή πέρα από τον τάφο, μια ζωή που ο Λούσιαν θα μπορούσε να έχει κερδίσει, καθώς παρέμεινε πιστός στα βασανιστικά όνειρά του μέχρι το τέλος. Ο Λουσιάν φαινομενικά υπέκυψε σε οράματα μόνο υπό την αφύσικη επίδραση του οπίου, όταν είχε χάσει τη λογική του. Ο πραγματικός Λουσιάν, ωστόσο, είναι ο νεαρός των πρώτων κεφαλαίων του μυθιστορήματος, που μισεί τη σκληρότητα και τη μετριότητα, που δεν έχει γνωρίσει ακόμα το όπιο και που ένα απόγευμα περπατά σε ένα παλιό, παραμελημένο χωματόδρομο, όταν ο αέρας είναι ακίνητος και χωρίς ανάσα. Περπατάει στον «λόφο των ονείρων» του, όπου άγριοι, γυμνοί λόφοι συναντούν έναν ήσυχο, γκρίζο ουρανό. Είναι σε τέτοιες περιπτώσεις, όταν η ευαίσθητη ψυχή του νικά την σκληρή πραγματικότητα και το άσχημο καθαρτήριο που τον τυλίγει στον «πραγματικό» κόσμο, που ο αναγνώστης βλέπει τον νικηφόρο Λούσιαν Τέιλορ.

Αυτό το μυθιστόρημα — εν μέρει αυτοβιογραφικό — δεν έτυχε ιδιαίτερης προσοχής όταν εκδόθηκε. Ο ίδιος ο Μάχεν είπε, στην εισαγωγή μιας μεταγενέστερης έκδοσης του βιβλίου, ότι το είχε ξεκινήσει ως απόδειξη προς τον κόσμο και προς τον εαυτό του ότι ήταν πράγματι ένας άνθρωπος των γραμμάτων και, ακόμα πιο σημαντ

Τίτλος πρωτότυπου: H. P. Lovecraft "The Silver Key" (1926)

Το "The Silver Key" είναι ένα βαθιά υπαρξιακό, φιλοσοφικό και αυτοαναφορικό έργο, που διαφέρει από τον πιο φανερό κοσμικό τρόμο άλλων διηγημάτων του. Αποτελεί συνέχεια του "The Dream-Quest of Unknown Kadath", με ήρωα τον Randolph Carter, ο οποίος εδώ αντιμετωπίζει όχι εξωτερικά τέρατα, αλλά την κρίση ταυτότητας και τη ματαίωση της συνειδητής ύπαρξης. Το Ασημένιο Κλειδί δεν είναι απλώς εργαλείο μεταφυσικής μετάβασης, αλλά αλληγορία της σχέσης ανάμεσα στην παιδική φαντασία, τη λογική ενηλικίωση και την αλήθεια πέρα από την ύλη.

Η κεντρική ένταση του διηγήματος εστιάζει στην απομάκρυνση του Carter από τον κόσμο των ονείρων. Ενηλικιωμένος πια, δεν μπορεί να εισέλθει στα "όνειρα" που άλλοτε του έδιναν πρόσβαση σε αλλόκοσμες αλήθειες. Το πέρασμα του χρόνου συνδέεται με τη σταδιακή απώλεια της εσωτερικής όρασης: η φαντασία, η μυστική γνώση, το θαυμαστό — όλα ξεθωριάζουν μέσα στη στείρα λογική και τον ορθολογισμό. Ο Carter γίνεται σύμβολο του ατόμου που έχει συνειδητοποιήσει τη φτώχεια της εμπειρικής πραγματικότητας. Η γνώση των ονείρων και των υπερβατικών καταστάσεων δεν είναι για αυτόν φυγή από τον κόσμο, αλλά αναζήτηση του αυθεντικού εαυτού. Το έργο, επομένως, είναι μεταφυσικό και αυτογνωσιακό — μια αποτίμηση του τι χάνεται όταν ο άνθρωπος "ωριμάζει".

Το Κλειδί συμβολίζει την πύλη για την αυθεντική πραγματικότητα, που δεν ταυτίζεται με τον αισθητό κόσμο. Είναι το μέσο επιστροφής στην εσωτερική αλήθεια του εαυτού, στην προ-λογική αντίληψη της ύπαρξης. Το ασήμι — μέταλλο που συχνά συνδέεται με τη σελήνη, τη θηλυκή αρχή και το υποσυνείδητο — ενισχύει την αίσθηση πως το κλειδί δεν είναι αντικείμενο, αλλά έννοια, ψυχική δυνατότητα ή πνευματική αναβίωση. Δεν ανοίγει κάποια θύρα εξωτερική, αλλά την αντίληψη του εαυτού ως ον με παρελθόντα και πνευματική συνέχεια, πέρα από το εγώ της ενηλικίωσης. Ο Carter που τη χρησιμοποιεί δεν μετακινείται στον χώρο αλλά στην οντολογική του προέλευση, επανακτώντας τον παιδικό του εαυτό.

Ένα από τα πιο έντονα θέματα του κειμένου είναι η αντίθεση ανάμεσα στον ορθολογισμό και την ονειρική φαντασία. Ο Lovecraft παρουσιάζει την κοινωνία της "λογικής" ως ανίκανη να κατανοήσει βαθύτερες διαστάσεις της ύπαρξης. Οι ορθολογιστές αυτοί "γελοιοποιούν" τα όνειρα, τις οράσεις και τις αναμνήσεις που αντιβαίνουν στον εμπειρισμό. Ωστόσο, ο συγγραφέας αντιπαραθέτει έναν ανώτερο ιδεαλισμό, στον οποίο η φαντασία δεν είναι πλάνη, αλλά τρόπος επαφής με αλήθειες που ο υλικός κόσμος αποκλείει. Η παιδική φαντασία — όχι ως ανωριμότητα αλλά ως γνώση — αποτελεί μια μορφή μυητικής επίγνωσης.

Πολλοί μελετητές βλέπουν στο έργο αυτό μια προσωπική εξομολόγηση του Lovecraft. Ο ίδιος περιφρονούσε τον ρεαλισμό, τη μαζική κουλτούρα, και τις πιέσεις της σύγχρονης ζωής. Το The Silver Key λειτουργεί ως πνευματικό μανιφέστο, μια διακήρυξη ότι η πραγματικότητα δεν αρκεί, και πως η φαντασία είναι το μόνο εργαλεί

Τίτλος πρωτότυπου: Percy Simple [H. P. Lovecraft] "Sweet Ermengarde Or, the Heart of a Country Girl" (1919)

Το "Sweet Ermengarde" του H. P. Lovecraft, γραμμένο το 1919 αλλά δημοσιευμένο μεταθανάτια, αποτελεί μια παρωδία των συναισθηματικών ρομάντζων και αγροτικών μελοδραμάτων του 19ου αιώνα. Σε πλήρη αντίθεση με το σύνηθες ύφος του Lovecraft — τον κοσμικό τρόμο — το παρόν έργο αποκαλύπτει το χιουμοριστικό, σατιρικό και αυτοσυνείδητο πρόσωπό του. Πρόκειται για ένα λογοτεχνικό «πείραμα» που προσφέρει εξαιρετική ευκαιρία για να εξετάσουμε τις μεταγλωσσικές ικανότητες και την πολιτισμική οξυδέρκεια του συγγραφέα.

Το έργο δεν προσπαθεί απλώς να μιμηθεί ένα στυλ· το αποδομεί. Μέσα από υπερβολική χρήση κοινοτοπιών (π.χ. «αγνή χωριατοπούλα», «πονηρός ιδιοκτήτης γης», «μυστήριο καταγωγής», «συγκρούσεις πάθους και ηθικής»), ο Lovecraft σαρκάζει τον ρηχό συναισθηματισμό και την αφηγηματική απλοϊκότητα των «λαϊκών μυθιστορημάτων» της εποχής. Η ίδια η δομή της ιστορίας — με απανωτές ανατροπές, σχήματα εξιδανίκευσης και απόλυτης ηθικής — καθιστά φανερό πως ο στόχος του συγγραφέα είναι η γελοιοποίηση του είδους, όχι η αναπαραγωγή του. Η γλώσσα επιτηδευμένα υπερβολική και η θεατρικότητα των χαρακτήρων λειτουργούν ως εργαλεία κριτικής και ειρωνείας. Ο Lovecraft χρησιμοποιεί τη γλώσσα ως μέσο θεατρικού εξευτελισμού. Οι περιγραφές είναι υπερφορτωμένες με μελοδραματικούς επιθετικούς προσδιορισμούς, ενώ οι διάλογοι μοιάζουν βγαλμένοι από φτηνές νουβέλες του 19ου αιώνα. Αυτό δεν αποτελεί αστοχία, αλλά εσκεμμένη μίμηση κακής λογοτεχνίας. Ο σαρκασμός εκδηλώνεται με τη γλωσσική υπερβολή, η οποία αποκαλύπτει το κενό περιεχόμενο των συμβάσεων που παρωδεί. Χρησιμοποιεί τη φωνή ενός αφηγητή που προσποιείται σοβαρότητα, αλλά μέσα από την υπερβολική πιστότητα στον στόχο του, γελοιοποιεί το ίδιο το ύφος.

Μέσω της Ermengarde και άλλων χαρακτήρων, ο Lovecraft παρωδεί τα στερεότυπα: την αθώα ηρωίδα, τον κακό ιδιοκτήτη, τον ξεπεσμένο ευγενή, τον ερωτευμένο νεαρό με την κακή μοίρα. Όλοι τους είναι καρικατούρες, υπερβολικά μονοδιάστατοι, και τα κίνητρα τους εξελίσσονται με πλήρη αδιαφορία για ρεαλισμό. Αυτή η επιφανειακή κατασκευή, όμως, δεν είναι αποτυχία συγγραφής, αλλά σατιρικό εργαλείο: ο Lovecraft καταδεικνύει πώς το συναισθηματικό ρομάντζο βασίζεται σε προκαθορισμένους ρόλους και όχι σε πραγματικούς ανθρώπινους χαρακτήρες.

Πίσω από την φαινομενικά ελαφριά σάτιρα, ο Lovecraft κάνει έναν έμμεσο σχολιασμό της δικής του λογοτεχνικής θέσης. Το ότι στρέφεται σε ένα είδος τόσο διαφορετικό από τον τρόμο του υπαινίσσεται πιθανώς την αποστασιοποίησή του από τη μαζική κουλτούρα και την έντονη ανάγκη του να διακωμωδήσει το "εμπόρευμα λογοτεχνία". Επιπλέον, το έργο αναδεικνύει μια μεταλογοτεχνική ευφυΐα: ο συγγραφέας δείχνει ότι κατανοεί σε βάθος όχι μόνο τον τρόμο, αλλά και τα χαρακτηριστικά άλλων ειδών, και έχει τη δυνατότητα να τα αποδομήσει από μέσα — κάτι που απαιτεί δημιουργική οξυδέρκεια και ειρωνική ματιά

Τίτλος πρωτότυπου: H. P. Lovecraft "Celephaïs" (1920)

Το "Celephaïs" του H. P. Lovecraft είναι ένα από τα χαρακτηριστικά έργα της λεγόμενης Dream Cycle περιόδου του συγγραφέα, και αποτελεί ένα βαθύ υπαρξιακό σχόλιο μεταμφιεσμένο σε ονειρικό διήγημα φυγής. Η ιστορία του Kuranes – του μοναχικού άνδρα που δημιουργεί μια φανταστική πόλη στον ύπνο του και τελικά βυθίζεται για πάντα σ’ αυτήν – είναι ταυτόχρονα μια ελεγεία στην ανθρώπινη ανάγκη για αισθητική τελειότητα, διαφυγή και διαχρονικότητα, και μια πικρή αναγνώριση της ανεπάρκειας του πραγματικού κόσμου.

Η πόλη Celephaïs δεν είναι απλώς ένα φανταστικό τοπίο· είναι μια προβολή της βαθύτερης ψυχής του πρωταγωνιστή. Δεν πρόκειται για ένα συμβατικό worldbuilding όπως στη φανταστική λογοτεχνία, αλλά για ονειρικό καταφύγιο, ένα χώρο που αντιστέκεται στο χρόνο, στο θάνατο και στην παρακμή. Ο Kuranes, ο δημιουργός της Celephaïs, δεν είναι ήρωας αλλά ο αρχιτέκτονας ενός εσωτερικού παραδείσου. Ο κόσμος της πραγματικότητας τον απογοητεύει – η γήινη ζωή φθείρει, ξεθωριάζει. Έτσι, δημιουργεί έναν κόσμο που δεν μεταβάλλεται, όπου ο χρόνος δεν κινείται προς τον θάνατο, και η ομορφιά είναι στατική και τέλεια. Η ονειρική χώρα δεν είναι απλώς τόπος φυγής· είναι μήτρα ύπαρξης.

Όπως και σε άλλα έργα του Lovecraft (The White Ship, The Dream-Quest of Unknown Kadath), εδώ βλέπουμε τη βαθιά του νοσταλγία για έναν “χαμένο κόσμο”. Η Celephaïs είναι μια ιδανική μορφή της αρχαιότητας, με επιρροές από την ελληνιστική Ανατολή, την ισλαμική αρχιτεκτονική, και τη βικτωριανή αντίληψη για το εξωτικό. Ωστόσο, αυτός ο κόσμος δεν εξελίσσεται· είναι μουσειακός, σχεδόν νεκρός. Αυτό παραπέμπει στη μοντερνιστική αγωνία απέναντι στη φθορά της παράδοσης και την αλλοτρίωση της σύγχρονης ζωής. Η αντίστιξη ανάμεσα στην γκρίζα, αποξενωμένη πραγματικότητα του Λονδίνου και στη λαμπερή, άχρονη Celephaïs δείχνει την αποτυχία του κόσμου να προσφέρει νόημα. Ο Kuranes, ως απομεινάρι μιας “ανώτερης τάξης”, νιώθει παρείσακτος – και η φυγή του είναι ύστατη μορφή αντίστασης: το όνειρο ως πράξη αξιοπρέπειας.

Αν και η αφήγηση έχει τα χαρακτηριστικά ενός απλού ονείρου, δεν αφήνει σαφή διαχωρισμό ανάμεσα στο φαντασιακό και το μεταφυσικό. Ο Lovecraft δεν γράφει απλώς για τη φυγή μέσω φαντασίας, αλλά για μια τελετουργική μετάβαση από τον κόσμο της υλικής παρακμής σε έναν κόσμο εσωτερικής τελειότητας. Είναι σαν ο Kuranes να μεταβαίνει από τον κόσμο του χρόνου στον κόσμο του αιώνιου. Ο θάνατός του στο “πραγματικό” Λονδίνο δεν παρουσιάζεται τραγικά, αλλά σχεδόν λυτρωτικά. Στο σύμπαν του Lovecraft, όπου η μικρότητα του ανθρώπου μπροστά στο σύμπαν είναι συνήθως πηγή τρόμου, εδώ η μικρότητα του κόσμου είναι αυτό που απορρίπτεται. Η Celephaïs είναι μια ανταπάντηση στο αδιάφορο σύμπαν, μια υποκειμενική απόλυτη αλήθεια.

Το έργο εν τέλει είναι και ένα μετα-λογοτεχνικό σχόλιο: ο συγγραφέας, όπως ο Kuranes, δημιουργεί φανταστικούς κόσμους ως απάντηση στην ανεπάρκεια της πραγ

Τίτλος πρωτότυπου: H. P. Lovecraft "Nyarlathotep" (1920)

Το "Nyarlathotep" του H. P. Lovecraft είναι από τα πιο σύντομα αλλά εντυπωσιακά του κείμενα· ένα ποιητικό, αποκαλυπτικό όραμα γεμάτο τρόμο και υπαρξιακή συντριβή. Αν και τυπικά κατατάσσεται στη λογοτεχνία του φανταστικού ή τρόμου, λειτουργεί περισσότερο ως εσωτερική αλληγορία και ψυχολογική κατάβαση. Το κείμενο είναι ουσιαστικά μια ονειρική αφήγηση με προφητικά χαρακτηριστικά, που αντανακλά όχι μόνο την προσωπική ψυχολογική κατάσταση του Lovecraft την εποχή που γράφτηκε, αλλά και την αγωνία ενός κόσμου που βγήκε τραυματισμένος από τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Σε αντίθεση με άλλες κοσμικές θεότητες της μυθολογίας του Lovecraft (όπως ο Azathoth ή ο Cthulhu), ο Nyarlathotep δεν είναι απλώς ακατανόητη παρουσία. Είναι ενεργός, εκδηλωτικός και κοινωνικός – ένας αρχέτυπος χαοτικού κήρυκα, που εμφανίζεται με ανθρώπινη μορφή και σαγηνευτική ρητορική. Όμως η παρουσία του προκαλεί γνωστική και υπαρξιακή αποδόμηση. Δεν φέρνει τον τρόμο μέσω βίας, αλλά μέσα από διαστρέβλωση της πραγματικότητας και της συνείδησης. Η μορφή του Nyarlathotep, όπως περιγράφεται, θυμίζει προφήτες, μάγους ή τεχνοεπιστήμονες που φέρνουν "γνώσεις", αλλά η γνώση αυτή είναι αποσταθεροποιητική, όχι σωτήρια. Σ’ αυτό το πλαίσιο, ο χαρακτήρας του αντανακλά τον φόβο του Lovecraft απέναντι στον τεχνολογικό εκφυλισμό της ανθρώπινης εμπειρίας, καθώς και την άνοδο καταστροφικών ηγετών με μαγνητικό προσωπείο.

Το κείμενο δεν εξηγεί πλήρως τι συμβαίνει – και αυτό είναι θεμελιώδες. Ο αναγνώστης παρασύρεται σε μια πορεία κλιμακούμενης αποξένωσης, όπου η λογική, η κανονικότητα και το παρελθόν χάνουν το νόημά τους. Ο κόσμος μοιάζει να καταρρέει όχι λόγω εξωτερικών γεγονότων, αλλά λόγω της διάρρηξης της σχέσης του ανθρώπου με την πραγματικότητα. Η χρήση εικονογραφίας όπως σκοτεινά τοπία, έρημοι δρόμοι, αλαφροΐσκιωτοι όχλοι, παράλογη γεωμετρία, δείχνει μια συνειδητή απόπειρα να αποτυπωθεί ένας κόσμος χωρίς πυρήνα, χωρίς προσανατολισμό. Αυτή η αίσθηση μοιάζει σχεδόν προφητική για τον 20ό αιώνα: ένας αιώνας τεχνολογικής προόδου που συνοδεύεται από πνευματική και ηθική αποσύνθεση.

Ο Lovecraft, παρά το παλιομοδίτικο ύφος του, προσεγγίζει στο "Nyarlathotep" έννοιες που θα απασχολήσουν τους μεταμοντέρνους στοχαστές, τη διάλυση του υποκειμένου, την αποδόμηση του γραμμικού χρόνου, την αμφισβήτηση της γλώσσας ως φορέα νοήματος, την εμπειρία ως τραύμα. Ο αφηγητής (όπως και οι υπόλοιποι άνθρωποι στο κείμενο) δεν κατανοεί τι συμβαίνει, δεν μπορεί να το περιγράψει και δεν ξέρει πώς να αντιδράσει. Πρόκειται για την αποξένωση που βιώνει ο νους όταν χάνει το πλαίσιο αναφοράς του – κάτι που αγγίζει το υπαρξιακό και το μεταφυσικό ταυτόχρονα.

Το 1920, όταν ο Lovecraft γράφει το κείμενο, η ανθρωπότητα μόλις έχει βγει από τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο και έχει δει τη βιομηχανία, την επιστήμη και την τεχνολογία να χρησιμοποιούνται για μαζικό θάνατο. Η πρόοδος έχει χάσει τον ιδεαλισμό

Τίτλος πρωτότυπου: H. P. Lovecraft "Ex Oblivione" (1921)

Το "Ex Oblivione" (1920–1921) του H. P. Lovecraft είναι ένα σύντομο αλλά ιδιαίτερα πυκνό φιλοσοφικό αφήγημα, το οποίο δεν εξετάζει το υπερφυσικό μέσω της φρίκης ή της κοσμικής απειλής, αλλά εστιάζει στην ύστατη πνευματική επιθυμία: την ελευθερία μέσα από τη λήθη. Πρόκειται για ένα ονειρικό, σχεδόν μυστικιστικό κείμενο, όπου ο αφηγητής επιδιώκει την υπέρβαση της ζωής, όχι ως αυτοκτονικό ξέσπασμα αλλά ως ύστατη πράξη αποδοχής της ματαιότητας.

Η πλοκή του "Ex Oblivione" τοποθετείται στο μεταίχμιο ονείρου και ύπαρξης. Ο αφηγητής βιώνει οράματα από έναν απέραντο, λευκό, αρχαίο κόσμο, και ακολουθεί ένα μονοπάτι που τον οδηγεί σε μία πύλη – πίσω από την οποία, όπως του λένε, υπάρχει είτε η απερίγραπτη ευδαιμονία είτε το απόλυτο τίποτα. Η πύλη αυτή δεν είναι παρά μια μεταφορά του θανάτου, και το ερώτημα που βασανίζει τον αφηγητή είναι αν ο θάνατος φέρνει λύτρωση ή φρίκη. Η τελική αποκάλυψη του Lovecraft είναι πως πίσω από την πύλη δεν υπάρχει τρόμος – υπάρχει η λήθη. Και η λήθη είναι λύτρωση.

Το "Ex Oblivione" συντάσσεται με τον κοσμικό μηδενισμό του Lovecraft, αλλά με πιο λυρική και υπαρξιακή χροιά. Εδώ δεν συναντάμε την απόγνωση ενός σύμπαντος που μας αγνοεί, όπως στα "The Call of Cthulhu" ή "The Whisperer in Darkness". Αντίθετα, ο αφηγητής αποδέχεται πλήρως τη ματαιότητα και επιθυμεί τον αφανισμό. Δεν έχει πια ερωτήματα, πάθη ή ελπίδες – μόνο την εσωτερική ανάγκη για σιωπή, για μη-ύπαρξη. Το κείμενο ενσωματώνει μια αρνητική "θεολογία", όπου η μεταφυσική εμπειρία δεν αποκαλύπτει κάτι ιερό ή υπερβατικό, αλλά την απουσία του νοήματος. Η επιθυμία του αφηγητή δεν είναι να γνωρίσει περισσότερα, αλλά να πάψει να αισθάνεται, να υπάρχει. Η γνώση, η αλήθεια, η ίδια η συνείδηση έχουν ήδη αποδειχθεί ανεπαρκείς· η μόνη μορφή σωτηρίας είναι η εκμηδένιση. Ο Lovecraft εδώ φτάνει στο τελικό συμπέρασμα της φιλοσοφίας του τρόμου: το πιο ανακουφιστικό όραμα δεν είναι η αιωνιότητα ή η αθανασία, αλλά το πλήρες και μόνιμο σταμάτημα κάθε εμπειρίας. Ο θάνατος δεν είναι το Τέλος – είναι η Ελευθερία.

Σε αυτό το πλαίσιο, το "Ex Oblivione" παρουσιάζει το σώμα και τη ζωή ως περιορισμούς. Η ψυχή (ή η συνείδηση) αναζητά το πέρασμα σε μια κατάσταση χωρίς πόνο, χωρίς θόρυβο, χωρίς επιθυμία. Το ονειρικό τοπίο, οι κίτρινοι κήποι και οι ρωμαλέοι τοίχοι που περιγράφονται, δεν είναι τόποι· είναι μεταφορές για τον εσωτερικό αγώνα του αφηγητή να αφήσει πίσω του το βάρος της ύπαρξης. Η πύλη, τελικά, δεν είναι τίποτε άλλο από το όριο ανάμεσα στην επίγνωση και την εκμηδένιση. Και ο Lovecraft επιλέγει με αξιοσημείωτη ηρεμία να περάσει μέσα από αυτή.

Αντιθέτως με την πλειονότητα των φανταστικών έργων, εδώ δεν υπάρχει κάθαρση, ούτε καν κορύφωση. Το ίδιο το νόημα απουσιάζει. Η μόνη αλήθεια που προκύπτει είναι η ματαιότητα της προσπάθειας να βρεις νόημα στη ζωή. Κανένα υπερβατικό πλάσμα, κανένας θεός ή αρχέγονη απειλή δεν χρειάζεται: η ίδια η ύπ

Τίτλος πρωτότυπου: H. P. Lovecraft "Azathoth" (1920)

Το "Azathoth" του H. P. Lovecraft, αν και ελάχιστα εκτενές και ατελές ως αφήγημα, αποτελεί ένα από τα πιο μεστά και συμβολικά αποσπάσματα του έργου του. Παρά την έκτασή του — μόλις λίγες παραγράφους — λειτουργεί σαν υπαρξιακή πυκνότητα, πυρήνας του Lovecraftικού τρόμου, μια σύντομη αλλά κοσμολογικά συντριπτική βύθιση στο απόλυτο Άγνωστο. Δεν διαβάζεται ως παραδοσιακή ιστορία, αλλά ως ονειρικό ποίημα αποξένωσης· ως κάλεσμα προς μια μεταφυσική μετάσταση όπου ο χρόνος, ο νους και η ταυτότητα εξαϋλώνονται.

Το όνομα Azathoth αναφέρεται ήδη από άλλα έργα του Lovecraft ως «τον τυφλό, ηλίθιο θεό που στροβιλίζεται στο κέντρο του χάους». Στο συγκεκριμένο κείμενο, αυτός ο θεός δεν εμφανίζεται άμεσα, αλλά αποτελεί το υπαρξιακό τέλος της πορείας του αφηγητή – μια κατάβαση σε έναν μη-τόπο, μη-νοήματος. Ο Azathoth συμβολίζει το απόλυτο κενό της κοσμικής συνείδησης, την πλήρη απουσία τάξης, πρόθεσης ή λογικής. Η διαδρομή προς αυτό το σημείο είναι εσωτερική: ο αφηγητής εγκαταλείπει την πραγματικότητα και περιπλανιέται σε αλλόκοσμους, τελικά φτάνοντας σε μια απερίγραπτη διάσταση υπέρ της λογικής και της εμπειρίας. Δεν πρόκειται για ένα “ταξίδι φαντασίας”, αλλά για μια βαθιά ψυχική αποδόμηση: η φυγή από τη γήινη ζωή είναι ουσιαστικά φυγή από την ταυτότητα, την εμπειρία, τη γλώσσα – και τελικά από το ίδιο το υποκείμενο.

Ο Azathoth, όπως και άλλα στοιχεία της «Cthulhu Mythos», δεν είναι χαρακτήρας με προθέσεις. Είναι η αδυναμία του ανθρώπινου νου να αντιληφθεί κάτι που δεν έχει καμία αντιστοιχία με την εμπειρία ή τη γλώσσα. Το απόσπασμα αποτυπώνει την κατάρρευση του λόγου, της αιτιότητας και της συνείδησης. Το εγώ διαλύεται, όχι μέσα από φρίκη, αλλά μέσα από βαθιά, υπνωτιστική έλξη προς το ανείπωτο. Εδώ έχουμε ένα είδος αντι-αποκάλυψης: όχι τη συνάντηση με τον Θεό ή την Αλήθεια, αλλά με το Τίποτα – όχι την ολοκλήρωση, αλλά την τελική εξαΰλωση της προσωπικότητας. Είναι ένας ύμνος στην κοσμική απονιά, στο θεμελιώδη τρόμο που προκαλεί το ενδεχόμενο ότι δεν υπάρχει τίποτα πίσω από το πέπλο της πραγματικότητας – ούτε δημιουργία, ούτε πρόθεση, ούτε συνείδηση, μόνο ένας παλλόμενος, ανούσιος ρυθμός.

Το 1922, όταν γράφτηκε το απόσπασμα, ο Lovecraft βίωνε έντονη ψυχική απομόνωση και μελαγχολία. Το "Azathoth" μπορεί να ειδωθεί και ως προσωπικό του όνειρο φυγής: όχι φυγής σε ένα καλύτερο ή εναλλακτικό κόσμο, αλλά σε ένα τελικό σκοτάδι όπου δεν υπάρχει ανάγκη να αισθάνεσαι, να γνωρίζεις, να υπάρχεις.

Το ύφος του κειμένου είναι λυρικό και αποσπασματικό, όπως και άλλα πρώιμα "ονειρικά" έργα του. Όμως σε αντίθεση με αυτά, εδώ το ταξίδι δεν υπόσχεται λύτρωση ή αισθητικό μεγαλείο – η αφήγηση διαρκώς ελλοχεύει προς την κατάρρευση, χωρίς κορύφωση ή νόημα. Η δομή είναι κυκλική: η αρχή και το τέλος σχεδόν συγχωνεύονται, σαν ένα όνειρο χωρίς αρχή ή χρονικό προσδιορισμό.

Ο "Azathoth" λειτουργεί ως κοσμικός καθρέφτης: δεν

Τίτλος πρωτότυπου: R. H. Barlow - H. P. Lovecraft "Collapsing Cosmoses" (1935)

Το "Collapsing Cosmoses", αν και ένα από τα λιγότερο γνωστά έργα του H. P. Lovecraft, αποτελεί μια ιδιάζουσα περίπτωση συνεργασίας μεταξύ του Λάβκραφτ και του στενού φίλου και μαθητή του, R. H. Barlow. Πρόκειται για ένα σύντομο αλλά φιλόδοξο αφήγημα επιστημονικής φαντασίας, το οποίο εγγράφεται στις τελευταίες δημιουργικές στιγμές του Lovecraft και αποτελεί παράδειγμα της αγάπης του για το κοσμικό στοιχείο και την ευρύτερη μυθολογία που ο ίδιος είχε αρχίσει να χτίζει μέσα από τη λεγόμενη "Cthulhu Mythos".

Το βασικό θεματικό μοτίβο του έργου είναι η κοσμική καταστροφή και η σύγκρουση μεταξύ διαφορετικών κοσμικών δυνάμεων. Οι ήρωες της ιστορίας εμπλέκονται σε μία γιγαντιαία μάχη μεταξύ κοσμικών πολιτισμών ή όντων, η οποία ξεπερνά κάθε ανθρώπινο μέτρο κατανόησης. Αυτή η απόλυτη ασημαντότητα της ανθρωπότητας απέναντι στο Σύμπαν αποτελεί έναν από τους θεμέλιους λίθους της λαβκραφτικής κοσμοαντίληψης, και στο "Collapsing Cosmoses" αποδίδεται με μια ένταση και υπερβολή που φτάνει σε οριακά σατιρικά ύψη. Η ίδια η έννοια των "καταρρέοντων κοσμοσυστημάτων" είναι χαρακτηριστική της λαβκραφτικής θεώρησης ότι οι δυνάμεις που κυβερνούν το σύμπαν δεν είναι μόνο ακατανόητες αλλά και ασταθείς, και ότι η καταστροφή ή αλλοίωση των ίδιων των θεμελίων της ύπαρξης είναι αναπόφευκτη. Δεν υπάρχει κάποια ενσώματη "θεία" πρόνοια· μόνο η σύγκρουση, η φθορά και η μεταφυσική αστάθεια.

Το ύφος του έργου είναι χαρακτηριστικά λαβκραφτικό, αν και η συμβολή του Barlow φέρνει έναν πιο πειραματικό και νεανικό χαρακτήρα. Η γλώσσα είναι μεγαλοπρεπής, αρχαΐζουσα και πλημμυρισμένη από νεολογισμούς και εξωτικές ονομασίες — ένας τρόπος με τον οποίο ο Lovecraft ενισχύει την αποξένωση του αναγνώστη και καλλιεργεί ένα αίσθημα απόκοσμης αποστασιοποίησης. Αξιοσημείωτη είναι και η σχεδόν μανιακή ροπή προς την υπερβολή: το πλήθος των πλασμάτων, των κοσμικών επιπέδων, των διαστάσεων και των εξωφρενικών συγκρούσεων παραπέμπει σε μια λογοτεχνία υπερέκτασης — σαν να επιχειρεί το κείμενο να χωρέσει το άπειρο μέσα σε μερικές παραγράφους. Αυτή η υπερφόρτωση δεν λειτουργεί πάντα υπέρ της συνοχής, αλλά ενισχύει την αίσθηση του χάους και του εκστατικού τρόμου. Οι χαρακτήρες είναι σχεδόν αφαιρετικοί — εκπρόσωποι δυνάμεων, όχι πρόσωπα με ψυχολογικό βάθος. Η απουσία προσωπικών κινήτρων ή εσωτερικής ανάπτυξης τονίζει ακόμη περισσότερο την ασημαντότητα του ατόμου στο απέραντο σύμπαν — ένα μοτίβο που κυριαρχεί στον Λάβκραφτ και επανεμφανίζεται εδώ, σχεδόν με ειρωνικό τόνο.

Το έργο έχει ενδιαφέρον και ως παράδειγμα συνεργασίας. Ο Lovecraft έγραψε το μεγαλύτερο μέρος του κειμένου βάσει ιδεών του Barlow, και το ύφος μαρτυρά μια αμοιβαία επιρροή. Ενώ η κοσμοαντίληψη και η φρασεολογία είναι ξεκάθαρα λαβκραφτικές, η ενέργεια και η ευρηματικότητα στην πλοκή θυμίζουν περισσότερο την ενθουσιώδη φαντασία ενός νεότερου συγγραφέα. Πρόκειται για ένα υβριδικό κείμενο, π

Τίτλος πρωτότυπου: H. P. Lovecraft "Memory" (1919)

Το διήγημα "Memory" του H. P. Lovecraft, γραμμένο περίπου το 1919, είναι ένα από τα πιο σύντομα έργα του, αλλά αυτό δεν το καθιστά λιγότερο ουσιώδες. Στην πραγματικότητα, πρόκειται για μια συμπυκνωμένη υπαρξιακή αλληγορία, μια σκοτεινή αποδοχή της φθοράς του ανθρώπινου πολιτισμού και της μνήμης ως τελευταίου ίχνους της ανθρώπινης παρουσίας στον κόσμο. Σε μόλις λίγες παραγράφους, ο Lovecraft παρουσιάζει ένα μετα-αποκαλυπτικό τοπίο, όπου δύο οντότητες — η Μνήμη και το Πνεύμα του Ποταμού — συζητούν σε ένα αφηρημένο, σχεδόν μεταφυσικό πλαίσιο.

Η κύρια φωνή του διηγήματος, η Μνήμη, δεν είναι απλώς αφηγητής ή χαρακτήρας, αλλά σύμβολο της ανθρώπινης ιστορικής συνέχειας, της απόηχης του ανθρώπινου πολιτισμού μετά την κατάρρευσή του. Σε έναν κόσμο όπου «η ζωή έχει φύγει» και οι άνθρωποι έχουν χαθεί ή μεταμορφωθεί, η Μνήμη συνεχίζει να υπάρχει — όχι όμως για πάντα. Ο Lovecraft αντιμετωπίζει τη μνήμη όχι ως λύτρωση, αλλά ως τελευταία ανάσα πριν από την απόλυτη λήθη. Η ύπαρξη της Μνήμης υποδηλώνει πως κάποτε υπήρξε πολιτισμός, γνώση, αισθητική, αλλά όλα αυτά έχουν πια υποχωρήσει μπροστά στον χρόνο, όπως το νερό ενός ποταμού που ξεπλένει τα ίχνη του παρελθόντος. Το Πνεύμα του Ποταμού που συνομιλεί με τη Μνήμη λειτουργεί ως πρόσωπο του χρόνου — αέναο, υπόγειο, ανελέητο. Σε αντίθεση με τη Μνήμη, που προσπαθεί να διατηρήσει κάτι από το παρελθόν, το Πνεύμα εκπροσωπεί τη συνέχεια δίχως ανάμνηση, τη ροή της ύπαρξης πέρα από κάθε ανθρώπινο νόημα ή καταγραφή. Είναι αυτό που “καταπίνει” πολιτισμούς, δομές, μορφές ζωής, αφήνοντας μόνο λείψανα. Η συνάντηση αυτών των δύο φωνών αποτελεί φιλοσοφικό διάλογο ανάμεσα στην επίγνωση και στη λήθη. Ο Lovecraft μας τοποθετεί σε έναν κόσμο μετά τον άνθρωπο, όχι ως τρομακτικό μέλλον, αλλά ως αναπόφευκτη έκβαση.

Στον πυρήνα του κειμένου κρύβεται μια αρνητική ανθρωπολογία: ο άνθρωπος παρουσιάζεται όχι ως αποκορύφωμα της δημιουργίας, αλλά ως προσωρινή ανωμαλία. Η ύπαρξή του είχε διάρκεια, αλλά όχι νόημα. Η Μνήμη μπορεί να διασώζει εικόνες — πύργους, κάστρα, πλάσματα — αλλά όλα αυτά είναι ανούσια απέναντι στη ροή του ποταμού. Η επανάληψη του μοτίβου της λήθης δείχνει τη βαθιά αντι-ουμανιστική στάση του Lovecraft: δεν υπάρχει αιωνιότητα για τον άνθρωπο· δεν υπάρχει "νόημα" στη μνήμη του κόσμου· όλα σβήνουν. Και αυτό δεν είναι τραγικό, αλλά κοσμικά ουδέτερο.

Ενώ πολλοί συγγραφείς φαντασίας προσπαθούν να δημιουργήσουν μυθολογίες ή διαχρονικά σύμπαντα, ο Lovecraft χτίζει μία αντιμυθολογία, όπου τα πάντα είναι παροδικά. Η Μνήμη δεν είναι φορέας έπους ή δόξας, αλλά ο τελευταίος ήχος πριν τη σιωπή. Δεν υπάρχει "επιστροφή"· δεν υπάρχει ελπίδα. Η ίδια η αρχιτεκτονική του λόγου είναι σκόπιμα αφηρημένη, σχεδόν μεταφυσική. Δεν μαθαίνουμε τι συνέβη με ακρίβεια, μόνο ότι ό,τι υπήρχε έχει χαθεί. Ο Lovecraft δεν ενδιαφέρεται για το δράμα της πτώσης· ενδιαφέρεται για την αναπόφευκτη κατάληξη όλων.

Το "Memo

Τίτλος πρωτότυπου: H. P. Lovecraft "The Secret Cave or John Lees adventure" (1898)

Το "The Secret Cave or John Lees’ Adventure", γραμμένο από τον H. P. Lovecraft όταν ήταν μόλις οκτώ ετών, δεν είναι ένα έργο που αναλύεται με τα κριτήρια της ώριμης λογοτεχνικής παραγωγής. Ωστόσο, ως πρώιμο τεκμήριο της συγγραφικής του φωνής, αποτελεί μια εξαιρετικά αποκαλυπτική περίπτωση: ένα παιδικό αφήγημα γεμάτο φαντασία, περιέργεια για το άγνωστο και τις πρώτες εκλάμψεις ενός νου που αργότερα θα διαμορφώσει το κοσμικό τρόμο. Το διήγημα, όπως και πολλά άλλα παιδικά γραπτά του Lovecraft, αναδεικνύει μια υπερβολικά ανεπτυγμένη φαντασία για την ηλικία του. Η επιλογή θέματος – μια μυστική σπηλιά, μια εξερεύνηση, πιθανός κίνδυνος – αντικατοπτρίζει την κλασική αγγλοσαξονική παιδική λογοτεχνία περιπέτειας του 19ου αιώνα (π.χ. Robinson Crusoe, Treasure Island), με τη διαφορά ότι εδώ η ατμόσφαιρα είναι ήδη σκοτεινότερη, αν και ακόμη αθώα.

Ακόμη και αν η αφήγηση είναι απλοϊκή, διακρίνεται η δομή του μύθου: μυστήριο, αποκάλυψη, ανατροπή, και ένα ηθικό ή ψυχολογικό δίδαγμα. Αυτή η δομή θα παραμείνει στον Lovecraft, ακόμη κι όταν η θεματολογία του περάσει από τον "περιπετειώδη ρομαντισμό" στην "κοσμική απελπισία". Αν και πρόκειται για παιδική γραφή, το "Secret Cave" περιέχει το σπέρμα της υπαρξιακής περιέργειας που θα διαποτίσει τα ώριμα έργα του συγγραφέα. Η «σπηλιά» λειτουργεί ήδη ως σύμβολο του άγνωστου — ένα τοπίο απομόνωσης, αποξένωσης και ενδεχόμενης αποκάλυψης. Αυτό το μοτίβο της “εισόδου σε άλλο κόσμο” μέσω μιας σήραγγας, πύλης ή σπηλιάς, θα επιστρέψει σε πλήθος διηγημάτων του Lovecraft (The Rats in the Walls, The Nameless City, The Shadow Out of Time).

Η παιδική μορφή του ήρωα (John Lee) είναι ουσιαστικά αντανάκλαση του ίδιου του Lovecraft, που βιώνει τις πρώτες του απόπειρες να δραπετεύσει από την πεζότητα του εξωτερικού κόσμου και να δημιουργήσει έναν μυστηριώδη ενδοκόσμο, στον οποίο το φανταστικό είναι πιο πειστικό από το πραγματικό. Ακόμη και σε αυτή την πρώιμη ηλικία, παρατηρούμε ότι ο Lovecraft δεν γράφει απλώς ιστορίες — χτίζει κόσμους. Παρότι η ιστορία δεν έχει ακόμη τη θεολογία ή την κοσμολογική πολυπλοκότητα του μετέπειτα "Cthulhu Mythos", διακρίνεται η διάθεση να αποδοθεί στο φυσικό τοπίο υπερβατικό νόημα: η σπηλιά, το άγνωστο περιβάλλον, τα μυστικά του τόπου, όλα λειτουργούν σαν το κέλυφος μιας μεγαλύτερης, αθέατης αλήθειας. Αυτή η νοητική αυτονομία – η ικανότητα να φαντάζεται το "άλλο" όχι ως απλώς αλλόκοτο, αλλά ως φορέα νοήματος – είναι που θα κάνει τον Lovecraft αργότερα μοναδικό. Εδώ έχουμε την πρώτη ακτίνα αυτής της δυνατότητας.

Αξιοσημείωτο είναι ότι το διήγημα, παρά τα ορθογραφικά ή συντακτικά λάθη (αναμενόμενα για την ηλικία του συγγραφέα), φανερώνει αφηγηματική συνοχή, εσωτερική συνέπεια και χρήση λεξιλογίου πέραν του συνηθισμένου. Ο Lovecraft, ήδη από τόσο μικρός, είχε έφεση στην επιτηδευμένη γλώσσα, κάτι που θα εξελιχθεί σε λογοτεχνικό του σήμα κατατεθέν.

Τίτλος πρωτότυπου: R. H. Barlow - H. P. Lovecraft "The Slaying of the Monster" (1933)

Το "The Slaying of the Monster" αποτελεί ένα από τα λιγότερο γνωστά, χιουμοριστικά και συνεργατικά έργα του H. P. Lovecraft και του νεαρού φίλου και μαθητή του, R. H. Barlow. Πρόκειται για ένα μικρό κείμενο που γράφτηκε γύρω στο 1933–1934, και περισσότερο λειτουργεί ως παρωδία ή λογοπαίγνιο παρά ως ολοκληρωμένο αφηγηματικό έργο. Ωστόσο, ακόμη και μέσα σε αυτό το φαινομενικά ελαφρύ κείμενο, μπορούμε να εντοπίσουμε στοιχεία που αντικατοπτρίζουν πτυχές της κοσμοθεωρίας και του ύφους του Lovecraft — κυρίως μέσα από την ειρωνεία, την αποδόμηση των ηρωικών αφηγήσεων, και τον παιγνιώδη μεταμοντέρνο σχολιασμό.

Ο τίτλος του διηγήματος, "Slaying of the Monster", παραπέμπει ευθέως σε έναν από τους αρχαιότερους και πιο θεμελιώδεις μύθους της ανθρωπότητας: τον ήρωα που κατατροπώνει το Τέρας. Από τον Γιλγαμές και τον Ηρακλή έως τον Μπέογουλφ και τον Άγιο Γεώργιο, το σχήμα αυτό επανέρχεται διαρκώς στη λογοτεχνία. Όμως ο Lovecraft και ο Barlow υπονομεύουν πλήρως αυτόν τον αρχέτυπο, μετατρέποντας τη "μάχη" σε μια παιδική, σχεδόν γελοιογραφική πράξη, μέσα από μια τεχνητά υψηλόφωνη και επίτηδες υπερβολική αφήγηση. Το τέρας, αντί να είναι τρομερό ή κοσμικά αδιανόητο, όπως στους καθαρά lovecraftικούς μύθους, είναι καρικατούρα του τρόμου. Αντίστοιχα, ο "ήρωας" μοιάζει περισσότερο με καρτουνίστικη φιγούρα παρά με μύστη ή πολεμιστή. Αυτή η ανατροπή των προσδοκιών δεν είναι τυχαία: ο Lovecraft, που έτρεφε τεράστιο σεβασμό για την κλασική αφήγηση, ταυτόχρονα την ειρωνευόταν, ιδίως όταν παρουσίαζε τον άνθρωπο ως κυρίαρχο ή ηρωικό ον. Το χιούμορ στο κείμενο αυτό στηρίζεται στην ασυμμετρία ανάμεσα στο ύφος και στο περιεχόμενο — κάτι που συνειδητά παρωδεί το έπος.

Το κείμενο είναι κατά βάση μεταγλωσσικό: το ενδιαφέρον του στρέφεται στην ίδια τη γλώσσα και το ύφος, παρά στην υπόθεση ή την πλοκή. Χρησιμοποιούνται υψηλόφωνα επίθετα, τεχνητή σοβαρότητα και παραφουσκωμένες φράσεις — εργαλεία που θυμίζουν Burlesque ή λογοτεχνικό σκετς. Η υπερβολή αυτή λειτουργεί καθαρτικά και αποστασιοποιητικά, υπονομεύοντας τη σοβαροφάνεια της τυπικής "heroic fantasy". Επιπλέον, το ίδιο το γεγονός ότι το έργο είναι συνεργασία με τον Barlow — έναν έφηβο, με τον οποίο ο Lovecraft συχνά αντάλλασσε φανταστικές ιστορίες, αστεία και παρωδίες — υποδηλώνει ότι η πρόθεση ήταν παιγνιώδης και δημιουργική, όχι λογοτεχνικά "σοβαρή". Ωστόσο, αυτή η αφέλεια είναι μάλλον προσποιητή· λειτουργεί ως μέθοδος αποδόμησης.

Αν διαβάσουμε το κείμενο υπό το πρίσμα της ευρύτερης lovecraftικής κοσμολογίας, το "τέρας" εδώ δεν είναι παρά μια σκιώδης φιγούρα — χωρίς ταυτότητα, χωρίς πραγματικό δέος. Δεν είναι ο Cthulhu, ούτε ο Nyarlathotep. Είναι ένας αντίλαλος αυτών, μια παραμόρφωση του φόβου. Μέσα από αυτή την εξουδετέρωση του τρόμου, ίσως ο Lovecraft (έστω ασυνείδητα) υπενθυμίζει ότι ο τρόμος δεν έγκειται στην εμφάνιση ενός "τέρατος", αλλά στο ανεξήγητο και αδιαν

Σύντομο κείμενο του Χ. Φ. Λάβκραφτ που αναφέρεται στο ομώνυμο φανταστικό βιβλίο.

Τίτλος πρωτότυπου: H. P. Lovecraft "History of the Necronomicon" (1927)

Το "History of the Necronomicon" είναι ένα ψευδοντοκιμαντερίστικο κείμενο, ένα από τα πλέον χαρακτηριστικά παραδείγματα της μετα-μυθοπλασίας που διατρέχει το έργο του συγγραφέα. Παρουσιάζεται σαν μια αυστηρά καταγεγραμμένη ιστορική αναφορά για το περίφημο Νεκρονομικόν, το διαβόητο "βιβλίο των νεκρών ονομάτων", το οποίο υποτίθεται ότι έγραψε ο "τρελός Άραβας" Abdul Alhazred. Παρότι σύντομο, το κείμενο αποκαλύπτει βασικά φιλοσοφικά και αφηγηματικά στοιχεία του κοσμικού τρόμου που χαρακτηρίζει τη μυθολογία του Lovecraft.

Ο Lovecraft υιοθετεί τη μορφή ακαδημαϊκής αφήγησης: χρησιμοποιεί χρονολογίες, παραπομπές σε ιστορικά γεγονότα και δήθεν γνωστές φιλολογικές εκδόσεις για να προσδώσει στο κείμενο αξιοπιστία. Με αυτό τον τρόπο, "ιστορικοποιεί το φανταστικό", κάνοντας τον αναγνώστη να αναρωτηθεί αν διαβάζει ιστορία ή λογοτεχνία.

Το κείμενο λειτουργεί ως κομβικό σημείο σύνδεσης μεταξύ των ιστοριών του Lovecraft και άλλων συγγραφέων του κύκλου του. Το Νεκρονομικόν αποκτά «ιστορία», εκδοχές, μεταφράσεις, απαγορεύσεις και σχέσεις με πανεπιστήμια, βιβλιοθήκες και πρόσωπα, δημιουργώντας ένα λογοτεχνικό υπερκείμενο που υποστηρίζει τη συνοχή του μυθολογικού σύμπαντος του συγγραφέα. Εντός του Lovecraftικού κόσμου, δεν είναι απλώς ένα μαγικό βιβλίο — είναι φορέας γνώσης που δεν έπρεπε ποτέ να αποκτηθεί. Έτσι, η παρουσία του σε πολλές ιστορίες γίνεται τεκμήριο μιας τρομακτικής συνέχειας: ενός σύμπαντος με συγκεκριμένη δομή και κρυφές συνδέσεις που εκτείνονται μέσα στον χρόνο.

Η «ιστορία» του βιβλίου μοιάζει με χρονολόγιο της φθοράς: ξεκινώντας από την παρανοϊκή έμπνευση ενός απομονωμένου μυστικιστή, μεταφράζεται, κυκλοφορεί, απαγορεύεται, εξαφανίζεται και τελικά επιβιώνει κρυφά. Η διαδρομή του θυμίζει ιογενή μόλυνση, και το ίδιο το κείμενο προβάλλεται ως επικίνδυνο αντικείμενο, όπως κάθε γνώση πέρα από τις ανθρώπινες αντοχές. Ο υποτιθέμενος συγγραφέας του, Abdul Alhazred, παρουσιάζεται ως μυστικιστής, ταξιδευτής και παρανοϊκός — μια φιγούρα που συνδυάζει τον αναζητητή της γνώσης με το θύμα της. Η μοίρα του — τον κατασπαράζει μια αόρατη δύναμη μπροστά στο πλήθος — αποτελεί προειδοποίηση για την τιμωρία όσων αναζητούν την απαγορευμένη αλήθεια. Ο Alhazred δεν είναι απλώς μυθικός δημιουργός· είναι αντίστροφος Προμηθέας: δεν φέρνει φως στην ανθρωπότητα, αλλά σκοτάδι — μια αποκάλυψη που οδηγεί στην τρέλα και την απόγνωση.

Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα στοιχεία της "Ιστορίας του Νεκρονομικόν" είναι όσα δεν λέγονται. Ο Lovecraft δεν παραθέτει ποτέ αποσπάσματα από το ίδιο το βιβλίο. Αντί να περιγράψει το περιεχόμενο, αναφέρει τις επιπτώσεις που έχει σε όσους το διαβάζουν. Αυτή η αφαίρεση λειτουργεί ενισχυτικά στον τρόμο, καθώς ο φόβος προκύπτει από το άγνωστο και το ασύλληπτο — όχι από το συγκεκριμένο. Η έμφ

Τίτλος πρωτότυπου: Robert W. Chambers "The Repairer of Reputations" (1895)

Το διήγημα "The Repairer of Reputations", που ανοίγει τη συλλογή The King in Yellow, αποτελεί ένα από τα πιο μυστηριώδη και πολυστρωματικά έργα του φανταστικού. Δεν πρόκειται απλώς για ένα ιστορικό ή φουτουριστικό αφήγημα, αλλά για μια πολυεπίπεδη ψυχολογική μελέτη, ένα εφιαλτικό όραμα και έναν πρόδρομο της κοσμικής φρίκης που θα αναπτυχθεί αργότερα από συγγραφείς όπως ο H.P. Lovecraft.

Ο αφηγητής, ο Hildred Castaigne, είναι ένας κλασικός αναξιόπιστος αφηγητής. Μετά από έναν σοβαρό τραυματισμό στο κεφάλι και παραμονή σε ψυχιατρική κλινική, επιστρέφει στην κοινωνία φαινομενικά θεραπευμένος. Ωστόσο, καθώς προχωρά η αφήγηση, γίνεται φανερό πως η πραγματικότητά του είναι στρεβλή — εν μέρει φαντασίωση, εν μέρει παραλήρημα. Ο Hildred πιστεύει ότι είναι ο διάδοχος μιας μυστικής παγκόσμιας μοναρχίας και ότι, με τη βοήθεια του μυστηριώδους Mr. Wilde, του "επισκευαστή φήμης", θα εξοντώσει τους αντιπάλους του και θα αναλάβει τον έλεγχο. Η φθορά της ψυχικής του κατάστασης κορυφώνεται με μια διάχυτη παράνοια, αλλά παραμένει αφηγηματικά πειστικός — κάτι που δημιουργεί ένα αίσθημα δυσφορίας στον αναγνώστη, καθώς η πραγματικότητα αμφισβητείται διαρκώς.

Το διήγημα τοποθετείται στο φαντασιακό μέλλον του 1920 (γράφτηκε το 1895), σε μια εναλλακτική εκδοχή των Η.Π.Α, που έχουν εξελιχθεί σε ένα αυταρχικό καθεστώς με έναν νόμο που επιτρέπει την κοινωνικά αποδεκτή αυτοκτονία σε κρατικούς θαλάμους. Οι λεπτομέρειες αυτής της κοινωνίας, ωστόσο, ποτέ δεν γίνονται απολύτως ξεκάθαρες, κάτι που εντείνει το αίσθημα αλλοτρίωσης. Πρόκειται για μια δυστοπία με στοιχεία ουτοπίας, καθώς η τάξη και η σταθερότητα κυριαρχούν, αλλά με τίμημα τον αυταρχισμό, την παράνοια και τον απολυταρχικό έλεγχο των ζωών των πολιτών — θεματική που προβλέπει το έργο του Orwell, του Kafka, και του Philip K. Dick.

Ο "Βασιλιάς στα Κίτρινα" είναι ένα υπονοούμενο βιβλίο εντός του διηγήματος, το οποίο διαφθείρει όποιον το διαβάζει. Ο αφηγητής έχει προφανώς εκτεθεί σε αυτό, καθώς τα παραληρήματά του και η αίσθηση ανείπωτης αλήθειας ταιριάζουν με τη μυθολογία που συνδέεται με το βιβλίο σε άλλα διηγήματα της συλλογής. Η επίδραση του βιβλίου είναι μεταφυσική — προκαλεί παραίσθηση, παραφροσύνη, και τελικά διάλυση της προσωπικής ταυτότητας. Αντιπροσωπεύει το απαγορευμένο κείμενο, μια μορφή κοσμικής γνώσης που ο ανθρώπινος νους δεν αντέχει.

Χωρίς να εμφανίζεται ευθέως κάποιο υπερφυσικό ον ή κοσμική δύναμη, το διήγημα γεμίζει τον αναγνώστη με μια αίσθηση ασάφειας και τρόμου. Το αναπόδεικτο, το ανείπωτο και το υπαινικτικό λειτουργούν ως μηχανισμοί τρόμου πολύ πιο αποτελεσματικοί από την ευθεία φρίκη. Ο Lovecraft, αργότερα, θα ενσωματώσει τον "King in Yellow" και την Καρκόσα στο δικό του μυθολογικό σύμπαν. Ο Chambers υπήρξε πρόδρομος του κοσμικού τρόμου — με έναν κόσμο όπου οι νόμοι της λογικής και της φύσης δεν ισχύουν απόλυτα, και η αλήθεια μπορ

Τίτλος πρωτότυπου: Robert E. Howard "The People of the Black Circle" (1934)

Το διήγημα εκδόθηκε για πρώτη φορά σε συνέχειες στο περιοδικό Weird Tales από τον Σεπτέμβριο έως τον Νοέμβριο του 1934. Ανήκει στον κύκλο των διηγημάτων με ήρωα τον Κόναν τον Κιμμέριο, και εκτυλίσσεται στον φανταστικό κόσμο της Υβοριανής Εποχής. Η αφήγηση μετατοπίζεται από τα κλασικά βαρβαρικά βασίλεια σε ένα πιο ανατολίτικο περιβάλλον, εμπνευσμένο από την Ινδία, την Περσία και το Θιβέτ. Η Vendhya (ένα φανταστικό βασίλειο) είναι το ανάλογο της Ινδίας, ενώ το Himelian οροπέδιο και οι μάγοι του Μαύρου Κύκλου παραπέμπουν σε θιβετιανούς μυστικιστές και ασκητές. Αυτή η γεωπολιτισμική αλλαγή επιτρέπει στον Howard να εξερευνήσει νέες μυθολογίες και εθνολογικές εικόνες, δίχως να χάνει την παγανιστική, πρωτόγονη ατμόσφαιρα που χαρακτηρίζει όλο το έργο του.

Όπως και σε άλλα έργα του Howard, η έννοια της βαρβαρότητας ως αρετής κυριαρχεί. Ο Κόναν, αν και "απολίτιστος", παρουσιάζεται ως αγνός, έντιμος και αποφασιστικός – σε αντίθεση με τις διεφθαρμένες, τεχνητές και συχνά παρακμιακές εξουσίες των οργανωμένων βασιλείων. Στο "The People of the Black Circle", η αντίθεση αυτή εκδηλώνεται έντονα μέσα από τη σύγκρουση του Κόναν με τη μαγική ελίτ του Μαύρου Κύκλου, οι οποίοι αντιπροσωπεύουν ένα είδος διεστραμμένης γνώσης και εξουσίας.

Η μαγεία, στον κόσμο του Howard, είναι σχεδόν πάντα διεφθαρμένη, επικίνδυνη και απάνθρωπη. Οι μάγοι του Μαύρου Κύκλου παρουσιάζονται ως φορείς μιας αρχαίας, απρόσιτης και αδίστακτης δύναμης. Σε αντίθεση με τον φυσικό, άμεσο και απτό τρόπο δράσης του Κόναν, η μαγεία αντιπροσωπεύει την απόσταση από την ανθρώπινη φύση. Ο Howard φαίνεται να επιμένει πως όποιος απομακρύνεται από την φυσική, αγωνιστική αρετή και εμπιστεύεται απόλυτα τις αφηρημένες δυνάμεις (είτε είναι γνώση είτε μαγεία), χάνει την ψυχή του.

Η πριγκίπισσα Devi Yasmina είναι από τις πιο πολύπλοκες γυναικείες μορφές στον κόσμο του Κόναν. Αν και εκπροσωπεί την εξουσία και την αριστοκρατία, εμφανίζει ανεξαρτησία, θέληση και ακόμη και πολεμικό πνεύμα. Η σχέση της με τον Κόναν δεν είναι ακριβώς ρομαντική με την παραδοσιακή έννοια, αλλά φέρει στοιχεία ερωτικής έντασης, πολιτικής συμμαχίας και αμοιβαίου σεβασμού. Στο τέλος, αν και η τάξη και η εξουσία της αποκαθίστανται, παραμένει συναισθηματικά δεσμευμένη απέναντι στον Κόναν – χωρίς όμως να εγκαταλείπει τον ρόλο της.

Ο Κόναν εμφανίζεται ως ήρωας που κινείται στα όρια της κοινωνίας, δεν ανήκει πουθενά και δρα ως απελευθερωτής ή τιμωρός. Στο συγκεκριμένο έργο, είναι ταυτόχρονα απαγωγέας και σωτήρας, εχθρός και εραστής, επαναστάτης και ηγέτης. Ο Howard επαναπροσδιορίζει την έννοια του ήρωα: όχι ως υπηρέτη της τάξης ή της ηθικής, αλλά ως φορέα δράσης, ελευθερίας και αγνότητας – ακόμα και μέσα στην αγριότητα.

"The People of the Black Circle" είναι από τα πιο σύνθετα έργα του Howard, όπου η περιπέτεια συνυφαίνεται με πολιτισμικές, φιλοσοφικές και υπ

Τίτλος πρωτότυπου: Algernon Blackwood "Three John Silence Stories - Case III: The Nemesis Of Fire" (1908)

Η φύση ως αρχέγονη δύναμη:

Στο επίκεντρο του διηγήματος βρίσκεται η έννοια της φωτιάς όχι απλώς ως φυσικό φαινόμενο, αλλά ως σχεδόν θεϊκή δύναμη· μια παρουσία που υπερβαίνει την κατανόηση του ανθρώπινου νου και φέρει μέσα της τη δυνατότητα δημιουργίας αλλά και καταστροφής. Ο τίτλος του έργου υποδηλώνει ότι η "Νέμεσις" – η τιμωρία που ακολουθεί την ύβρη – προέρχεται από τη φωτιά, μια δύναμη που λειτουργεί ως εκδικητική παρουσία της φύσης απέναντι στην ανθρώπινη αλαζονεία. Η φύση στον Blackwood δεν είναι ποτέ ουδέτερη ή παθητική. Είναι ένας ενεργός, σχεδόν πνευματικός οργανισμός με βούληση, συνείδηση και αίσθηση δικαιοσύνης. Ο άνθρωπος που παρεμβαίνει απερίσκεπτα ή επιπόλαια στις ιερές σφαίρες της φύσης καταλήγει να αντιμετωπίζει συνέπειες που δεν μπορεί να ελέγξει.

Ο μυστικισμός της επιστήμης και η σύγκρουση λογικής-υπερφυσικού:

Ο Blackwood ήταν πάντοτε γοητευμένος από τις αποκρυφιστικές και παραφυσικές δυνάμεις, και στο παρόν έργο, εξετάζει τη σύγκρουση ανάμεσα στον επιστημονικό ορθολογισμό και τον μυστικισμό. Ο πρωταγωνιστής προσπαθεί να ερμηνεύσει ή να τιθασεύσει τη φωτιά με βάση λογικά, τεχνικά μέσα, αλλά καταλήγει να βρεθεί αντιμέτωπος με μια μη ορθολογική, σχεδόν θεϊκή οντότητα που αρνείται να ερμηνευτεί ή να περιοριστεί. Η φωτιά στο έργο αντιστέκεται στην ανθρώπινη ανάλυση – δεν είναι ούτε μηχανική ούτε πλήρως φυσική· είναι συμβολική, αρχέτυπη και τιμωρητική, λειτουργώντας ως εκφραστής μιας κοσμικής ηθικής ισορροπίας.

Η ψυχολογική ένταση και η σταδιακή πτώση στην τρέλα:

Καθώς το έργο εξελίσσεται, παρατηρούμε έναν ψυχολογικό κατήφορο. Ο πρωταγωνιστής βιώνει μια σταδιακή αποδόμηση της λογικής του, όσο έρχεται σε επαφή με την ανεξήγητη παρουσία της φωτιάς. Αυτή η ψυχολογική μεταστροφή είναι κλασικό στοιχείο της γραφής του Blackwood, που συχνά εξετάζει τα όρια της ανθρώπινης λογικής όταν έρχεται αντιμέτωπη με το απέραντο και το ανεξήγητο. Η τρέλα, ή μάλλον η «αντίληψη ενός άλλου επιπέδου πραγματικότητας», είναι ο τρόπος με τον οποίο ο άνθρωπος συντρίβεται από το βάρος του υπερφυσικού. Στην προκειμένη περίπτωση, ο πρωταγωνιστής βιώνει υπαρξιακή διάλυση, ακριβώς επειδή επιχείρησε να εισχωρήσει σε χώρους όπου ο άνθρωπος δεν ανήκει.

Η ηθική διάσταση – η νέμεσις και η ύβρις:

Ο τίτλος δεν είναι τυχαίος: η «νέμεση της φωτιάς» παραπέμπει στη μυθική ιδέα της θείας τιμωρίας απέναντι στην ύβρη. Ο ήρωας, είτε μέσα από επιστημονική αλαζονεία είτε μέσα από περιέργεια χωρίς όρια, διαπράττει μια μορφή ύβρης: παρεμβαίνει σε κάτι που δεν του ανήκει και προσπαθεί να το ελέγξει. Η φωτιά, λοιπόν, τον τιμωρεί όχι μόνο φυσικά, αλλά και υπαρξιακά – καταστρέφοντας την αντίληψή του για την πραγματικότητα και εξαλείφοντας την εγωιστική του ψευδαίσθηση ότι ο άνθρωπος είναι το μέτρο όλων των πραγμάτων.

"The Nemesis of Fire" δεν είναι απλώς μια ιστορ

Τίτλος πρωτότυπου: George MacDonald "The Princess and the Goblin" (1870)

Η πριγκίπισσα και ο καλικάντζαρος είναι ένα παιδικό φανταστικό μυθιστόρημα του Τζορτζ Μακντόναλντ. Εκδόθηκε το 1872 από τον εκδοτικό οίκο Strahan & Co, με ασπρόμαυρες εικονογραφήσεις του Άρθουρ Χιούζ. Ο Strahan είχε δημοσιεύσει την ιστορία και τις εικονογραφήσεις ως σειρά στο μηνιαίο περιοδικό Good Words for the Young, ξεκινώντας από τον Νοέμβριο του 1870.

Η Anne Thaxter Eaton γράφει στο "A Critical History of Children's Literature" ότι η Πριγκίπισσα και ο καλικάντζαρος, καθώς και η συνέχεια του (Η πριγκίπισσα και ο Κέρντι), υποδηλώνουν διακριτικά σε κάθε περιστατικό ιδέες θάρρους και τιμής. Ο Jeffrey Holdaway, στο New Zealand Art Monthly, είπε ότι και τα δύο βιβλία ξεκινούν ως κανονικά παραμύθια, αλλά σταδιακά γίνονται πιο παράξενα και ότι περιέχουν στρώματα συμβολισμού παρόμοια με αυτά του έργου του Lewis Carroll.

Η περιγραφή των καλικάντζαρων από τον Μακντόναλντ τους παρουσιάζει ως απογόνους ατόμων που είχαν καταφύγει υπόγεια για να ξεφύγουν από τους αυστηρούς νόμους της κοινωνίας. Στην αρχή του μυθιστορήματος, ο Μακντόναλντ αναφέρει ότι «υπήρχε ένας μύθος στη χώρα ότι κάποτε ζούσαν πάνω από το έδαφος και ήταν παρόμοιοι με τους άλλους ανθρώπους. Αλλά για κάποιο λόγο, για τον οποίο υπήρχαν διαφορετικές θρυλικές θεωρίες, ο βασιλιάς τους είχε επιβάλει φόρους που θεωρούσαν υπερβολικά αυστηρούς. Σύμφωνα με τον μύθο, όμως, αντί να πάνε σε κάποια άλλη χώρα, είχαν όλοι καταφύγει σε υπόγειες σπηλιές». Αυτή η σύνθεση λαογραφικών και ανθρωπολογικών στοιχείων αντανακλούσε μια επίμονη εξελικτική θεωρία στη σύγχρονη βικτοριανή κοινωνία, η οποία συνδύαζε μυθολογικές ιστορίες για νεράιδες με λαϊκές αναμνήσεις για την αρχέγονη φυλή. Το τέλος του μυθιστορήματος, στο οποίο ο Κέρντι ξεγελάει τους καλικάντζαρους και τους κάνει να πλημμυρίσουν το υπόγειο βασίλειό τους, σε μια εκτεταμένη αναφορά στον βιβλικό κατακλυσμό, μπορεί να ερμηνευθεί ως θεϊκή πράξη εξάλειψή τους, οι οποίοι απεικονίζονται ως ηθικά και σωματικά εκφυλισμένα. Αυτή είναι η προσπάθεια του Μακντόναλντ να συνθέσει επιστημονικά, παγανιστικά και χριστιανικά στοιχεία σε ένα ενιαίο σύστημα ηθικής και ηθών. Ωστόσο, έχει παρατηρηθεί ότι αυτή η τελική ακολουθία είναι τόσο σοκαριστική όσο και ενοχλητική, καθώς απεικονίζει την εξόντωση αθώων ζώων μαζί με τους ¨κακούς" καλικάντζαρους.

Στη δεκαετία του 1960, το μυθιστόρημα προσαρμόστηκε σε κινούμενα σχέδια από τον Jay Ward για τη σειρά Fractured Fairy Tales. Αυτή η εκδοχή αφορούσε μια φυλή αθώων ξωτικών που αναγκάζονται να ζουν υπόγεια. Ο άσχημος βασιλιάς των ξωτικών ερωτεύεται μια όμορφη πριγκίπισσα, αλλά ένας πρίγκιπας τη σώζει απαγγέλλοντας ποίηση, επειδή τα ξωτικά τη μισούν.

Μια προσαρμογή του βιβλίου, συμπαραγωγή Ουγγαρίας/Ουαλίας/Ιαπωνίας, σε σκηνοθεσία József Gémes, κυκλοφόρησε το 1992 στο Ηνωμένο Βασίλειο και τον Ιούνιο του 1994 στις Ηνωμένες Πολιτείες. Ο παραγωγός της ταινίας, Robin

Τίτλος πρωτότυπου: Ernst Theodor Amadeus Hoffmann "Der Sandmann" (1817)

Το «Sandman» (γερμανικά: Der Sandmann) είναι ένα διήγημα του E. T. A. Hoffmann. Ήταν το πρώτο σε ένα βιβλίο διηγημάτων του 1817 με τίτλο Die Nachtstücke (Τα νυχτερινά κομμάτια). Η ιστορία περιέχει ένα παράδειγμα μιας τρομακτικής απεικόνισης του λαϊκού χαρακτήρα, του Sandman, ο οποίος σύμφωνα με την παράδοση: "είναι ένας κακός άνθρωπος, που έρχεται στα παιδιά όταν δεν θέλουν να πάνε για ύπνο και ρίχνει μια χούφτα άμμο στα μάτια τους, ώστε να αρχίσουν να αιμορραγούν. Βάζει τα μάτια τους σε μια τσάντα και τα μεταφέρει στο μισοφέγγαρο για να ταΐσει τα δικά του παιδιά, που κάθονται στη φωλιά εκεί πάνω. Έχουν στραβά ράμφη σαν κουκουβάγιες, ώστε να μπορούν να μαζεύουν τα μάτια των άτακτων ανθρώπινων παιδιών".

Ο τρόμος στο The Sandman δεν ξεκινά με ένα τέρας. Ξεκινά με τον τρόπο που θυμάται ο Nathanael. Ο φόβος του να χάσει τα μάτια του τον συνοδεύει. Ο Φρόιντ αποκαλούσε αυτό το είδος φόβου «απόκοσμο», όταν κάτι κρυμμένο επιστρέφει και κάνει το οικείο να φαίνεται παράξενο. Ο Todorov αποκαλούσε ιστορίες όπως αυτή «φανταστικές», επειδή ποτέ δεν λένε τι είναι πραγματικό. Δεν επιβεβαιώνουν. Απλώς σε αφήνουν σε μια κατάσταση αβεβαιότητας. Ο Kofman πίστευε ότι δεν είχε να κάνει με αυτό που είδε ο Ναθαναήλ. Είχε να κάνει με το πόσο εύκολα άλλαξε η άποψή του για τον κόσμο. Όταν η διαφορά μεταξύ πραγματικού και μη πραγματικού αρχίζει να θολώνει, όλα τα άλλα αρχίζουν επίσης να αλλάζουν.

Οι χαρακτήρες και η σύγκρουση ορίζονται για πρώτη φορά στις τρεις πρώτες επιστολές της ιστορίας. Επιπλέον, παρουσιάζεται η ψυχολογική σύγκρουση του πρωταγωνιστή, Ναθαναήλ, ο οποίος είναι διχασμένος μεταξύ παραισθήσεων και πραγματικότητας. Ο Ναθαναήλ αγωνίζεται όλη του τη ζωή ενάντια στο μετατραυματικό στρες που προέρχεται από ένα τραυματικό επεισόδιο με τον Άνθρωπο της Άμμου στην παιδική του εμπειρία. Μέχρι το τέλος παραμένει ανοιχτό το ερώτημα αν αυτή η εμπειρία ήταν πραγματική ή απλώς ένα όνειρο του νεαρού Ναθαναήλ. Το κείμενο αφήνει σαφώς ανοιχτή την απόφαση, καθώς προσφέρει δύο ερμηνείες: την πεποίθηση του Ναθαναήλ ότι υπάρχει μια σκοτεινή δύναμη που τον ελέγχει και την αντίθετη άποψη της Κλάρα ότι πρόκειται μόνο για ένα ψυχολογικό στοιχείο.

Ο χαρακτήρας Coppelius/Coppola μπορεί να θεωρηθεί όχι ως πραγματικός φυσικός χαρακτήρας, αλλά ως μεταφορά, αντιπροσωπεύει τη σκοτεινή πλευρά του Nathanael. Η ιστορία συνεχίζει να περιστρέφεται γύρω από την όραση και το τι σημαίνει όταν δεν μπορείς να εμπιστευτείς αυτό που βλέπεις. Ο φόβος του Ναθαναήλ δεν αφορά μόνο τα μάτια του. Αφορά την απώλεια της επαφής του με την πραγματικότητα. Τόσο ο Warner όσο και ο Castle συνδέουν αυτόν τον φόβο με μηχανές που μοιάζουν με ανθρώπους, αλλά φαίνονται κάπως παράξενες. Η Olimpia είναι το επίκεντρο αυτού του φαινομένου.

Ο Sandman συνέχισε να παραμένει σχετικός. Οι ιστορίες του Πόε κινούνται μέσα από τον φόβο με τρόπους που φαίνονται οικείοι, κα

Τίτλος πρωτότυπου: Robert W. Chambers "The Yellow Sign" (1895)

Ιστορία από το βιβλίο «Ο Βασιλιάς στα Κίτρινα». Το διήγημα "Το Κίτρινο Σημάδι" ενσαρκώνει μία βαθιά υπαρξιακή αγωνία. Ο πρωταγωνιστής, ένας καλλιτέχνης, βιώνει μια σταδιακή αποσταθεροποίηση της αντίληψής του για την πραγματικότητα. Η καθημερινότητά του διαβρώνεται από παράδοξα και δυσοίωνα στοιχεία — το βλέμμα του νεκροθάφτη, οι εφιάλτες του μοντέλου του, η εμφάνιση του μυστηριώδους "Κίτρινου Σημαδιού". Αυτή η αποσύνθεση της λογικής αντανακλά τον φόβο της απογύμνωσης του ανθρώπου από τη βεβαιότητα και την ασφάλεια που προσφέρει ο ορθολογισμός. Το υπαρξιακό στοιχείο ενισχύεται από την αίσθηση ότι οι χαρακτήρες είναι παγιδευμένοι σε ένα πεπρωμένο που δεν κατανοούν και δεν μπορούν να αποφύγουν. Το "Κίτρινο Σημάδι" δεν είναι μόνο ένα σύμβολο τρόμου — είναι και η αναγγελία ενός αναπόφευκτου τέλους.

Στην καρδιά του διηγήματος βρίσκεται το μυστηριώδες και καταραμένο έργο "Ο Βασιλιάς στα Κίτρινα", ένα φανταστικό βιβλίο το οποίο, όταν διαβαστεί, προκαλεί παράνοια, καταστροφή και πνευματική αλλοίωση. Ο Chambers εδώ πειραματίζεται με τη μετα-λογοτεχνία: ένα βιβλίο μέσα στο βιβλίο, το οποίο φέρει ολέθριες συνέπειες για τον αναγνώστη. Το ίδιο το έργο δεν παρατίθεται πλήρως, αλλά η απειλή του διαποτίζει κάθε πτυχή του διηγήματος. Το "Κίτρινο Σημάδι" σχετίζεται άμεσα με αυτό το βιβλίο-κατάρα. Μπορεί να ερμηνευτεί ως σύμβολο της ψυχικής και υπαρξιακής μόλυνσης που προκαλεί η επαφή με το απαγορευμένο, το ανείπωτο — με την ίδια την αλήθεια για το χάος που καραδοκεί πίσω από την ανθρώπινη αντίληψη.

Σε αντίθεση με τον σωματικό τρόμο, ο Chambers εδώ ενισχύει έναν πιο λεπτό, αδιόρατο ψυχολογικό τρόμο, που θυμίζει τις πρακτικές του μεταγένεστερου Lovecraft. Ο φόβος δεν προέρχεται από ένα "τέρας" με την παραδοσιακή έννοια, αλλά από το ασύλληπτο — την παρουσία ενός αλλόκοτου κόσμου που επιδρά στην ανθρώπινη ψυχή χωρίς να μπορεί να εξηγηθεί ή να αποφευχθεί. Η μορφή του νεκροθάφτη λειτουργεί ως ψυχική προβολή του φόβου του αφηγητή. Είναι μια φιγούρα σχεδόν συμβολική: στατική, σιωπηλή, αλλά και οικεία, σαν να ανήκει σε έναν παλαιότερο, ξεχασμένο εφιάλτη.

Το χρώμα "κίτρινο" λειτουργεί ως συμβολικό όχημα της παρακμής, της παραδοξότητας και της προειδοποίησης. Δεν είναι το κίτρινο της ζωής και της ζωντάνιας, αλλά της ασθένειας, της αποσύνθεσης και της διεφθαρμένης γνώσης. Το "σημάδι" που φέρει αυτό το χρώμα γίνεται μία σφραγίδα απώλειας και καταδίκης.

Ο πρωταγωνιστής είναι καλλιτέχνης, και η σχέση του με την τέχνη παρουσιάζεται διφορούμενη: από τη μία η δημιουργικότητα, από την άλλη η πιθανότητα της τρέλας. Το διήγημα υπαινίσσεται πως η τέχνη που πλησιάζει την "αλήθεια" μπορεί να καταστεί επικίνδυνη — να αποκαλύψει όψεις της πραγματικότητας που είναι αδύνατο να αντέξει ο ανθρώπινος νους. Η τέχνη εδώ συνδέεται με την παραβίαση των ορίων της ανθρώπινης γνώσης.

Το τέλος του διηγήματος δεν φέρνει κάθαρσ

Τίτλος πρωτότυπου: Robert E. Howard "Jewels of Gwahlur" (1935)

Το «Jewels of Gwahlur» είναι ένα από τα διηγήματα με πρωταγωνιστή τον φανταστικό ήρωα "ξίφους και μαγείας" Κόναν τον Κίμμεριο, γραμμένο από τον Αμερικανό συγγραφέα Ρόμπερτ Ε. Χάουαρντ. Το διήγημα διαδραματίζεται στην φανταστική Υβοριανή Εποχή και αφορά διάφορες ομάδες, συμπεριλαμβανομένου του Κόναν, που μάχονται και αναζητούν τον ομώνυμο θησαυρό στην Υβοριανή Αφρική. Το διήγημα δημοσιεύθηκε για πρώτη φορά στο τεύχος του Μαρτίου 1935 του περιοδικού Weird Tales. Ο αρχικός τίτλος του Χάουαρντ για την ιστορία ήταν «Οι υπηρέτες του Μπιτ-Γιάκιν». Τα Δόντια του Γκουαχλούρ είναι θρυλικά κοσμήματα, που φυλάσσονται στην αρχαία πόλη Αλκμινών, στη χώρα Κεσάν, «η οποία από μόνη της θεωρούνταν μυθική σε πολλές βόρειες και δυτικές χώρες».

Αρκετά μέρη της ιστορίας αναδεικνύουν την ευφυΐα του Κόναν, ιδίως την κατανόησή του για τις γραπτές και προφορικές γλώσσες: «Στα ταξίδια του ανά τον κόσμο, ο γιγαντόσωμος τυχοδιώκτης είχε αποκτήσει ευρεία γνώση, ιδίως όσον αφορά την ομιλία και την ανάγνωση πολλών ξένων γλωσσών. Πολλοί προστατευμένοι μελετητές θα είχαν εκπλαγεί από τις γλωσσικές ικανότητες του Κίμμεριου, καθώς είχε βιώσει πολλές περιπέτειες όπου η γνώση μιας ξένης γλώσσας σήμαινε τη διαφορά μεταξύ ζωής και θανάτου». Η πολυγλωσσία του Κόναν αποτελεί επίσης ένα σημείο της πλοκής στο μοναδικό μυθιστόρημα του Ρόμπερτ Ε. Χάουαρντ με πρωταγωνιστή τον Κόναν, «Η Ώρα του Δράκου», ενώ η παιδεία και οι γνώσεις του επισημάνθηκαν ήδη στην πρώτη ιστορία του Κόναν, «Ο Φοίνικας στο Ξίφος».

Το τέλος τονίζει την ιπποσύνη του Κόναν και την ισχυρή του τάση να σώζει κοπέλες σε κίνδυνο. Έχοντας τη δυνατότητα να σώσει είτε τη Μουριέλα είτε το σεντούκι με τα ανεκτίμητα πετράδια που έψαχνε για μήνες, και με μόνο λίγα δευτερόλεπτα για να αποφασίσει, ο Κόναν χωρίς δισταγμό επιλέγει να σώσει το κορίτσι και να αφήσει τον θησαυρό να χαθεί ανεπιστρεπτί.

Οι αρχικές ιστορίες του Κόναν είναι ασαφείς ως προς το αν οι διάφοροι θεοί υπάρχουν πραγματικά. Στο «Μαύρο Κολοσσό» ο Μίτρα είναι αρκετά πραγματικός και εμφανίζεται χωρίς αμφιβολία σε όσους έρχονται στο ιερό του. Αντίθετα, στην παρούσα ιστορία όλες οι «εμφανίσεις» της θεάς δεν είναι παρά κυνικές απάτες.

Οι ιστορίες του Κόναν διαδραματίζονται σε ένα φανταστικό παρελθόν, γνωστό ως Υβοριανή Εποχή, αλλά βασίζονται σε πραγματικούς τόπους. Η κύρια χώρα του Κεσάν παίρνει το όνομά της από το «Κες», το αιγυπτιακό όνομα για τη Νουβία. Ο εχθρός τους, η Γη του Πουντ, έχει παρόμοια αιγυπτιακή προέλευση. Η άλλη χώρα, η Ζεμπαμπέι, παίρνει το όνομά της από τα ερείπια του Μεγάλου Ζιμπάμπουε.

Ο Fritz Leiber το χαρακτήρισε ως ένα από τα τρία χειρότερα διηγήματα του Κόναν, τα οποία, όπως είπε, ήταν επαναλαμβανόμενα και παιδικά, ένα αυτοκαταστροφικό μείγμα ψευδοεπιστήμης, θεατρικών ψευδαισθήσεων και «αυθεντικού» υπερφυσικού.

Ο Roy Thomas και ο Dick Giordano προσάρμοσα

Τίτλος πρωτότυπου: Algernon Blackwood "Three John Silence Stories - Case II: Ancient Sorceries" (1908)

Ο Algernon Blackwood (1869–1951), που θεωρείται συγγραφέας συνήθως ιστοριών φαντασμάτων, δημοσίευσε το «Ancient Sorceries» το 1908 και, αν και οι ανταγωνιστές είναι γάτες, το υπερφυσικό εξακολουθεί να διαπερνά το διήγημα. Όπως και στο μεταγενέστερο «Shambleau» της C. L. Moore, τα χαρακτηριστικά των γατών συνδέονται στενά με τους γυναικείους χαρακτήρες και τη γυναικεία επιθυμία. Μαζί με αυτή τη σεξουαλική επιθυμία έρχεται και ένα μέρος της εξουσίας πάνω στον αρσενικό πρωταγωνιστή: ο Vezin είναι σχεδόν ανίκανος να αντισταθεί στην Ilse και στην πόλη. Πράγματι, οι ευρωπαϊκές παγανιστικές πρακτικές — ειδικά οι μάγισσες και οι συνάξεις τους — τείνουν να υπονομεύουν τη χριστιανική πατριαρχική δυναμική, τοποθετώντας τις γυναίκες πιο κοντά στο κέντρο της εξουσίας από τους άνδρες. Επομένως, δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι η Ilse και η μητέρα της (και, φυσικά, οι δύο γυναίκες συγγενείς του Vezin που καταδικάστηκαν ως μάγισσες) είναι οι ακρογωνιαίοι λίθοι της σατανικής δύναμης της πόλης και ο δρόμος μέσω του οποίου ο Vezin έρχεται σε επαφή με αυτήν.

Ο Μπλάκγουντ, ωστόσο, περιπλέκει την κατάσταση προσθέτοντας μια εσωτερική επιθυμία για το παγανιστικό παρελθόν: πριν η Ίλσε αναζωπυρώσει την επιθυμία του για αυτήν, η ψυχή του Βέζιν έχει «συντονιστεί» με την πόλη, όπως αποδεικνύεται από το «γαργάλημα» του όταν μπαίνει για πρώτη φορά σε αυτήν. Ο Βέζιν, φαίνεται, έχει πάντα μέσα του τη γάτα (το ζώο, το θηλυκό). Και παρόλο που ο Δρ Σάιλενς και ο αφηγητής προσπαθούν να εξηγήσουν την ιστορία ως ένα καθαρά ψυχολογικό γεγονός, η ιστορία αφήνει ανοιχτή την πιθανότητα ότι ο Βεζίν, ο Σάιλενς, ο αφηγητής και ο αναγνώστης έχουν όλοι το τέρας μέσα τους που περιμένει να βγει.

Πηγή ανάλυσης:

https://www.cambridge.org/core/books/abs/primary-sources-on-monsters/algernon-blackwood-ancient-sorceries/65DD8ED2100CC2321587C21420800770

Το έργο υπάρχει ελευθέρα διαθέσιμο εδώ:

https://www.algernonblackwood.org/Z-files/Ancient%20Sorceries.pdf

Μετάφραση και ανάγνωση Γρηγόριος Καλογιάννης

Η ηχογράφηση δεν έχει κερδοσκοπικό χαρακτήρα. Επιτρέπεται η αναπαραγωγή, αναδημοσίευση και ενσωμάτωση, με αναφορά στην πηγή και τους δημιουργούς.

Τίτλος πρωτότυπου: Matthew Gregory Lewis "The Monk - A Romance" (1796)

Το γοτθικό, από τη γέννησή του στο λυκόφως της δυτικής «Εποχής του Λόγου» και μετά, σπάνια θεωρήθηκε άξιο αντικείμενο για σε βάθος λογοτεχνική ανάλυση, η πρώτη μέριμνα μιας τέτοιας κριτικής προσπάθειας θα πρέπει πιθανώς να είναι η αντιμετώπιση των λόγων πίσω από αυτή την απόρριψη. Παρά την ποικιλία των συγγραφέων, παρουσιάζει επαναλαμβανόμενα χαρακτηριστικά και θέματα. Δαίμονες και φαντάσματα συναγωνίζονται σε κακία με τους ανθρώπινους χαρακτήρες, οι οποίοι αγωνίζονται με απαγορευμένες επιθυμίες, θρησκευτικά βασανιστήρια, θάνατο και καταδίκη σε σπηλιές και κάστρα που περιβάλλονται από σκοτεινά δάση. Δεδομένου ότι αυτά τα στοιχεία συνθέτουν εύκολα απλές ιστορίες τρόμου, οι πιο αυστηροί κριτικοί σχεδόν στερούν από το είδος αυτό τον λογοτεχνικό του χαρακτήρα, κρίνοντάς το ως ένα συνονθύλευμα τεχνικών παρόμοιων με αυτές των ιστοριών τρόμου. Πολλοί διακεκριμένοι συγγραφείς εξήραν αυτό που εδώ θεωρείται ως η επιτομή του είδους: το "The Monk"... Ένα ρομαντικό έργο του πιο σκοτεινού είδους, ένας κατάλογος δεισιδαιμονικών παραδόσεων, μια ψυχοκοινωνική κριτική με μαύρο χιούμορ: το αριστούργημα του M. G. Lewis μπορεί να διαβαστεί με διάφορους τρόπους. Μια προσέγγιση μέσω των ριζών του κακού που απεικονίζει, αντιμετωπίζει πολλές από αυτές τις πτυχές, αποκαλύπτοντας μια σειρά από ηθικά χάσματα. Αυτό το γοτθικό αρχέτυπο εμπνέει μια αίσθηση παρακμής στην ακαμψία της κοινωνικής ιδεολογίας, της θρησκευτικής παράδοσης και του ίδιου του ορθολογισμού. Οι χαρακτήρες φαίνονται παγιδευμένοι σε τρομερές λογικές, με επίκεντρο το τέλειο θύμα μιας τέτοιας διαβολικής παράστασης: ένα πρότυπο αρετής, αφοσιωμένο σε μια άψογη πνευματική ζωή. Ενώ οι κριτικοί μπορεί να έχουν υπονοήσει ότι ο Αμβρόσιος είναι κατάλληλος υποψήφιος για τον τίτλο του μεγάλου κακού, ίσως ολόκληρου του είδους, αυτό δεν θα ήταν δίκαιο. Αντίθετα, διχασμένος μεταξύ αρετής και κακίας, αποκαλύπτει πάνω απ' όλα τον φαινομενικά ασπρόμαυρο κόσμο του Λιούις ως έναν πίνακα με πιο λεπτές αποχρώσεις. Από λογοτεχνική άποψη, η ποιότητα του έργου αμφισβητήθηκε από την έκδοσή του, λόγω των φρικιαστικών τεχνασμάτων που χρησιμοποιεί για να εξυπηρετήσει τις εξωφρενικές περιπέτειες. Από μια σύγχρονη προοπτική, ο μάστερ του τρόμου Stephen King το τοποθετεί σε μια καίρια θέση, υποστηρίζοντας ότι «το μυθιστόρημα έχει – συχνά εις βάρος του – χωριστεί: υπάρχει το «δημοφιλές» μυθιστόρημα και το «λογοτεχνικό» μυθιστόρημα. Σίγουρα το γοτθικό μυθιστόρημα είναι η πηγή αυτού του διαχωρισμού, και αν υπάρχει ένα βιβλίο που μπορεί να θεωρηθεί ότι αποτελεί παράδειγμα για τα υπόλοιπα, αυτό είναι το The Monk». Με την άνευ όρων, συναρπαστική χρήση του υπερφυσικού σε μια καλοδουλεμένη πλοκή, θέτει ένα πρότυπο για το μυστήριο και τη μαγεία ως ακμάζοντα λογοτεχνικά μέσα. Ως εκ τούτου, δεν θα μπορούσε παρά να έχει ισχυρό αντίκτυπο στην ιστορία της λογοτεχνίας. Ξεκινώντας την καριέρα του με μια πρόωρη, πολύ συζητημένη, αλλά διεισδυτική ιστορία τρόμου, ο Λ

Τίτλος πρωτότυπου: Matthew Gregory Lewis "The Monk - A Romance" (1796)

Ακολουθώντας την Anne Radcliffe στη δημιουργία μυθιστορημάτων του γοτθικού είδους, ο M. G. Lewis δημοσίευσε το μυθιστόρημα του The Monk, για ένα κοινό που επιθυμούσε να απολαύσει ψυχαγωγία με έντονα στοιχεία τρόμου. Σε αντίθεση με το πιο εκλεπτυσμένο The Mysteries of Udolpho (1794) της Radcliffe, ο Lewis δεν προσπάθησε να δώσει καμία λογική εξήγηση για τα χονδροειδή υπερφυσικά στοιχεία που περιέχονται στο μυθιστόρημά του.

Μόλις 20 ετών όταν δημοσίευσε το Ambrosio, (ή The Monk), ο Lewis είχε ωστόσο επενδύσει μεγάλη προσπάθεια στη μελέτη της λογοτεχνίας που παρήγαγαν οι σαφώς πιο μελαγχολικοί Γερμανοί. Όταν διάβασε το Udolpho, το θαύμασε τόσο πολύ που αμέσως έγραψε ένα έργο που το μιμούνταν. Όταν το The Monk εμφανίστηκε, η ανηθικότητα που ενυπάρχε στο θέμα του Lewis σχετικά με τη σεξουαλική καταπίεση εκ μέρους των θρησκευόμενων αποδείχθηκε τόσο μεγάλη που το βιβλίο απαγορεύτηκε. Το βιβλίο επανεκδόθηκε μετά την αναθεώρηση του Λιούις, στην οποία αφαίρεσε μερικές από τις ακολασίες του Αμβρόσιου, και αποδείχθηκε δημοφιλές.

Αν και η Ράντκλιφ μπορεί να θεώρησε την ανατριχιαστική απομίμηση του Λιούις λιγότερο από κολακευτική, η επίδρασή της αποδείχθηκε σαφής στο επόμενο μυθιστόρημά της, "The Italian, or the Confessional of the Black Penitents" (1797), το οποίο περιείχε μια σειρά από γνωστούς χαρακτήρες, συμπεριλαμβανομένου ενός μοναχού και μιας νεαρής γυναίκας που κρατούνταν αιχμάλωτη σε ένα μοναστήρι.

Το έργο αποτελεί ένα κομβικό έργο που γεφυρώνει το χάσμα μεταξύ του ορθολογισμού του Διαφωτισμού και του αναπτυσσόμενου ρομαντικού κινήματος. Σε αντίθεση με τη Ράντκλιφ, η οποία συχνά αναζητούσε ορθολογικές εξηγήσεις για τα υπερφυσικά στοιχεία στα έργα της, ο Λιούις αγκάλιασε το ανεξήγητο. Στο «The Monk», η μαγεία υπάρχει, τα φαντάσματα είναι απτά και οι δαίμονες παίζουν ενεργό ρόλο στις ανθρώπινες υποθέσεις, με αποκορύφωμα την εμφάνιση του ίδιου του Σατανά ως deus ex machina για να επιλύσει την περίπλοκη πλοκή της ιστορίας. Αυτό φανερώνει μια γοτθική τάση που ήταν τολμηρή για την εποχή της, ευθυγραμμίζοντας περισσότερο με τον ρομαντισμό του 19ου αιώνα που εξυμνούσε το μυστηριώδες και το υπερφυσικό.

Οι κριτικοί της εποχής κατέκριναν το «The Monk» για την ηθική του ή καλύτερα την έλλειψή της. Το μυθιστόρημα κατηγορήθηκε ότι παρουσίαζε μια αφήγηση γεμάτη ανηθικότητα, αλλά μεταδίδει διακριτικά μαθήματα για την ευθραυστότητα της αθωότητας και τους κινδύνους της υπερηφάνειας. Ο Λιούις, ένας καταξιωμένος θεατρικός συγγραφέας, δημιούργησε τους χαρακτήρες του με θεατρική φινέτσα, θυσιάζοντας το βάθος για μια ζωντανή και συναρπαστική αφήγηση. Παρ' όλα αυτά, ορισμένοι χαρακτήρες, ιδιαίτερα η Ματίλντα, παρουσιάζουν ενδιαφέρουσα πολυπλοκότητα.

Το Monk είναι μια συναρπαστική και έντονη ιστορία που εξερευνά τη σύνθετη φύση της ανθρώπινης επιθυμίας και τις συνέπειες του ανεξέλεγκτου πάθ

Τίτλος πρωτότυπου: Matthew Gregory Lewis "The Monk - A Romance" (1796)

Διασκευές

Αν και δεν πρόκειται για άμεση διασκευή, το μυθιστόρημα του E. T. A. Hoffmann "Die Elixiere des Teufels" (Τα ελιξίρια του διαβόλου) του 1815 βασίζεται στη βασική ιδέα του Μοναχού και αντλεί πολλά από τα θέματά του, τη διαφθορά ενός μοναχού άγνωστης καταγωγής, ο οποίος φημίζεται για τα κηρύγματά του, την εμπλοκή του σε μια αιμομικτική σχέση και τον πειρασμό από τον διάβολο.

Το έργο "La nonne sanglante", ένα έργο 5 πράξεων των Auguste Anicet-Bourgeois και Julien de Mallian, το οποίο έκανε πρεμιέρα στις 16 Φεβρουαρίου 1835 στο Παρίσι στο Théâtre de la Porte Saint-Martin, ήταν πολύ δημοφιλές στην εποχή του. Το μελόδραμα αντλεί τον τίτλο του και ορισμένες εικόνες και μοτίβα από τον Μοναχό.

Η "Maria de Rudenz" είναι μια τραγική όπερα του Gaetano Donizetti. Το λιμπρέτο του Salvadore Cammarano βασίζεται σε ένα γαλλικό θεατρικό έργο 5 πράξεων (1835), La nonne sanglante, των Auguste Anicet-Bourgeois και Julien de Mallian, ένα δράμα με μοτίβα και εικόνες από τον Μοναχό. Η όπερα έκανε πρεμιέρα στο Teatro La Fenice της Βενετίας, στις 30 Ιανουαρίου 1838, με τη σοπράνο Carolina Ungher να τραγουδά τον ομώνυμο ρόλο.

"La nonne sanglante" (Η ματωμένη καλόγρια), ελεύθερα βασισμένη στον Μοναχό, είναι μια όπερα πέντε πράξεων του Σαρλ Γκουνό σε λιμπρέτο των Eugène Scribe και Germain Delavigne. Γράφτηκε μεταξύ 1852 και 1854 και παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στις 18 Οκτωβρίου 1854 στη Salle Le Peletier από την Opéra του Παρισιού. Η σοπράνο Anne Poinsot ερμήνευσε τον ρόλο της Agnès.

Ο Έντουαρντ Λόντερ χρησιμοποίησε το έργο ως βάση για την όπερά του "Raymond and Agnes" το 1855.

Το μοναδικό ολοκληρωμένο μυθιστόρημα του Γάλλου συγγραφέα Antonin Artaud φέρει το ίδιο όνομα και είναι μια «ελεύθερη μετάφραση» του έργου του Lewis.

Ο Λουίς Μπουνιουέλ και ο Ζαν-Κλοντ Καριέρ επιχείρησαν να γυρίσουν μια εκδοχή του «Μοναχού» τη δεκαετία του 1960, αλλά το έργο σταμάτησε λόγω έλλειψης χρημάτων. Ο φίλος του Μπουνιουέλ, ο Έλληνας σκηνοθέτης Άδων Κύρου, χρησιμοποίησε το σενάριο αυτό ως βάση για την κινηματογραφική του εκδοχή το 1972. Η ταινία Le Moine (αγγλικά The Monk) διέθετε ένα διεθνές καστ με τον Φράνκο Νέρο στον ομώνυμο ρόλο. Στην ταινία πρωταγωνιστούσαν επίσης οι Nathalie Delon, Eliana de Santis, Nadja Tiller και Nicol Williamson:

https://www.youtube.com/watch?v=l2A8oCAru30

Ο Juan Tovar, Μεξικανός συγγραφέας, έγραψε μια θεατρική διασκευή «El Monje» το 1986. Αρχικά σχεδιάστηκε ως ιντερλούδιο στο έργο του «Το χειρόγραφο

Τίτλος πρωτότυπου: Matthew Gregory Lewis "The Monk - A Romance" (1796)

Το "The Monk: A Romance" είναι ένα γοτθικό μυθιστόρημα του Matthew Gregory Lewis, που δημοσιεύτηκε το 1796 σε τρεις τόμους. Γραμμένο στην αρχή της καριέρας του Lewis, δημοσιεύτηκε ανώνυμα όταν ήταν 20 ετών. Αφηγείται την ιστορία ενός ενάρετου καθολικού μοναχού που ενδίδει στις λάγνες ορμές του, πυροδοτώντας μια αλυσίδα γεγονότων που τον αφήνουν καταδικασμένο. Αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα του γοτθικού τρόμου, προάγγελος των δημοφιλών γοτθικών μυθιστορημάτων του 19ου αιώνα και με επιρροή στο σύγχρονο είδος τρόμου. Έχει διασκευαστεί ή εμπνεύσει σημαντικά πολλά θεατρικά έργα, ταινίες και συγγράμματα. Κατά τη δημοσίευση του, το μυθιστόρημα αποδείχθηκε σκανδαλώδες. Οι αναγνώστες σοκαρίστηκαν από το σεξουαλικά σαφές περιεχόμενό του και τα θέματα βιασμού και αιμομιξίας, με αποτέλεσμα να γίνει αναμφισβήτητα το πιο αμφιλεγόμενο γοτθικό μυθιστόρημα του 18ου αιώνα.

Κύρια θέματα

Πάλη με τον Πειρασμό

Ο Αμβρόσιος εμφανίζει ίχνη ύβρεως και λαγνείας από νωρίς: "Απέρριπτε τους μοναχούς με έναν αέρα συνειδητής ανωτερότητας, όπου η επίφαση της ταπεινότητας πολεμούσε με την πραγματικότητα της υπερηφάνειας". Έστρεψε τα μάτια του στην Παναγία: "Θεέ μου, πρέπει λοιπόν να αντισταθώ στον πειρασμό; Μήπως θα έπρεπε να ανταλλάξω για μια μόνο αγκαλιά την ανταμοιβή των παθών μου επί τριάντα χρόνια;". Τα δύο αποσπάσματα δείχνουν ρητά τις αντικρουόμενες δυνάμεις, δηλαδή τις ηθικές επιλογές που μαίνονται μέσα του.

Ο θρίαμβος του Κακού

Η Ματίλντα είναι ο καταλύτης του κακού στο «Μοναχό», καθώς ο Αμβρόσιος πολεμά τους πειρασμούς στους οποίους τον εκθέτει. Κατά τη διάρκεια της ιστορίας η Ματίλντα χρησιμοποιεί τον οίκτο, τη λαγνεία και την αθωότητα ως όπλο, καταρρίπτοντας τις πεποιθήσεις με τις οποίες ο Αμβρόσιο συνήθιζε να ορίζει τον εαυτό του. Το υπόλοιπο της ιστορίας είναι το αποτέλεσμα της επιρροής της πάνω στον Αμβρόσιο, καθώς τον οδηγεί προοδευτικά σε ασυγχώρητα αμαρτήματα.

Θυσία Αθώων

Ο Λιούις αποκλίνει από τα τυπικά αναμενόμενα στις ιστορίες ηθικής, όταν περιλαμβάνει τη θυσία αθώων ανθρώπων στα τελευταία κεφάλαια. Η Ελβίρα δεν ήταν ένοχη για κανένα έγκλημα και καθ' όλη τη διάρκεια του μυθιστορήματος ήταν αφοσιωμένη στην ευημερία της οικογένειάς της και ιδιαίτερα της κόρης της. Παρομοίως, η Αντωνία είναι επίσης ανάξια της μοίρας της, καθώς ήταν πάντα πιστή κόρη και τίμια γυναίκα.

Αντικαθολικά θέματα

Ο Μοναχός είναι ένα από τα πολλά γοτθικά μυθιστορήματα που ασκούν κριτική στην Καθολική Εκκλησία και την καθολική παράδοση. Κατά την εποχή του γοτθικού μυθιστορήματος, οι Άγγλοι ήταν, σε κάποιο βαθμό, θεσμικά αντικαθολικοί. Χαρακτήρες όπως η κακιά ηγουμένη, η άσεμνη καλόγρια και ο λάγνος μοναχός αντιπροσωπεύουν τον αντικαθολικισμό που προβάλλει το γοτθικό. Ο όρκος της αγαμίας, τον οποίο πολλοί προτεστάντες συγγραφε

Τίτλος πρωτότυπου: Robert E. Howard "Shadows in Zamboula" (1935)

Το «Shadows in Zamboula» είναι μία από τις πρωτότυπες ιστορίες του Robert E. Howard για τον Κόναν τον Κιμμέριο, που δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά στο Weird Tales τον Νοέμβριο του 1935 (εικόνα από το εξώφυλλο της έκδοσης). Ο αρχικός της τίτλος ήταν «Οι ανθρωποφάγοι της Ζαμπούλας».

Η ιστορία διαδραματίζεται κατά τη διάρκεια μιας νύχτας στην έρημη πόλη Ζαμπούλα, με πολιτικές ίντριγκες ανάμεσα σε δρόμους γεμάτους με περιπλανώμενους κανίβαλους. Αυτή η ιστορία εισήγαγε επίσης έναν τρομερό στραγγαλιστή με το όνομα Baal-Pteor, ο οποίος είναι ένας από τους λίγους ανθρώπους στις ιστορίες του Κόναν που αποτελούν σωματική πρόκληση για τον ίδιο τον κύριο χαρακτήρα.

Με βάση τις σημερινές ευαισθησίες, η ιστορία αμαυρώνεται από ένα φυλετικό στερεότυπο - οι μαύροι ως κανίβαλοι - αν και ο Χάουαρντ προσπάθησε να το μειώσει αυτό κάνοντας σαφές ότι οι κανίβαλοι στη Ζαμπούλα είναι μόνο οι συγκεκριμένοι μαύροι από το Νταρφάρ, ενώ οι υπόλοιποι μαύροι είναι αμόλυντοι. Ένας λευκός χαρακτήρας, ο Aram Baksh, αποδεικνύεται πιο μοχθηρός ανταγωνιστής, καθώς διευκολύνει, εκμεταλλεύεται και κερδίζει από τον κανιβαλισμό των σκλάβων του Νταρφάρ.

Η ιστορία διασκευάστηκε από τους Roy Thomas και Neal Adams στο Savage Sword of Conan #14:

https://thewarriorscomicbookden.blogspot.com/2009/10/savage-sword-of-conan-14-neal-adams-art.html

Το έργο υπάρχει ελευθέρα διαθέσιμο εδώ:

https://www.gutenberg.org/files/42196/42196-h/42196-h.htm

Μετάφραση και ανάγνωση Γρηγόριος Καλογιάννης

Η ηχογράφηση δεν έχει κερδοσκοπικό χαρακτήρα. Επιτρέπεται η αναπαραγωγή, αναδημοσίευση και ενσωμάτωση, με αναφορά στην πηγή και τους δημιουργούς.

Τίτλος πρωτότυπου: Washington Irving "The Legend of Sleepy Hollow" (1820)

«Ο θρύλος του Sleepy Hollow» είναι ένα διήγημα του 1820 του Αμερικανού συγγραφέα Ουάσινγκτον Ίρβινγκ που περιέχεται στη συλλογή 34 δοκιμίων και διηγημάτων του με τίτλο The Sketch Book of Geoffrey Crayon, Gent. Ο Ίρβινγκ έγραψε την ιστορία ενώ ζούσε στο Μπέρμιγχαμ της Αγγλίας. Μαζί με το συνοδευτικό έργο του Ίρβινγκ «Ριπ Βαν Γουίνκλ», «Ο θρύλος του Sleepy Hollow» είναι από τα πρώτα παραδείγματα αμερικανικής μυθοπλασίας με διαρκή δημοτικότητα, ειδικά κατά τη διάρκεια του Halloween, λόγω του χαρακτήρα γνωστού ως Ακέφαλος Καβαλάρης που πιστεύεται ότι ήταν ένας Εσσαίος στρατιώτης που αποκεφαλίστηκε από μια σφαίρα κανονιού στη μάχη. Έχει μεταφερθεί αρκετές φορές στον κινηματογράφο, συμπεριλαμβανομένης μιας βωβής ταινίας του 1922 και, το 1949, μιας ταινίας κινουμένων σχεδίων της Walt Disney ως ένα από τα δύο τμήματα της ταινίας-πακέτο The Adventures of Ichabod and Mr. Toad (Οι περιπέτειες του Ίκαμποντ και του κ. Φρύνου).

Η ιστορία ήταν η μεγαλύτερη που δημοσιεύτηκε στο πλαίσιο του The Sketch Book of Geoffrey Crayon, Gent. (κοινώς αναφερόμενο ως The Sketch Book), το οποίο ο Ίρβινγκ εξέδωσε σειριακά κατά τη διάρκεια του 1819 και του 1820, χρησιμοποιώντας το ψευδώνυμο «Geoffrey Crayon». Ο Ίρβινγκ έγραψε το The Sketch Book κατά τη διάρκεια μιας περιοδείας του στην Ευρώπη, και μέρη του παραμυθιού μπορούν επίσης να αποδοθούν σε ευρωπαϊκές ρίζες. Οι ακέφαλοι καβαλάρηδες αποτελούσαν βασικό στοιχείο των αφηγήσεων της βόρειας Ευρώπης, εμφανίζονταν σε γερμανικούς, ιρλανδικούς (π.χ. Dullahan), σκανδιναβικούς (π.χ. το Άγριο Κυνήγι) και βρετανικούς θρύλους και περιλαμβάνονταν στο σκωτσέζικο ποίημα του Ρόμπερτ Μπερνς «Tam o' Shanter» (1790) και στο έργο του Γκότφριντ Άουγκουστ Μπούγερ «Der Wilde Jäger» (1778), που μεταφράστηκε ως «Ο Άγριος Κυνηγός» (1796). Συνήθως θεωρούνταν ως οιωνοί κακής τύχης για όσους επέλεγαν να αγνοήσουν τις εμφανίσεις τους, τα φαντάσματα αυτά έβρισκαν τα θύματά τους σε περήφανα, ραδιούργα πρόσωπα και χαρακτήρες με ύβρη και αλαζονεία. Μια ιδιαίτερα επιδραστική απόδοση αυτού του λαϊκού παραμυθιού είναι η τελευταία από τις «Legenden von Rübezahl» («Θρύλοι του Rübezahl») από τις λογοτεχνικές διηγήσεις των γερμανικών λαϊκών παραμυθιών του Johann Karl August Musäus, Volksmärchen der Deutschen (1783).

Μαζί με το «Rip Van Winkle», το «The Legend of Sleepy Hollow» είναι ένα από τα πιο ανθολογημένα, μελετημένα και διασκευασμένα σκίτσα του Ίρβινγκ. Και οι δύο ιστορίες συχνά συνδυάζονται μαζί σε βιβλία και άλλες αναπαραστάσεις και περιλαμβάνονται και οι δύο σε έρευνες για την πρώιμη αμερικανική λογοτεχνία και τον ρομαντισμό. Οι απεικονίσεις του Ίρβινγκ της τοπικής κουλτούρας και τα θέματα της προόδου έναντι της παράδοσης, της υπερφυσικής παρέμβασης στα κοινά και της δυστυχίας του μεμονωμένου παρείσακτου σε μια ομοιογενή κοινότητα διαπερνούν και τις δύο ιστορίες και βοήθησαν στην ανάπτυξη μιας μοναδικής αίσθησης της αμερικα

Τίτλος πρωτότυπου: George MacDonald "The Golden Key" (1867)

Το Χρυσό Κλειδί είναι ένα συναρπαστικό παραμύθι του George MacDonald που δημοσιεύτηκε στο βιβλίο "Dealings with the Fairies" το 1867. Η ιστορία ακολουθεί δύο παιδιά, τον Mossy και την Tangle, που ξεκινούν μια ιδιαίτερη αναζήτηση για να βρουν την κλειδαριά που ανοίγει το μαγικό χρυσό κλειδί. Καθώς ταξιδεύουν σε έναν φανταστικό κόσμο, συναντούν μια σειρά από εμπόδια που προκαλούν τις πεποιθήσεις και τις αξίες τους. Η ιστορία είναι ιδιαίτερα αξιοσημείωτη για την ένταση των εικόνων της, οι οποίες υπονοούν ένα πνευματικό νόημα στην ιστορία χωρίς να παρέχουν μια ξεκάθαρη αλληγορία για τα γεγονότα.

Το αλληγορικό παραμύθι του MacDonald έχει ερμηνευτεί με πολλούς τρόπους και το πνευματικό νόημα πίσω από την ιστορία αποτελεί θέμα συζήτησης εδώ και πολλά χρόνια. Το Χρυσό Κλειδί έχει περιγραφεί τόσο ως παιδικό παραμύθι όσο και ως αλληγορία για ενήλικες, και έχει μια ελαφριά πινελιά που είναι αιθέρια, σε συνδυασμό με μια αίσθηση τεράστιας ουσίας. Η ιστορία είναι ένα όμορφο μείγμα φαντασίας και αλληγορίας και έχει μια διαχρονική ποιότητα που την έχει καταστήσει κλασική στον κόσμο της λογοτεχνίας.

Είναι επίσης ένα παραμύθι που εξερευνά διάφορα θέματα. Ένα από τα κύρια είναι η ιδέα της πίστης. Το παραμύθι υποδηλώνει ότι η πίστη είναι απαραίτητη για να βρει κανείς το δρόμο του στη ζωή. Αυτό αντιπροσωπεύεται από το χρυσό κλειδί, το οποίο αποτελεί σύμβολο της πίστης. Ο πρωταγωνιστής, ο Mossy, πρέπει να έχει πίστη προκειμένου να βρει το κλειδί και να ξεκλειδώσει την πόρτα της παραμυθένιας χώρας.

Ένα άλλο θέμα της ιστορίας είναι η δύναμη της φαντασίας. Η ιστορία υποδηλώνει ότι η φαντασία μπορεί να ταξιδέψει ένα άτομο σε μέρη που δεν έχει πάει ποτέ πριν. Αυτό αντιπροσωπεύεται από τον μαγικό κόσμο της νεραϊδοχώρας, στον οποίο υπάρχει πρόσβαση μέσω του χρυσού κλειδιού. Η ιστορία ενθαρρύνει τους αναγνώστες να χρησιμοποιήσουν τη φαντασία τους για να εξερευνήσουν νέες δυνατότητες στη ζωή.

Η ιστορία διερευνά επίσης το θέμα της επιμονής. Ο Mossy και η Tangle αντιμετωπίζουν πολλές προκλήσεις στο ταξίδι τους για να βρουν το χρυσό κλειδί. Πρέπει να ξεπεράσουν τα εμπόδια και να παραμείνουν προσηλωμένοι στο στόχο τους. Αυτό το θέμα υποδηλώνει ότι η επιμονή είναι απαραίτητη για να πετύχει κανείς τα όνειρά του.

Τέλος, η ιστορία διερευνά το θέμα της αυτογνωσίας. Ο Mossy και ο Tangle μαθαίνουν πολλά για τον εαυτό τους στο ταξίδι τους. Ανακαλύπτουν τις δυνάμεις και τις αδυναμίες τους και μαθαίνουν να εμπιστεύονται τον εαυτό τους. Αυτό το θέμα ενθαρρύνει τους αναγνώστες να αναλάβουν ρίσκα και να εξερευνήσουν τις δικές τους δυνατότητες.

Το Χρυσό Κλειδί είναι μια ιστορία που μπορεί να ερμηνευτεί με πολλούς τρόπους, μεταξύ άλλων ηθικά και φιλοσοφικά. Ένα από τα κύρια θέματα της ιστορίας είναι η αναζήτηση της αλήθειας και η σημασία της πίστης. Η ιστορία υποδηλώνει ότι η αλήθεια δεν είναι πάντα εύ

Τίτλος πρωτότυπου: Théophile Gautier "La Morte Amoureuse" (1836)

Το «La Morte amoureuse» είναι ένα διήγημα που γράφτηκε από τον Théophile Gautier και δημοσιεύτηκε στο περιοδικό La Chronique de Paris το 1836. Αφηγείται την ιστορία ενός ιερέα ονόματι Romuald που ερωτεύεται την Clarimonde, μια όμορφη γυναίκα που αποδεικνύεται βαμπίρ. Σε αγγλικές μεταφράσεις η ιστορία έχει τιτλοφορηθεί «Clarimonde», «The Dead Leman», «The Dreamland Bride» ή «The Vampire».

Το «La Morte amoureuse» παίζει με τα όρια μεταξύ ζωής και θανάτου. Για παράδειγμα, καθώς η Clarimonde είναι βαμπίρ, είναι ένα πλάσμα υβριδικό: ένα πλάσμα που προέρχεται από τη ζωή και από το θάνατο, ούτε εντελώς τέρας ούτε εντελώς άνθρωπος. Μέσω της υβριδικής της φύσης είναι ικανή να ταξιδεύει ανάμεσα στα βασίλεια της ζωής και του θανάτου. Ο λόγος που επιστρέφει από τους νεκρούς είναι ο έρωτας και η σχέση της με τον Romuald έχει συγκριθεί με τον πλατωνικό μύθο του Αριστοφάνη. Με τον ίδιο τρόπο μπορεί να θεωρηθεί και ο Romuald, που βρίσκεται σε σύγκρουση με τη διπλή του ζωή: νεκρός κατά τη διάρκεια των ιερατικών του καθηκόντων την ημέρα, αλλά ζωντανός και ζωηρός τα βράδια ως Il signor Romualdo, εραστής της Clarimonde.

Οι εφιάλτες έχουν πολιτισμική σημασία, συχνά αναλύονταν επιστημονικά με βάση αυτό που εμφανιζόταν στον ονειροπόλο. Οι εφιάλτες θεωρούνταν συνέπεια δαιμονικής παρέμβασης και, σπανιότερα, παρενέργεια ψυχολογικής διαταραχής. Ο εφιάλτης, πιο κυριολεκτικά, αναφέρεται ως ένα κακό όνειρο ή ένα μαύρο άλογο που κάθεται στο στήθος των ανδρών και των γυναικών τη νύχτα και τους πνίγει για να προκαλέσει φόβο ή τρόμο. Οι όροι incubus και succubus έχουν την ίδια λατινική ρίζα. Οι δύο όροι γεννήθηκαν από τη λέξη concubinus και τον όρο concumbre (ξαπλώνω δίπλα). Ο εφιάλτης που παρουσιάζεται στο κείμενο σχετίζεται με τον χρόνο που περνάει με την Κλαριμόντ ως ονειρικό. Οι νυχτερινοί δαίμονες συνδέονται με ερωτικά όνειρα. Ο Romuald μπορεί να μην ονειρεύεται ότι ζει στον κόσμο της Clarimonde, αλλά μάλλον η Clarimonde μπορεί να επινοεί τον Romuald για να ικανοποιήσει τις δικές της επιθυμίες. Σε αυτή την περίπτωση, ο Romuald είναι ο εφιάλτης και όχι η Clarimonde.

Η πλοκή του διηγήματος επικεντρώνεται στην ιδέα ότι η αγάπη μπορεί να ξεπεράσει τον θάνατο. Για παράδειγμα, όταν ο πρωταγωνιστής καλείται να δώσει την τελευταία ευχή σε μια μεγάλη εταίρα που έχει αρρωστήσει, την αναγνωρίζει ως την Clarimonde, που είχε ερωτευτεί. Έτσι, όταν πηγαίνει κοντά της στο κάστρο, αντί να της δώσει την τελευταία ιεροτελεστία και να την αφήσει να πεθάνει, αποφασίζει να τη φιλήσει. Έτσι, με τη δύναμη της αγάπης του γι' αυτήν να περνάει από τα χείλη του, ο Romuald φιλάει την Clarimonde και την επαναφέρει στη ζωή. Και οι δύο χαρακτήρες ερωτεύονται παρά τις αντιθέσεις των δύο κόσμων τους: για τον Romuald, αυτός του Θεού και της εκκλησίας, και για την Clarimonde, αυτός του Σατανά. Αυτές οι δύο παραδοσιακά αντίθετες σφαίρες ύπαρξης δημιουργούν ένα χάσμα σ

Τίτλος πρωτότυπου: Robert W. Chambers "The Street of the Four Winds" (1895)

Μια ιστορία από το βιβλίο "Ο Bασιλιάς στα Κίτρινα" του Robert W. Chambers, μέρος της σειράς "Streets". Αυτή η ιστορία αφορά έναν καλλιτέχνη ονόματι Severn, ο οποίος ζει μόνος του στη Λατινική Συνοικία του Παρισιού, στον ομώνυμο δρόμο. Μια παράξενη γάτα που έρχεται στο κατώφλι του τον οδηγεί να τακτοποιήσει εκκρεμότητες με κάποιον που γνώριζε κάποτε. Γίνεται φίλος με το πλάσμα, το οποίο με τη σειρά του ανταποδίδει τη στοργή του. Ωστόσο, όταν ο Severn αποφασίζει να επιστρέψει τη γάτα στον ιδιοκτήτη της, η ιστορία παίρνει μια μακάβρια τροπή.

Το χρώμα της γάτας (κίτρινα μάτια και άσπρο τρίχωμα) μπορεί να είναι μια αναφορά στον Κίτρινο Βασιλιά και τη Χλωμή Μάσκα. Όταν ο Σέβερν περιγράφει τα χρώματα που θα χρειαζόταν για να ζωγραφίσει την ερωμένη της γάτας, λέει: «...Για το μέτωπό της, χιόνι που τρέχει από βουνά που υψώνονται σε φανταστικές κορυφές μέχρι τα φεγγάρια- -ω, πολύ ψηλότερα από το φεγγάρι μας εδώ-, τα κρυστάλλινα φεγγάρια της ονειρικής χώρας». Αυτό θα μπορούσε να είναι μια αναφορά στην Καρκόσα, καθώς η Καρκόσα περιγράφεται ως έχουσα πύργους που υψώνονται πίσω από το φεγγάρι. Το δεύτερο μισό του προλόγου μοιάζει αμυδρά με το τραγούδι της Κασίλντα. Καθώς η γάτα περιπλανιέται στο στούντιο του Σέβερν, φτερνίζεται σε ένα δοχείο με τερεβινθέλαιο. Αυτό είναι πιθανότατα μια αναφορά στο Κίτρινο Σημάδι, καθώς η τερεβινθίνη αναφέρεται επανειλημμένα νωρίς σε εκείνη την ιστορία. Η περιγραφή του Severn για την ερωμένη της γάτας (λευκό δέρμα, μπλε μάτια και μακριά μαλλιά) μοιάζει πολύ με τη Sylvia που εμφανίζεται στο "The Street of the First Shell". Αυτό θα σήμαινε ότι ο Severn είδε νωρίς το όνομα στην καλτσοδέτα και μέσα στην υπνηλία του θυμήθηκε πώς έμοιαζε η Sylvia που συνάντησε στο Elven, και δεδομένου ότι πιθανώς είναι το ίδιο πρόσωπο με αυτό στο First Shell, οι περιγραφές ταιριάζουν. Αυτό, μαζί με την ομοιότητα του σκηνικού της Λατινικής Συνοικίας, θα έδειχνε ότι η Sylvia που συνάντησε ο Severn στο Elven, η Sylvia που έχει τη γάτα και η Sylvia από το First Shell είναι όλα τα ίδια άτομα. Αυτό θα σήμαινε επίσης ότι αυτή η ιστορία διαδραματίζεται μετά τα γεγονότα του First Shell, καθώς η Σύλβια είναι ζωντανή κατά τη διάρκεια αυτής της ιστορίας. Η Sylvia μπορεί επίσης να συνδέεται με τον χαρακτήρα που αναφέρεται εν συντομία στο The Yellow Sign. Αυτή η ιστορία και το The Demoiselle D'Ys τελειώνουν και οι δύο με τον "κύριο έρωτα" νεκρό και ένα αχνά αρωματισμένο αντικείμενο.

(https://kinginyellow.fandom.com/wiki/The_Street_of_The_Four_Winds)

Το έργο υπάρχει ελευθέρα διαθέσιμο εδώ:

https://americanliterature.com/author/robert-w-chambers/book/the-king-in-yellow/the-street-of-the-four-winds

Μετάφραση και ανάγνωση Γρηγόριος Καλογιάννης

Η ηχογράφηση δεν έχει κερδοσκοπικό χαρακτήρα. Επιτρέπεται η αναπαραγωγή, αναδημοσίευση και ενσωμάτωση, με αναφορά στην πηγή και τους δημιουργούς.

Τίτλος πρωτότυπου: Nathaniel Hawthorne "The Birth-Mark" (1843)

Το «The Birth-Mark» είναι ένα διήγημα του Αμερικανού συγγραφέα Ναθάνιελ Χόθορν. Η ιστορία εξετάζει την εμμονή με την ανθρώπινη τελειότητα. Δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά στην έκδοση του The Pioneer του Μαρτίου 1843 και αργότερα εμφανίστηκε στο "Mosses from an Old Manse", μια συλλογή διηγημάτων του Χόθορν που δημοσιεύτηκε το 1846. Όπως πολλές από τις ιστορίες που έγραψε ο Χόθορν κατά τη διάρκεια της διαμονής του στο Old Manse, το «The Birth-Mark» πραγματεύεται τις ψυχολογικές επιπτώσεις στις σεξουαλικές σχέσεις. Το σημάδι γέννησης δεν γίνεται θέμα για τον Άιλμερ παρά μόνο μετά το γάμο, το οποίο ξαφνικά βλέπει ως σεξουαλικό: «τώρα απεικονίζεται αόριστα, τώρα χάνεται, τώρα ξαναβγαίνει κλεφτά μπροστά και αναβοσβήνει πέρα δώθε με κάθε παλμό συναισθήματος»."Γραμμένη λίγο μετά το γάμο του Χόθορν με τη Σοφία Πίμποντι, η ιστορία δίνει έμφαση στη σεξουαλική ενοχή του συζύγου που μεταμφιέζεται σε επιφανειακή κοσμητολογία.

Η επιδίωξη της τελειότητας από τον Άιλμερ είναι τόσο τραγική όσο και αλληγορική. Η ειρωνεία της εμμονής και της επιδίωξης του Aylmer είναι ότι ήταν ένας άνθρωπος του οποίου «οι πιο λαμπρές επιτυχίες ήταν σχεδόν πάντα αποτυχίες». Αντί να έχει εμμονή με τη διόρθωση των αποτυχιών του, τις ξεχνάει γρήγορα. Ομοίως, αντί να έχει εμμονή με την υπέροχη ομορφιά της Τζωρτζιάνα, την ξεχνάει γρήγορα. Το γεγονός ότι ένας άνθρωπος με τόσες πολλές αποτυχίες θα προσπαθούσε να τελειοποιήσει κάποιον άλλον είναι ειρωνικό και αλληγορικό. Αυτός ο τύπος ιστορίας έχει βιβλική συμμετρία με τη «Ομιλία επί του Όρους» του Ιησού. Στο Κατά Ματθαίον, ο Χριστός αναφέρεται να λέει: «Γιατί βλέπεις το στίγμα που είναι στο μάτι του αδελφού σου, αλλά δεν προσέχεις το κούτσουρο που είναι στο δικό σου μάτι;». Η ανυποχώρητη επιδίωξη του Aylmer να αφαιρέσει το μοναδικό «ψεγάδι» από την Georgiana δείχνει τη δική του τύφλωση συνείδησης. Ο θάνατος της Τζωρτζιάνα προαναγγέλλεται στο όνειρο του Άιλμερ να κόψει το σημάδι, στο οποίο ανακαλύπτει ότι το σημάδι συνδέεται με την καρδιά της.

Κριτικοί προτείνουν ότι, για τον Aylmer, το εκ γενετής σημάδι αντιπροσωπεύει τα ελαττώματα μέσα στην ανθρώπινη φυλή -που περιλαμβάνει το «προπατορικό αμάρτημα», στο οποίο «η γυναίκα έχει ρίξει τους άνδρες» - και εξαιτίας αυτού, το επιλέγει ως σύμβολο της «ευθύνης της γυναίκας του στην αμαρτία, τη θλίψη, τη φθορά και το θάνατο». Ο Χόθορν μπορεί να ασκούσε κριτική στην εποχή των μεταρρυθμίσεων στην οποία ζούσε, και συγκεκριμένα χαρακτήριζε τις προσπάθειες μεταρρύθμισης αναποτελεσματικές και τους μεταρρυθμιστές επικίνδυνους. Η ιστορία συχνά συγκρίνεται με το «Οβάλ πορτρέτο» του Πόε.

Ο Robert B. Heilman προτείνει ότι ο Aylmer έχει πάρει την επιστήμη ως θρησκεία του και ότι οι απόψεις του Aylmer για «το καλύτερο που θα μπορούσε να προσφέρει η Γη» είναι «ανεπαρκείς». Ο Heilman λέει ακόμη ότι «το λάθος που κάνει ο Aylmer» είναι το «κρίσιμο πρόβλημα» με την ιστορία, καθώς

Τίτλος πρωτότυπου: Erckmann - Chatrian "L'esquisse mystérieuse" (1899)

Erckmann-Chatrian ήταν το όνομα που χρησιμοποιούσαν οι Γάλλοι συγγραφείς Émile Erckmann (1822-1899) και Alexandre Chatrian (1826-1890), σχεδόν όλα τα έργα των οποίων γράφτηκαν από κοινού. Τόσο ο Erckmann όσο και ο Chatrian γεννήθηκαν στο διαμέρισμα Meurthe (σήμερα Moselle), στην περιοχή της Λωρραίνης, στην βορειοανατολική Γαλλία. Ειδικεύονταν στη στρατιωτική μυθοπλασία και σε ιστορίες φαντασμάτων με ρουστίκ τρόπο. Δια βίου φίλοι που συναντήθηκαν για πρώτη φορά την άνοιξη του 1847, διαπληκτίστηκαν τελικά στα μέσα της δεκαετίας του 1880, μετά την οποία δεν συνέγραψαν άλλες ιστορίες από κοινού. Κατά τη διάρκεια του 1890 ο Σάτριαν πέθανε και ο Έρκμαν έγραψε μερικά έργα με το δικό του όνομα.

Οι ιστορίες υπερφυσικού τρόμου του διδύμου που είναι γνωστές στα αγγλικά περιλαμβάνουν τα «The Wild Huntsman», «The Man-Wolf» και «The Crab Spider». Οι ιστορίες αυτές έλαβαν επαίνους από τον διάσημο Άγγλο συγγραφέα ιστοριών φαντασμάτων, M. R. James καθώς και από τον H. P. Lovecraft.

Οι Erckmann-Chatrian έγραψαν πολυάριθμα ιστορικά μυθιστορήματα, μερικά από τα οποία επιτέθηκαν κατά της Δεύτερης Αυτοκρατορίας με αντιμοναρχικούς όρους, εν μέρει ως αποτέλεσμα του ρεπουμπλικανισμού τους, επαινέθηκαν από τον Victor Hugo και τον Émile Zola και δέχθηκαν σφοδρές επιθέσεις στις σελίδες της Le Figaro. Αποκτώντας δημοτικότητα από το 1859 για τα εθνικιστικά, αντιμιλιταριστικά και αντιγερμανικά τους αισθήματα, ήταν συγγραφείς με καλές πωλήσεις, αλλά είχαν προβλήματα με την πολιτική λογοκρισία καθ' όλη τη διάρκεια της καριέρας τους. Σε γενικές γραμμές τα μυθιστορήματα γράφτηκαν από τον Erckmann και τα θεατρικά έργα κυρίως από τον Chatrian. Ένα φεστιβάλ προς τιμήν τους διοργανώνεται κάθε καλοκαίρι στην πόλη που γεννήθηκε ο Έρκμαν, το Φάλσμπουργκ (Pfalzburg), όπου υπάρχει επίσης ένα στρατιωτικό μουσείο που εκθέτει εκδόσεις των έργων τους.

Στο Μυστηριώδες Σκίτσο, οι Erckmann - Chatrian παραδίδουν μια ανατριχιαστική ιστορία εμμονής, τέχνης και αλλόκοτου. Όταν ένας νεαρός καλλιτέχνης αναγκάζεται ανεξήγητα να σκιτσάρει το πρόσωπο ενός άντρα που δεν έχει γνωρίσει ποτέ, ξεκλειδώνει άθελά του ένα σκοτεινό νήμα της μοίρας. Καθώς το σκίτσο αποκτά τη δική του ζωή, η γραμμή μεταξύ πραγματικότητας και φαντασίας αρχίζει να θολώνει, παρασύροντας τον καλλιτέχνη όλο και πιο βαθιά σε ένα ψυχολογικό και υπερφυσικό μυστήριο. Με φόντο το ατμοσφαιρικό σκηνικό της Γαλλίας του 19ου αιώνα, αυτό το στοιχειωτικό διήγημα εξερευνά τη δύναμη του υποσυνείδητου και τα ανησυχητικά μυστικά που μπορεί να κρύβει ένα και μόνο ημιτελές σχέδιο.

Το έργο υπάρχει ελευθέρα διαθέσιμο εδώ:

https://www.gutenberg.org/ebooks/36013

Μετάφραση και ανάγνωση Γρηγόριος Καλογιάννης

Η ηχογράφηση δεν έχει κερδοσκοπικό χαρακτήρα. Επιτρέπεται η αναπαραγωγή, αναδημοσίευση και ενσωμάτωση, με αναφορά στην πηγή και τους δημιουργούς.

Τίτλος πρωτότυπου: Robert W. Chambers "The Demoiselle d'Ys" (1832)

Πολύ λιγότερο μακάβρια από τις πιο διάσημες υπερφυσικές ιστορίες που περιλαμβάνονται στο βιβλίο "Ο Βασιλιάς στα Κίτρινα", η «Demoiselle D'Ys» καταφέρνει ακόμα να δώσει ένα ισχυρό χτύπημα δέους, μυστικισμού και πάθους. Ο Τσέιμπερς λάτρευε την ύπαιθρο της Βρετάνης και έγραψε εκεί αρκετά από τα πιο γνωστά του έργα. Όπως η Νέα Υόρκη και το Παρίσι, η Βρετάνη φαινόταν να εμπνέει πάντα τον Chambers με την ιστορία και τον πολιτισμό της. Οι άνθρωποι εκεί είναι πολιτισμικά κέλτες, μοιράζονται περισσότερα με τη μουσική, τη γλώσσα, τη λαογραφία και τα έθιμα της Ουαλίας, της Ιρλανδίας και της Σκωτίας παρά με τη Γαλλία: μιλούν μια κέλτικη γλώσσα (μπρετόν), παίζουν μουσική που θυμίζει τους λόφους της Ιρλανδίας και έχουν μια πλούσια λαογραφία για νεράιδες, φαντάσματα και ερειπωμένα κάστρα.

Ένας από τους θρύλους της Βρετάνης που γοήτευσε τον Chambers ήταν η ιστορία της πόλης Ys, μιας μυθικής μητρόπολης που ήταν χτισμένη κάτω από το επίπεδο της θάλασσας στην ακτή, όπου η θάλασσα συγκρατούνταν από πανύψηλα αναχώματα. Όπως η Ατλαντίδα, η Ys ήταν γνωστή για την παρακμή της και για την καταστροφή της. Ο μύθος έλεγε ότι η Ys ήταν κάποτε η κατεξοχήν πόλη σε όλη την Ευρώπη, αλλά έγινε ο τόπος βίαιων οργίων που διοργάνωνε η κόρη του βασιλιά, η Dahut, η οποία ήταν διαβόητη για το ότι σκότωνε τους άνδρες με τους οποίους κοιμόταν το πρωί μετά τα μεθυσμένα γλέντια τους. Μια νύχτα κατά τη διάρκεια μιας τρομερής καταιγίδας, η Dahut κοιμήθηκε με έναν ιππότη ντυμένο στα κόκκινα, ο οποίος την έβαλε στον πειρασμό να κλέψει το κλειδί των πυλών, που το είχε κρυμμένο ο πατέρας της, παραδίδοντάς το ως δώρο στο νέο της εραστή. Ο ιππότης αποδείχτηκε ότι ήταν ο ίδιος ο Σατανάς, και ξεκλείδωσε τις πύλες, με αποτέλεσμα οι φουρτουνιασμένες θάλασσες να καταπιούν την Ys, που λέγεται ότι βρίσκεται ακόμα άθικτη κάτω από το νερό, όπου η Dahut παραμένει ενθρονισμένη.

Αν και η ιστορία του Τσάμπερ έχει ελάχιστη σχέση με τον πραγματικό μύθο του Ys, τα θέματα και των δύο ιστοριών είναι συνεπή: χαμένη αθωότητα, ραγισμένες καρδιές, αδύνατη αγάπη, σπαρακτικό πάθος και μυστικιστική μεγαλειότητα. Στο παραμύθι εντοπίζονται πινελιές από τον «Κίτρινο βασιλιά» και φυσικά υπάρχει το αγαπημένο θέμα του Τσέιμπερς: οι ταιριαστοί εραστές που είναι καταδικασμένοι να χωρίσουν.

Υπάρχουν δύο γενικές ερμηνείες της μυστικιστικής αποκάλυψης της ιστορίας:

1. Η Ιωάννα και ο Φίλιππος συναντιούνται μέσω μιας χρονικής ολίσθησης και η ιστορία αυτή αφορά τη διασταύρωση δύο διαστάσεων - σε αυτή την περίπτωση ο Φίλιππος ταξίδεψε στο χρόνο, άλλαξε την ιστορία και δαγκώθηκε από ένα μη δηλητηριώδες φίδι λίγο πριν εκτιναχθεί από τη χρονική στρέβλωση, αφήνοντας την Ιωάννα χωρίς πτώμα να θάψει και χωρίς σαφή κατανόηση της εξαφάνισης του εραστή της. Αυτό θα εξηγούσε την ασαφή φράση «πέθανε για την αγάπη», η οποία υποδηλώνει μια αναμονή παρά ένα πένθος.

2. Η Ιωάννα είναι φάντασμα

Τίτλος πρωτότυπου: Cleveland Moffett "The Mysterious Card" (1895) & "The Mysterious Card Revealed" (1896)

Ο Cleveland Moffett (27 Απριλίου 1863 - 14 Οκτωβρίου 1926) ήταν Αμερικανός δημοσιογράφος, συγγραφέας και θεατρικός συγγραφέας. Ο Cleveland γεννήθηκε στο Boonville της Νέας Υόρκης, γιος του William Henry Moffett και της Mary Jane (Cleveland). Μετά την εκπαίδευσή του στο Σχολείο του Αγίου Παύλου στο Γκάρντεν Σίτι της Νέας Υόρκης, εγγράφηκε στο Κολέγιο Γέιλ του Κονέκτικατ, από το οποίο αποφοίτησε το 1883. Το 1887 εντάχθηκε στο προσωπικό της εφημερίδας New York Herald, όπου εργάστηκε μέχρι το 1892. Μέχρι το 1891, η θητεία του στην Herald αναλώθηκε ως ξένος ανταποκριτής στην Ευρώπη και την Ασία, όπου είχε την ευκαιρία να πραγματοποιήσει συνεντεύξεις με εξέχοντες ηγέτες. Το 1893, έγινε ξένος συντάκτης της εφημερίδας New York Recorder. Στις 11 Φεβρουαρίου 1899 παντρεύτηκε τη Mary E. Lusk. Από το 1908 έως το 1909, εργάστηκε ως κυριακάτικος συντάκτης στην εφημερίδα Herald.

Κατά τη διάρκεια της δημοσιογραφικής του καριέρας συνεισέφερε άρθρα και ιστορίες σε περιοδικά και εβδομαδιαίες εφημερίδες. Το 1894, μετέφρασε το Cosmopolis, ένα μυθιστόρημα του 1892 του Γάλλου συγγραφέα Paul Bourget. Το διήγημά του μυστηρίου «Η μυστηριώδης κάρτα» δημοσιεύτηκε στο περιοδικό The Black Cat με έδρα τη Βοστώνη το 1895. Το έργο αυτό είχε την καινοτομία ότι δεν αποκάλυπτε την απάντηση στον γρίφο που έθετε, κερδίζοντας έτσι ευρεία προσοχή- ένα χρόνο αργότερα ακολούθησε το «The Mysterious Card Revealed». εκτός από τα διηγήματα σε συνέχειες, έγραψε επίσης αρκετά θεατρικά έργα, μεταξύ των οποίων τα Money Talks (1905) και The Battle (1908). Το τελευταίο ήταν μια δραματοποίηση του μυθιστορήματός του, του 1907, "Ένας βασιλιάς στα κουρέλια". Πολλά από τα έργα του διαδραματίζονταν σε τοποθεσίες εκτός των Ηνωμένων Πολιτειών.

Το έργο υπάρχει ελευθέρα διαθέσιμο εδώ:

https://en.wikisource.org/wiki/The_Black_Cat_(magazine)/Volume_1/Number_5/The_Mysterious_Card

https://en.wikisource.org/wiki/The_Mysterious_Card_Unveiled

Μετάφραση και ανάγνωση Γρηγόριος Καλογιάννης

Η ηχογράφηση δεν έχει κερδοσκοπικό χαρακτήρα. Επιτρέπεται η αναπαραγωγή, αναδημοσίευση και ενσωμάτωση, με αναφορά στην πηγή και τους δημιουργούς.

Τίτλος πρωτότυπου: Auguste de Villiers de L’Isle Adam "La torture par l’espérance" (1888)

Το βασανιστήριο της ελπίδας πρωτοεμφανίστηκε στο Nouveaux Contes Cruels (1888). Ο Jean Marie Mathias Philippe Auguste, Comte de Villiers de l'Isle-Adam (1838-1889) ήταν Γάλλος ποιητής, δραματουργός, μυθιστοριογράφος και διηγηματογράφος. Ο Villiers είχε μεγάλη εκτίμηση κατά τη διάρκεια της ζωής του, επηρεάζοντας μεταξύ άλλων τον W.B. Yeats, και σήμερα θεωρείται σημαντική προσωπικότητα στην ιστορία της γαλλικής λογοτεχνίας. Το έργο του εκτιμάται για τη φαντασία του και τον συνδυασμό του ρομαντισμού των αρχών του 19ου αιώνα και του συμβολιστικού κινήματος των αρχών του 20ού αιώνα. «Το βασανιστήριο της ελπίδας» είναι από πολλές απόψεις η πεμπτουσία του conte cruel, του είδους του διηγήματος που πήρε το όνομά του η συλλογή διηγημάτων στην οποία εμφανίστηκε.

Ο ανταγωνιστής του «Βασανιστηρίου της ελπίδας», ο Πέδρο Αρμπούες ντ'Εσπίλα, βασίζεται στον ιστορικό Δον Πέδρο Αρμπούες ντε Επιλάι (1441/2-1485), έναν από τους πιο διαβόητους και μοχθηρούς Ισπανούς Μεγάλους Ιεροεξεταστές. Ο Arbues ασχολήθηκε με την υποχρεωτική βάπτιση των Εβραίων και χρησιμοποιούσε δικαστικά βασανιστήρια για να διασφαλίσει ότι οι μεταστροφές ήταν ειλικρινείς. Ο Arbues δολοφονήθηκε από μια ομάδα Εβραίων το 1485. Ο Πάπας Πίος ΙΧ αγιοποίησε τον Arbues ως Άγιο Πέτρο του Arbues το 1867.

Οι σύγχρονοι αναγνώστες δεν θα πρέπει να αφήσουν το προβλέψιμο τέλος του «Βασανιστηρίου της ελπίδας» να τους τυφλώσει από την αγριότητα της ιστορίας. Ως δήλωση της σκληρότητας της μοίρας, «Το βασανιστήριο της ελπίδας» σπάνια, αν όχι ποτέ, ξεπερνιέται στη μυθοπλασία. Φυσικά, αυτό ήταν το θέμα και το νόημα του contes cruel: ότι η ζωή δεν έχει νόημα, ότι η δικαιοσύνη δεν υπάρχει, ότι η τύχη δεν σου χαμογελάει αλλά αντίθετα σε αποφεύγει, ότι ο Μέρφι είναι ένα σωστό κάθαρμα που σε μισεί. Και ο Βίλιερς, στο «Το βασανιστήριο της ελπίδας», οδηγεί αυτό το σημείο τόσο έντονα όσο κανένας άλλος. Το «Βασανιστήριο της ελπίδας» είναι μοχθηρό και ανελέητο και πολύ αποτελεσματικό.

Η σκληρότητα του «Τα βασανιστήρια της ελπίδας», και κατ' επέκταση όλου του είδους του conte cruel και των συγγραφέων που ειδικεύτηκαν σε αυτό, ήταν φυσικά το ζητούμενο, το conte cruel επιδιώκει να αποκαλύψει την πραγματικότητα στην πιο ωμή και σκληρή της μορφή, προκειμένου να αμφισβητήσει τα φαινόμενα και να κάνει τον αναγνώστη να νοσταλγήσει μια εναλλακτική κοινωνία. Στην περίπτωση του Villiers de l'Isle-Adam, όπως και σε ορισμένους από τους πιο εξέχοντες συγγραφείς των contes cruel, υπήρχε ένα θρησκευτικό στοιχείο στη συγγραφή των σκληρών ιστοριών, ως εργαλείο τόσο για την ηθικοποίηση όσο και για την απαξίωση του μηνύματος και των λογοτεχνικών ιδεωδών των συντηρητικών καθολικών συγγραφέων και στοχαστών, των οποίων η συχνά δηλωμένη κοσμοθεωρία ήταν αντίθετη με τις ουσιαστικά ανθρωποκεντρικές (αν και ακόμα καθολικές) απόψεις του Villiers de l'Isle-Adam άλλων. Αλλά συνολικά το con

Τίτλος πρωτότυπου: Washington Irving "The Spectre Bridegroom" (1819)

Πριν από δύο αιώνες, το 1819, ο Ίρβινγκ κυκλοφόρησε τον πρώτο από τους επτά τόμους του "The Sketch Book of Geoffrey Crayon, Gent.", το βιβλίο που θα γινόταν το πιο διάσημο έργο του. Tο «The Spectre Bridegroom» είναι μια χιουμοριστική ιστορία, αναμφισβήτητα η τρίτη πιο διάσημη από το «The Sketch Book» μετά το “The Legend of Sleepy Hollow” και το "Rip Van Winkle". Οι δαιμονικοί εραστές - μια παραλλαγή του μοτίβου «Ο Θάνατος και η Κόρη» - είναι συνηθισμένοι στην ευρωπαϊκή λαογραφία. Αυτές οι ιστορίες αφηγούνται όμορφες, ευάλωτες γυναίκες που παρασύρονται από λάγνα φαντάσματα, δαίμονες ή βαμπίρ. Απαγάγονται σωματικά, υφίστανται τη μοίρα του πρώτου θύματος ενός δαιμονικού εραστή - της Περσεφόνης, που απήχθη από τον Άδη στην ελληνική μυθολογία - και σύρονται, σώμα και ψυχή, στον κάτω κόσμο για να χρησιμεύσουν ως παλλακίδες στον απαγωγέα τους.

Με τον τυπικό τρόπο του Ίρβινγκ, το «The Spectre Bridegroom» χρησιμοποιεί τη δραματική ειρωνεία για να φωτίσει αυτό που ο συγγραφέας θεωρούσε ηλίθιες ανθρώπινες αδυναμίες και τελειώνει την ιστορία του με μια χαρούμενη νότα που έχει σκοπό να ενθαρρύνει τους αναγνώστες του να χαλαρώσουν λίγο. Ο χολερικός βαρόνος μαθαίνει να συγχωρεί τις ανούσιες οικογενειακές βεντέτες (η ζωή, άλλωστε, είναι σαφώς πολύ μικρή), οι θείες μαθαίνουν ότι η σεμνοτυφία τους δεν έκανε καλό στην προστατευόμενή τους και ότι ο νεανικός έρωτας είναι μάλλον ασφαλέστερος όταν είναι λιγότερο ρυθμισμένος και λιγότερο αποθαρρυμένος, και ακόμη και ο μελαγχολικός Στάρκενφαουστ μαθαίνει να ζει τη ζωή όσο μπορεί.

Όπως και στο «The Legend of Sleepy Hollow», ο Ίρβινγκ χρησιμοποιεί μια γοτθική φάρσα για να φέρει κοντά τους αλλοπρόσαλλους εραστές. Στην προηγούμενη ιστορία, τους χωρίζει η παρέμβαση ενός ξένου (και φυσικά η άστατη εμφάνιση αναποφασιστικότητας της Κατρίνα) - ένα εμπόδιο που απομακρύνεται με τη δραματική καταδίωξη του αντιπάλου από τον Μπρομ. Στο «The Spectre Bridegroom», όλα αυτά είναι πολύ λιγότερο δραματικά, αλλά και οι δύο εραστές μοιράζονται κοινά όπλα και εμπόδια: όπως και ο Brom, ο αρρενωπός Starkenfaust χρησιμοποιεί την τοπική υπερφυσική παράδοση για να τρομάξει τους αντιπάλους του (στην προκειμένη περίπτωση έναν προκατειλημμένο πατέρα και σεμνότυφες θείες) ώστε να τον υποδεχτούν με ανοιχτές αγκάλες. Όπως και ο Brom, επίσης, κάνει την εμφάνισή του πάνω σε ένα μαύρο άτι (αρχετυπικό σύμβολο σεξουαλικής επιθετικότητας και όρεξης) και χρησιμοποιεί την τεχνική του δολώματος και της εξαπάτησης για να εξασφαλίσει την αποδοχή του (ο βαρόνος και οι θείες του είναι εξαιρετικά ευτυχείς που τον υποδέχονται αφού συνειδητοποιήσουν ότι δεν είναι δαίμονας - ένα επίτευγμα που πιθανότατα δεν θα ήταν δυνατό χωρίς εξαπάτηση).

Παρόλο που η ιστορία του Ίρβινγκ τελειώνει με μια τυπικά χαρούμενη διάθεση, δεν στερείται ωστόσο και της σκοτεινιάς της, καθώς φαίνεται να προειδοποιεί τους υπερβολικά προστατευτικούς γον

Τίτλος πρωτότυπου: Robert E. Howard "Skull-Face" (1929)

Το «Skull-Face» εκτυλίσσεται μέσα στο ζοφερό και σκιερό βασίλειο των ονείρων του οπίου και των αρχαίων μυστικών. Γράφτηκε από τον Robert E. Howard και δημοσιεύτηκε ως συνέχειες στις σελίδες του Weird Tales, ξεκινώντας τον Οκτώβριο του 1929 και τελειώνοντας τον Δεκέμβριο του 1929. Η ιστορία διασχίζει τους τομείς του τρόμου, του μυστηρίου και της περιπέτειας. Εδώ ο Χάουαρντ διεισδύει στους σκοτεινούς διαδρόμους της ανθρώπινης ψυχής και των αρχαίων παραδόσεων, παρουσιάζοντας μια αφήγηση πλούσια σε θέματα εθισμού, κοσμικού τρόμου και αιώνιας πάλης ενάντια σε κακόβουλες δυνάμεις πέρα από την ανθρώπινη κατανόηση.

Υποβλήθηκε στα τέλη του φθινοπώρου του 1928 και το Weird Tales το δέχτηκε για 300 δολάρια. Ο Χάουαρντ σχεδίαζε μια συνέχεια της ιστορίας, αλλά την εγκατέλειψε τον Ιανουάριο του 1931. Το μαθαίνουμε αυτό από μια επιστολή που έγραψε στον HPL: "Ο κ. Ράιτ μου είπε ότι ήταν αρκετά καλά εφοδιασμένος με ιστορίες Weird Tale, και αυτό το γεγονός, μαζί με το γεγονός ότι δεν θα χρησιμοποιηθούν άλλα σήριαλ, με έκανε να εγκαταλείψω μια συνέχεια που έγραφα για το «Skull-Face»".

Στην ιστορία πρωταγωνιστεί ένας χαρακτήρας που ονομάζεται Στίβεν Κόστιγκαν, αλλά αυτός δεν είναι ο επαναλαμβανόμενος χαρακτήρας του Χάουαρντ, ο ναύτης Στιβ Κόστιγκαν. Η ιστορία είναι σαφώς επηρεασμένη από το έργο του Sax Rohmer "Fu Manchu", αλλά αντικαθιστά τον κύριο Ασιάτη κακοποιό με έναν αναστημένο νεκρομάντη της Ατλαντίδας (παρόμοιο με το χαρακτήρα Thulsa Doom του Kull) που βρίσκεται στο κέντρο ενός πλέγματος εγκλημάτων και ίντριγκας με σκοπό να τερματίσει την παγκόσμια κυριαρχία των Λευκών/Δυτικών με τη βοήθεια των Ασιατών/Σεμιτών/Αφρικανών και να επαναφέρει τους επιζώντες Ατλάντες (που λέγεται ότι βρίσκονται σε λήθαργο σε βυθισμένες σαρκοφάγους) ως τη νέα άρχουσα ελίτ. Τα μέρη 1 και 3 ψηφίστηκαν από τους οπαδούς ως η καλύτερη ιστορία στα αντίστοιχα τεύχη του Weird Tales.

Το έργο υπάρχει ελευθέρα διαθέσιμο εδώ:

https://www.gutenberg.org/ebooks/71268

Μετάφραση και ανάγνωση Γρηγόριος Καλογιάννης

Η ηχογράφηση δεν έχει κερδοσκοπικό χαρακτήρα. Επιτρέπεται η αναπαραγωγή, αναδημοσίευση και ενσωμάτωση, με αναφορά στην πηγή και τους δημιουργούς.

Τίτλος πρωτότυπου: Jules Gabriel Verne "Voyage au centre de la Terre" (1864)

[Η ηχογράφηση έγινε κατά την ανάγνωση του βιβλίου στο γιο μου και κατά συνέπεια έχει χαμηλή ποιότητα ήχου, παρεμβάλλονται ήχοι και φωνές και υφίστανται λάθη]

Το "Ταξίδι στο Κέντρο της Γης", μεταφρασμένο επίσης ως "Ένα Ταξίδι στο Κέντρο της Γης" και" Ένα Ταξίδι στο Εσωτερικό της Γης", είναι ένα κλασικό μυθιστόρημα επιστημονικής φαντασίας του Ιουλίου Βερν. Εκδόθηκε για πρώτη φορά στα γαλλικά το 1864, στη συνέχεια επανεκδόθηκε το 1867 σε αναθεωρημένη και διευρυμένη έκδοση. Ο καθηγητής Otto Lidenbrock είναι η κεντρική φιγούρα της ιστορίας, ένας εκκεντρικός Γερμανός επιστήμονας που πιστεύει ότι υπάρχουν ηφαιστειακές σωλήνες που φτάνουν μέχρι το κέντρο της γης. Αυτός, ο ανιψιός του Άξελ και ο Ισλανδός οδηγός τους Χανς πέφτουν στο διάσημο ανενεργό ηφαίστειο Snæfellsjökull της Ισλανδίας και στη συνέχεια αντιμετωπίζουν πολλούς κινδύνους, όπως σπηλιές, υποπολικούς ανεμοστρόβιλους, έναν υπόγειο ωκεανό και ζωντανά προϊστορικά πλάσματα από τη Μεσοζωική και την Καινοζωική εποχή. Η αναθεωρημένη έκδοση εισήγαγε πρόσθετο προϊστορικό υλικό στα κεφάλαια 37–39. Τελικά οι τρεις εξερευνητές εκτοξεύονται πίσω στην επιφάνεια από ένα ενεργό ηφαίστειο, το Στρόμπολι, που βρίσκεται στη νότια Ιταλία.

Η κατηγορία της υπόγειας μυθοπλασίας υπήρχε πολύ πριν από το Βερν. Ωστόσο, η διάκριση του μυθιστορήματός του βρισκόταν στην καλά ερευνημένη βικτωριανή επιστήμη του και στην εφευρετική συμβολή του στο υποείδος επιστημονικής φαντασίας του ταξιδιού στο χρόνο - η καινοτομία του Βερν ήταν η έννοια ενός προϊστορικού βασιλείου που εξακολουθεί να υπάρχει στον σημερινό κόσμο. Το Journey ενέπνευσε πολλούς μεταγενέστερους συγγραφείς, συμπεριλαμβανομένου του Sir Arthur Conan Doyle στο μυθιστόρημά του "The Lost World", του Edgar Rice Burroughs στη σειρά του "Pellucidar" και του J. R. R. Tolkien στο The Hobbit.

Το έργο υπάρχει ελευθέρα διαθέσιμο εδώ:

https://www.gutenberg.org/ebooks/18857

Η εικόνα είναι το εξώφυλλο από την πρώτη αγγλική έκδοση του βιβλίου (1874).

Ανάγνωση Γρηγόριος Καλογιάννης

Η ηχογράφηση δεν έχει κερδοσκοπικό χαρακτήρα. Επιτρέπεται η αναπαραγωγή, αναδημοσίευση και ενσωμάτωση, με αναφορά στην πηγή και τους δημιουργούς.

Τίτλος πρωτότυπου: Gerald Kersh "Men Without Bones" (1954)

Όπως εκείνο του σκορπιού, το κεντρί του «Men without Bones» βρίσκεται στην ουρά του. Η ιστορία μοιάζει με την «Καρδιά του Σκότους», στο ότι είναι ένας ανήσυχος διαλογισμός για τη σχέση μεταξύ «πολιτισμένων ανθρώπων» και «κατώτερων πλασμάτων» - επίσης στο ότι καθώς ο αφηγητής, με το πολύ ταιριαστό όνομα Goodbody, διεισδύει βαθύτερα στη ζούγκλα, αποξενώνεται όλο και περισσότερο από τον εαυτό του. «Τον είδα να χάνεται!» λέει για τον αρχηγό της αποστολής του, τον καθηγητή Yeoward, και μόνο πολύ αργότερα συνειδητοποιούμε τι είδους “χαμένο” εννοεί ο Goodbody. Ο Kersh κυριολεκτεί αυτή την αποξένωση, αυτή την απώλεια του εαυτού, έξοχα με την τελική αποκάλυψη, καθώς ο Goodbody (και κατ' επέκταση ο αφηγητής και ο αναγνώστης) αποξενώνεται όχι μόνο από την κοινωνία του, αλλά και από την κοσμολογία του. Η ταυτότητα του Goodbody έχει αφαιρεθεί από αυτόν κομμάτι-κομμάτι, όπως ακριβώς χάνει τα εφόδιά του, κομμάτι-κομμάτι, στον αγώνα του να ξαναβγεί από τη ζούγκλα: την ανωτερότητά του ως «πολιτισμένου» ανθρώπου, το θάρρος του ως επιστήμονα, τώρα, επιτέλους, το δικαίωμά του να αποκαλεί τη Γη σπίτι του. Η ξαφνική αποκάλυψη του ανατρεπτικού τέλους έχει όλη την αρχοντική αναπόφευκτη φύση της στιγμής της αναγνώρισης και της περιπέτειας, της αναγνώρισης και της ανατροπής, στην ελληνική τραγωδία.

Αυτή η αποξένωση του ανθρώπου από τον επιστημολογικό του εαυτό συνδυάζεται με την αποξένωση του ανθρώπου από τον φυσικό του εαυτό. Πριν ακόμη μάθουμε το όνομα του Goodbody, μας λένε ότι τα χέρια του θυμίζουν στον αφηγητή του κάδρου «εκείνη τη γκρίζα, τριχωτή, πτηνο-φάγο αράχνη». Και έτσι το ίδιο το όνομα χτυπάει μια δυσάρεστη νότα - το σώμα του Goodbody είναι σαφές ότι δεν είναι ένα καλό σώμα.

Προετοιμαζόμαστε έτσι, ευαισθητοποιούμαστε, για τη φρίκη των «μικρών χοντρών χωρίς κόκαλα», μια φρίκη που δεν εξαρτάται τόσο από τη δύναμή τους - «μπορείς να τους σκοτώσεις με τη μπότα σου ή με ένα ξύλο», λέει ο Γκούντμποντι, όπως ακριβώς το αγόρι από τη Νικαράγουα σκοτώνει την αράχνη με το γυμνό του πόδι - όσο από την ενστικτώδη αηδία τους, τη μυρωδιά και την υφή τους, την κυριολεκτική, σωματική ναυτία που εμπνέουν. Ο πολιτισμένος εαυτός του ανθρώπου δεν έχει καμία χρησιμότητα εδώ: «Του είπα ότι ... παρόλο που προσποιούμουν ότι είμαι άνθρωπος της επιστήμης με ένα αποστασιοποιημένο μυαλό, τίποτα δεν θα με ωθούσε να αγγίξω ποτέ ξανά ένα από αυτά τα πράγματα». Και παρ' όλη την αλαζονεία του Yeoward για την επιστήμη, ούτε αυτός μπορεί να πείσει τον εαυτό του να αγγίξει το πλάσμα.

Ο Kersh αναδεικνύει την αποκρουστική φύση των ανθρώπων χωρίς κόκαλα με τόσο ζωντανό αποτέλεσμα που η τελική επιστροφή στην κοσμολογία μας πιάνει απροετοίμαστους, αφήνοντάς μας ανυπεράσπιστους μπροστά στη φρίκη της τελευταίας ατάκας, καθώς η κοσμοθεωρία μας αποσπάται από εμάς και ανατρέπεται. «Αυτά τα πράγματα χωρίς κόκαλα είναι άνθρωποι. Εμείς είμαστε Αρειανοί!» Είναι δύσκολο να π

Τίτλος πρωτότυπου: Algernon Blackwood "Three John Silence Stories - Case I: A Psychical Invasion" (1908)

To John Silence Stories του Algernon Blackwood είναι μια αριστουργηματική συλλογή υπερφυσικών ιστοριών που εξερευνούν το μυστηριώδες και το αλλόκοτο. Το λογοτεχνικό ύφος του Μπλάκγουντ χαρακτηρίζεται από ένα μοναδικό μείγμα τρόμου, υπερφυσικού και ψυχολογικού, δημιουργώντας μια ατμόσφαιρα έντασης και ανησυχίας που καθηλώνει τους αναγνώστες από την πρώτη μέχρι την τελευταία σελίδα. Οι ιστορίες αυτές, που διαδραματίζονται στις αρχές του 20ού αιώνα, δίνουν μια ματιά σε έναν κόσμο όπου τα όρια μεταξύ του φυσικού και του υπερφυσικού θολώνουν, αφήνοντας τους αναγνώστες να αναρωτιούνται για τη φύση της πραγματικότητας και τις αόρατες δυνάμεις που διαμορφώνουν τη ζωή μας. Κάθε ιστορία είναι ένα προσεκτικά δημιουργημένο αριστούργημα αγωνίας και ίντριγκας, αναδεικνύοντας την απαράμιλλη ικανότητα του Blackwood ως αφηγητή.

Ο Algernon Blackwood ήταν ένας παραγωγικός συγγραφέας υπερφυσικών μυθιστορημάτων, γνωστός για την ικανότητά του να προκαλεί στους αναγνώστες του μια αίσθηση τρόμου και θαυμασμού. Η γοητεία του για το άγνωστο και το ανεξήγητο τον οδήγησε να εξερευνήσει στα έργα του θέματα του υπερφυσικού, του αποκρυφισμού και του υποσυνείδητου μυαλού. Μέσα από τις ιστορίες του John Silence, ο Blackwood καλεί τους αναγνώστες να αντιμετωπίσουν τους βαθύτερους φόβους τους και να αναλογιστούν τα μυστήρια του σύμπαντος.

Σε αυτή την ιστορία ο John Silence, ένας ψυχικός ερευνητής ιατρός, αναλαμβάνει μια υπόθεση όπου ένας συγγραφέας χιουμοριστικών ιστοριών υφίσταται ψυχική εισβολή από ένα φάντασμα. Ενώ πειραματιζόταν με χασίς, μείωσε τα ψυχικά του εμπόδια σε αυτή την κακή κυρίαρχη προσωπικότητα, γεγονός που τον οδηγεί στο να χάσει εντελώς την αίσθηση του χιούμορ και την ικανότητά του να γράφει οτιδήποτε σε χιουμοριστική γραμμή. Σε αυτή την περίπτωση ο John Silence αναλαμβάνει μια ψυχική μάχη με αυτή την κακή προσωπικότητα μαζί με τους δύο συντρόφους του, τον σκύλο του Flame και τη γάτα του Smoke. Μετά από μια εξαντλητική νύχτα ο Silence καταφέρνει τελικά να νικήσει αυτή τη σατανική δύναμη. Μέσα από την έρευνα ο Silence ανακάλυψε ότι ένας προηγούμενος ένοικος ενός πολύ μεγαλύτερου σπιτιού που βρισκόταν στη θέση του σπιτιού του συγγραφέα ήταν μια γυναίκα που ζούσε έναν αποτρόπαιο τρόπο ζωής, η οποία φέρεται να ήταν μάγος με μεγάλη κακοήθεια και εκτελέστηκε το 1798 με απαγχονισμό στις φυλακές Newgate του Λονδίνου για τα εγκλήματά της.

[σημείωση για τη μετάφραση των ονομάτων των ζώων:

Προτίμησα να διατηρήσω την ακριβή μετάφραση των ονομάτων των συντρόφων του John Silence, της Γάτας - Ο Καπνός (Smoke) και του Σκύλου - Η Φλόγα (Flame), παρόλο το ενδεχόμενο να υπάρξει σύγχυση λόγω των άρθρων Ο/Η]

Το έργο υπάρχει ελευθέρα διαθέσιμο εδώ:

https://algernonblackwood.org/Z-files/Psychical%20Invasion.pdf

Μετάφραση και ανάγνωση Γρηγόριος Καλογιάννης

Τίτλος πρωτότυπου: Юлиа́н Семёнович Семёнов "Семнадцать мгновений весны" (1969)

Το έργο ηχογραφήθηκε με την άδεια των εκδόσεων Σύγχρονη Εποχή που το διαθέτουν σε έντυπη μορφή:

https://sep.gr/product/dekaefta-stigmes-tis-anoixis/

Η σειρά «Isaev/Stierlitz»

Η σειρά ξεκίνησε με το σύντομο μυθιστόρημα «No Password Needed» (1966). Σε όλα τα επόμενα χρόνια ο Semyonov παρακολουθεί από την αρχή τη βιογραφία του χαρακτήρα που δημιουργείται. Εμφανίζεται σε 12 έργα, που γράφτηκαν για μια περίοδο σχεδόν 25 ετών. Τα βιβλία Isaev/Stierlitz διαδοχικά:

«Διαμάντια στην υπηρεσία της επανάστασης» (1971) - αφορά την έρευνα για την κλοπή από το Κρατικό Αποθετήριο Πολύτιμων Μετάλλων και Πετραδιών- η δράση τοποθετείται στην Εσθονική Δημοκρατία της δεκαετίας του 1920.

«Δεν χρειάζεται κωδικός πρόσβασης» (μυθιστόρημα, 1966)- η Τσέκα εντάσσει έναν νεαρό κατάσκοπο Βλαντιμίροφ (Ισάγιεφ) στο κίνημα των Λευκών Φρουρών στην Άπω Ανατολή το 1921-1922.

«Τρυφερότητα» - μια ιστορία (1975) για τα συναισθηματικά βάσανα του Στίτερλιτς το 1927.

«Ισπανική παραλλαγή» (μυθιστόρημα) (1973) - αφορά τη δράση του Στίερλιτς στην Ισπανία το 1938.

“Εναλλακτική” (1974) - η ιστορία διαδραματίζεται στη Γιουγκοσλαβία την άνοιξη του 1941.

«Τρίτο χαρτί» (1977) - αφορά τις δραστηριότητες των πρακτόρων του Χίτλερ από την Οργάνωση Ουκρανών Εθνικιστών στην Ουκρανία στις αρχές του Μεγάλου Πατριωτικού Πολέμου.

«Ταγματάρχης Ανεμοστρόβιλος» (1967) - αφορά τη διάσωση της Κρακοβίας από τον σοβιετικό στρατό κατά τη διάρκεια του Μεγάλου Πατριωτικού Πολέμου.

«Δεκαεπτά στιγμές της Άνοιξης» (1969) - ο Isaev/Stierlitz αναλαμβάνει να μάθει ποιος από τους ηγέτες των Ναζί θα κάνει τις ξεχωριστές διαπραγματεύσεις σχετικά με την εκεχειρία με τη Δύση.

«Διατάσσεσαι να επιζήσεις» (1982) - αφορά τις τελευταίες ημέρες του Τρίτου Ράιχ την άνοιξη του 1945.

«Επέκταση I» (1984) - αφορά την αντιπαράθεση του Isaev/Stierlitz με τον Gehlen στη φρανκική Ισπανία στα τέλη της δεκαετίας του 1940.

"Επέκταση II" (1984) - η δράση λαμβάνει χώρα στην Ισπανία και την Αργεντινή στα τέλη της δεκαετίας του 1940.

"Επέκταση III" (1984) - η δράση λαμβάνει χώρα στην Αργεντινή.

"Απελπισία" (1990) - η επιστροφή του κατασκόπου Isaev στη μεταπολεμική ΕΣΣΔ.

"Βόμβα για τον Πρόεδρο" (1970) - ο ήδη γερασμένος Stierlitz κυνηγάει ξανά τους Ναζί (το μυθιστόρημα αποτέλεσε τη βάση για την τηλεοπτική σειρά 3 επεισοδίων που γυρίστηκε "The Life and Death of Ferdinand Luce"(1976)).

Μετάφραση Απόστολος Κοτσιώλης

Ανάγνωση Γρηγόριος Καλογιάννης

Η ηχογράφηση δεν έχει κερδοσκοπικό χαρακτήρα. Επιτρέπεται η αναπαραγωγή, αναδημοσίευση και ενσωμάτωση, με αναφορά στην πηγή και τους δημιουργούς.

Τίτλος πρωτότυπου: Юлиа́н Семёнович Семёнов "Семнадцать мгновений весны" (1969)

Το έργο ηχογραφήθηκε με την άδεια των εκδόσεων Σύγχρονη Εποχή που το διαθέτουν σε έντυπη μορφή:

https://sep.gr/product/dekaefta-stigmes-tis-anoixis/

Οι «17 στιγμές της Άνοιξης» ήταν η μυθιστορηματική εκδοχή του “άλλου” τιτάνιου αγώνα του Σοβιετικού λαού ενάντια στον φασισμό. Του αγώνα που γινόταν μακριά από το μέτωπο, αλλά που έπαιξε αποφασιστικό ρόλο στις πολεμικές επιχειρήσεις. Αναίμακτες – αλλά σκληρότατες – μάχες που δίνονταν μέσα στα ναζιστικά επιτελεία, αποδομώντας τη ναζιστική μηχανή εκ των έσω. Ήταν βγαλμένο από αυτόν τον πόλεμο το μυθιστόρημα του Σεμιόνοφ, σε τέτοιο μάλιστα βαθμό, που ο ήρωάς του, ο Στίρλιτς, θεωρείται ότι είχε ως «πρωτότυπο» τον υπαρκτό «γκάουπτστουρμφίρερ» των SS, Βίλι Λέμαν, ανώτατο στέλεχος της αντικατασκοπίας της γκεστάπο, ο οποίος δούλεψε για την ΕΣΣΔ με τον κωδικό Α – 201 και με το ψευδώνυμο «Μπράιτενμπαχ». Ο Λέμαν ήταν αυτός που ανακοίνωσε στους σοβιετικούς κατασκόπους, ότι από την υπηρεσία του πέρασαν απόλυτα διασταυρωμένες πληροφορίες για εισβολή των γερμανικών στρατευμάτων στην ΕΣΣΔ, στις 22 Ιούνη του 1941. Το σίγουρο είναι, ότι ο Σεμιόνοφ δούλεψε συστηματικά πάνω σε πραγματικά ντοκουμέντα για να αναπτύξει το μύθο του, από τα ημερολόγια του Σέλενμπεργκ και του Γκέμπελς, μέχρι την παρακολούθηση «χιλιομέτρων» φιλμ από χρονικά της εποχής και συζητήσεις με βετεράνους της αντικατασκοπίας. Από μία άποψη λοιπόν, ο όρος «μυθιστόρημα» για τις «17 στιγμές της Άνοιξης» μπορεί να είναι και συμβατικός.

Το μυθιστόρημα δημοσιεύτηκε καταρχήν στο περιοδικό «Ζνάμια». Εκεί το διάβασε η σκηνοθέτιδα Τατιάνα Λιόζνοβα και αμέσως άρχισε να σκέφτεται πώς θα μπορούσε να μεταφερθεί στην οθόνη. «Ο Βιατσεσλάβ Τίχονοφ ταίριαξε απόλυτα με το βασικό ρόλο» λέει η σκηνοθέτιδα για τον πρωταγωνιστή της σειράς. Το ίδιο θεώρησε και ο Σεμιόνοφ. Ο Τίχονοφ δεν είχε κανέναν ενδοιασμό. Από εκείνη τη στιγμή και μετά άρχισε να ξεδιπλώνεται μια πραγματική τηλεοπτική «εποποιία» για τα δεδομένα εκείνης της εποχής. Στα 12 επεισόδια της σειράς εμφανίζονται τουλάχιστον 200 ηθοποιοί, ενώ τα κοστούμια ράβονταν σε πολλές φάμπρικες της χώρας.

Μόνο για τον Τίχονοφ ράφτηκαν 100 λευκά πουκάμισα και 11 διαφορετικά κοστούμια. Αν και το φιλμ ήταν ασπρόμαυρο, οι συντελεστές του το προσέγγισαν με όρους σχεδόν απόλυτης αληθοφάνειας ακόμη και στα χρώματα. Οι ρυθμός της δουλειάς ήταν ιλιγγιώδης. Τεχνικοί και ηθοποιοί είχαν εκλάβει την ολοκλήρωση της σειράς σαν «προσωπική» τους υπόθεση. Ήταν κάτι που ξεπερνούσε την υλοποίηση μιας κρατικής παραγγελίας στο στούντιο «Γκόρκι». Ίσως να ήταν και η υπόθεση του έργου, όπου για πρώτη φορά οι ναζί δεν παρουσιάζονται σαν «ηλίθιοι με περικεφαλαία», αλλά σαν έξυπνοι εχθροί. Το πιθανότερο όμως είναι αυτό που λέει σήμερα ο πρωταγωνιστής του, ο Β. Τίχονοφ: «Η αγάπη στη ζωή και στην πατρίδα, στην ιστορία της. Ολα αυτά για μας ήταν πολύ σημαντικά».

Η δημοτικότητ

Τίτλος πρωτότυπου: Юлиа́н Семёнович Семёнов "Семнадцать мгновений весны" (1969)

Το έργο ηχογραφήθηκε με την άδεια των εκδόσεων Σύγχρονη Εποχή που το διαθέτουν σε έντυπη μορφή:

https://sep.gr/product/dekaefta-stigmes-tis-anoixis/

Το μυθιστόρημα αυτό είναι μία συναρπαστική αφήγηση, που αναδύεται από τη φαντασία του συγγραφέα μα και από τη φλογισμένη πραγματικότητα του Δεύτερου Παγκόσμιου Πολέμου. Μπορεί το όνομα του κεντρικού ήρωα να μην είναι υπαρκτό. Η δράση του όμως είναι μια ζωντανή σύνθεση της δράσης τόσων και τόσων επώνυμων και ανώνυμων ηρώων του μεγάλου αντιφασιστικού πολέμου, που αναμετρήθηκαν με τον πάνοπλο φασισμό, όχι στα πεδία των επικών μαχών του πολέμου εκείνου, αλλά μέσα στην ίδια τη φωλιά του. Η συνέχεια της ιστορίας αλλά και οι τελευταίες μέρες του Τρίτου Ράιχ περιγράφονται στο επόμενο μυθιστόρημα με τον τίτλο "Διατάσσεσαι να επιζήσεις". Η σκηνοθέτρια Τατιάνα Λιόζνοβα μετέφερε στην τηλεόραση το μυθιστόρημα με εξαιρετική επιτυχία:

https://www.youtube.com/playlist?list=PLE5JfEyknT3LG7IlZmVN7Q_3kI6pbskfB

"Οι «17 στιγμές της άνοιξης» (σε επανάληψη στον 902, παλαιότερα στην ΕΡΤ) είναι η πιο γνωστή σειρά της σοβιετικής περιόδου. Αν κι έχει 36 χρόνια στην πλάτη της, μπορούμε και σήμερα να την παρακολουθήσουμε με ενδιαφέρον. Πρόκειται για την τηλεοπτική μεταφορά του πολυδιαβασμένου ομότιτλου μυθιστορήματος του Γιουλιάν Σεμιόνοφ. Η πλοκή, που στηρίζεται σε ιστορικά γεγονότα, ξεδιπλώνεται μέσα σε 17 ημέρες και διαδραματίζεται κυρίως στο Βερολίνο, στις αρχές του 1945, όταν έχει κριθεί η οριστική ήττα της Γερμανίας και εξελίσσονται οι ανοιχτές και οι υπόγειες διαπραγματεύσεις για το διεθνές μεταπολεμικό τοπίο. Κεντρικός χαρακτήρας είναι ένας Σοβιετικός κατάσκοπος, ο Στίρλιτς, στέλεχος της γερμανικής αντικατασκοπείας, τον οποίο υποδύεται ο Βιατσεσλάβ Τίχονοφ.

Οταν η ασπρόμαυρη αυτή σειρά προβλήθηκε πρώτη φορά, το 1973, την είδαν περίπου 200 εκατ. άτομα, ενώ και σήμερα εξακολουθεί να προβάλλεται στα ρωσικά κανάλια, ακόμα και πάνω από μία φορά τον χρόνο, ενώ φέτος βγήκε και σε έγχρωμη ή μάλλον επιχρωματισμένη κόπια. Στα 12 επεισόδια παρεμβάλλεται αρχειακό κινηματογραφικό υλικό, ενώ σκιαγραφούνται, ξανά με τη χρήση αρχειακού υλικού, τα πορτρέτα κορυφαίων στελεχών του Τρίτου Ράιχ, όπως του Γκέμπελς, του Χίμλερ, του Γκέρινγκ, του Μπόρμαν. Ηθοποιοί υποδύονται τον Χίτλερ, τον Στάλιν και άλλα υπαρκτά ιστορικά πρόσωπα, αλλά πάντα η φωνή είναι off, εκτός κάδρου.

Εχει ειπωθεί ότι ο Στίρλιτς είναι ο Σοβιετικός Τζέιμς Μποντ, αλλά ο παραλληλισμός δεν είναι ακριβής. Η σειρά δεν έχει ειδικά εφέ, καταδιώξεις, εκρήξεις, πιστολίδι και επικίνδυνες μοιραίες γυναίκες. Στηρίζεται στις πολύ καλές ερμηνείες, στους διαλόγους, στη δυνατή πλοκή, στο ιστορικό σχόλιο και στο περίτεχνο ψυχολογικό κλίμα, στις σχέσεις του Στίρλιτς με τους Γερμανούς συνεργάτες του και όχι στην καταιγιστική δράση. Η σειρά είναι μάλλον αργή, αλλά έχει ύφος, ατμόσφαιρα, βρίσκεται στον αντίποδα των χολ

Τίτλος πρωτότυπου: Wilkie Collins "The Dream Woman" (1855)

Υπερφυσικό διήγημα που δημοσιεύτηκε αρχικά ως «The Ostler», δεύτερο μέρος του «The Holly Tree Inn», στο Extra Christmas Number του Household Words για τον Δεκέμβριο του 1855. Αργότερα συμπεριλήφθηκε στo «Queen of Hearts» ως «Η ιστορία του αδελφού Μόργκαν για τη γυναίκα των ονείρων». Μία εκδοχή μεγέθους νουβέλας της ιστορίας προσαρμόστηκε από τον Κόλινς για την αναγνωστική του περιοδεία στην Αμερική, με τον υπότιτλο «Ένα μυστήριο σε τέσσερις αφηγήσεις».

Ο Ισαάκ Σκάτσαρντ ξυπνά τη νύχτα των γενεθλίων του και βλέπει την εμφάνιση μιας γυναίκας που προσπαθεί να τον μαχαιρώσει με ένα χαρακτηριστκό μαχαίρι. Επτά χρόνια αργότερα παντρεύεται τη Ρεβέκκα Μέρντοχ, παρά την επιθυμία της μητέρας του, η οποία την αναγνωρίζει από την περιγραφή του Ισαάκ ως τη γυναίκα του ονείρου. Η Ρεβέκκα αρχίζει να πίνει και εκπληρώνει την προφητεία επιτιθέμενη σε αυτόν στα γενέθλιά του.

Το έργο υπάρχει ελευθέρα διαθέσιμο εδώ:

https://gutenberg.org/ebooks/74549

Μετάφραση και ανάγνωση Γρηγόριος Καλογιάννης

Η ηχογράφηση δεν έχει κερδοσκοπικό χαρακτήρα. Επιτρέπεται η αναπαραγωγή, αναδημοσίευση και ενσωμάτωση, με αναφορά στην πηγή και τους δημιουργούς.

Τίτλος πρωτότυπου: Rudyard Kipling "They" (1904)

Το "They" δημοσιεύθηκε για πρώτη φορά στο Scribner's Magazine τον Αύγουστο του 1904 και συγκεντρώθηκε στο Traffics and Discoveries την ίδια χρονιά. Στο Traffics and Discoveries προηγείται το ποίημα «Η επιστροφή των παιδιών». Παρόλο που αυτή η μαγευτική ιστορία είναι έργο μυθοπλασίας, έχει έντονο απόηχο από τη ζωή του ίδιου του Κίπλινγκ. Αφορά έναν αυτοκινητιστή, που διασχίζει το Σάσεξ το καλοκαίρι, ο οποίος χάνει το δρόμο του και φτάνει σε ένα αρχοντικό παλιό σπίτι, με έναν κήπο όμορφο με γκαζόν, αρχαία πουρνάρια και ένα σιντριβάνι. Η περιγραφή της μεγάλης αδιαμφισβήτητης σκάλας με το πλάτος της άμαξας, του βαθύ τζακιού, των στιλβωμένων από την ηλικία σκούρων πάνελ, των περσίδων των πλατιών παραθύρων, του παλιού κυρτού καθρέφτη με την κορυφή του αετού και του ασπρόμαυρου δαπέδου, μοιάζει πολύ με εκείνη του Μπέιτμαν.

Βλέπει παιδιά να παίζουν, αλλά είναι ντροπαλά και δεν πλησιάζουν. Η κυρία του σπιτιού έχει ακούσει το αυτοκίνητο και βγαίνει να τον συναντήσει. Βλέπει ότι είναι τυφλή και μιλούν για τα παιδιά, τα οποία αγαπάει, και για την τύφλωσή της και για το πόσο τυχερός είναι που μπορεί να τα βλέπει. Μπορεί να δει φως και χρώμα στα όνειρά της, αλλά ποτέ πρόσωπα. Της μιλάει για τα δικά του παιδιά, ένα από τα οποία συμπεραίνουμε ότι έχει πεθάνει με τραγικό τρόπο, και ότι δεν έχει δει ποτέ τα πρόσωπα των νεκρών του στα όνειρα. Ο μπάτλερ επίσης του μιλάει για τα παιδιά και έχει χάσει και ο ίδιος ένα.

Τυχαία, μερικές εβδομάδες αργότερα, βρίσκει ξανά το μέρος και μιλάει στην κυρία για όνειρα και οράματα, ενώ τα παιδιά τους παρακολουθούν από το δάσος. Στη συνέχεια, μια απελπισμένη γυναίκα, της οποίας το παιδί είναι σοβαρά άρρωστο, ζητά απεγνωσμένα βοήθεια, και ο αφηγητής ξεκινά μια σειρά από βιαστικά ταξίδια μέσα στα στενά, δαιδαλώδη δρομάκια, βρίσκοντας έναν γιατρό, φέρνοντας φάρμακα και μια αδελφή από ένα μοναστήρι για να περιθάλψει το ετοιμοθάνατο παιδί.

Αργότερα, το φθινόπωρο, έρχεται ξανά και μαθαίνει ότι το παιδί έχει πεθάνει. Επισκέπτεται την κυρία και πίνουν τσάι δίπλα στο τζάκι. Ακούει τα παιδιά να παίζουν, και τότε το χέρι στο πλευρό του πιάνεται και φιλιέται με τον ιδιαίτερο τρόπο που το είχε κάνει και η δική του νεκρή κόρη. Μόνο τότε συνειδητοποιεί ότι «Εκείνα» είναι τα φαντάσματα των νεκρών παιδιών, τα οποία μπορούν να τα δουν μόνο όσοι έχουν χάσει ένα δικό τους παιδί. Τώρα που το ξέρει, δεν πρέπει να ξαναπάει ποτέ εκεί.

Ο Κίπλινγκ χρησιμοποίησε και πάλι το μέσο του «ατελώς πληροφορημένου αφηγητή» για να περιγράψει τα γεγονότα που παρακολουθεί χωρίς να τα κατανοεί πλήρως, αν και οι άλλοι χαρακτήρες της ιστορίας τα κατανοούν, όπως και ο αναγνώστης που ακολουθεί τα στοιχεία που του προσφέρονται. Στο τέλος όλα γίνονται κατανοητά για τον αφηγητή. Αν ο αναγνώστης γνωρίζει ότι ο Κίπλινγκ ήταν όντως αυτοκινητιστής που ζούσε στο Σάσεξ (αν και στην πραγματικότητα δεν οδηγούσε ο ίδιος αλλά απασχολούσε σοφέ

Τίτλος πρωτότυπου: Edgar Allan Poe "The Narrative of Arthur Gordon Pym of Nantucket" (1838)

Οι σύγχρονες κριτικές για τη "Διήγηση" ήταν γενικά δυσμενείς. Δεκαπέντε μήνες μετά τη δημοσίευσή του, το έργο αξιολογήθηκε από τον Lewis Gaylord Clark, έναν συγγραφέα που διατηρούσε ουσιαστική διαμάχη με τον Poe. Η κριτική του ανέφερε ότι το βιβλίο «διηγείται με ένα χαλαρό και ολισθηρό ύφος, που σπάνια ελέγχεται από κάποια από τις πιο συνηθισμένες χάρες της σύνθεσης» και συνέχισε: «Το έργο αυτό παρουσιάζει μεγάλο ενδιαφέρον, με όλα τα ελαττώματά του, το μικρότερο από τα οποία είναι ότι είναι υπερβολικά γενναιόδωρα γεμισμένο με “φρικτές περιστάσεις αίματος και μάχης”».

Πολλοί κριτικοί σχολίασαν την υπερβολή των βίαιων σκηνών. Εκτός από την επισήμανση των ανατριχιαστικών λεπτομερειών του μυθιστορήματος, μια κριτική στο Burton's Gentleman's Magazine επέκρινε τις δανεικές περιγραφές της γεωγραφίας και τα λάθη στις ναυτικές πληροφορίες. Ο κριτικός το θεώρησε λογοτεχνική φάρσα και το αποκάλεσε «θρασύτατη απόπειρα κοροϊδίας του κοινού» και εξέφρασε τη λύπη του «για το όνομα του κ. Πόε σε σχέση με μια τέτοια μάζα άγνοιας και θράσους».Ο Πόε έγραψε αργότερα στον Μπέρτον ότι συμφωνούσε με την κριτική, λέγοντας ότι «ήταν ουσιαστικά σωστή» και ότι το μυθιστόρημα ήταν «ένα πολύ ανόητο βιβλίο».

Άλλες κριτικές καταδίκασαν την προσπάθεια παρουσίασης του ως αληθινής ιστορίας. Ένας κριτικός για το Metropolitan Magazine σημείωσε ότι, αν και η ιστορία ήταν καλή ως μυθοπλασία, «όταν παρουσιάζεται στο κοινό ως αληθινή, δεν μπορεί να εμφανιστεί υπό άλλο πρίσμα από αυτό μιας αδέξιας επιχείρησης - μια θρασύτατη απόπειρα επιβολής στην ευπιστία των αδαών. «Παρ' όλα αυτά, ορισμένοι αναγνώστες πίστευαν ότι τμήματα του μυθιστορήματος του Πόε ήταν όντως αληθινά, ιδίως στην Αγγλία, και δικαιολογούσαν τον παραλογισμό του βιβλίου με την υπόθεση ότι ο συγγραφέας Pym υπερβάλλει στην αλήθεια. Ο εκδότης George Putnam σημείωσε αργότερα ότι «ολόκληρες στήλες αυτών των νέων “ανακαλύψεων”, συμπεριλαμβανομένων των ιερογλυφικών που βρέθηκαν στους βράχους, αντιγράφηκαν από πολλές αγγλικές εφημερίδες της χώρας ως νηφάλια ιστορική αλήθεια».

Αντίθετα, ο Αργεντινός συγγραφέας του 20ού αιώνα Χόρχε Λουίς Μπόρχες, ο οποίος παραδέχτηκε ότι ο Πόε τον επηρέασε έντονα, εξήρε το μυθιστόρημα ως «το μεγαλύτερο έργο του Πόε» και αργότερα συμπεριέλαβε ένα από τα είδη που επινοήθηκαν για την ιστορία στο λεξικό των φανταστικών πλασμάτων του, το Βιβλίο των Φανταστικών Όντων, σε ένα κεφάλαιο με τίτλο «ένα ζώο που ονειρεύτηκε ο Πόε».Ο H. G. Wells σημείωσε ότι «ο Pym λέει αυτό που ένα πολύ έξυπνο μυαλό θα μπορούσε να φανταστεί για τη νότια πολική περιοχή πριν από έναν αιώνα». Ακόμα κι έτσι, οι περισσότεροι μελετητές δεν ασχολήθηκαν με σοβαρή συζήτηση ή ανάλυση του μυθιστορήματος μέχρι τη δεκαετία του 1950, αν και πολλοί στη Γαλλία αναγνώρισαν το έργο πολύ νωρίτερα. Το 2013, η εφημερίδα The Guardian ανέφερε την Αφήγηση του Άρθουρ Γκόρντον Πιμ του

Τίτλος πρωτότυπου: Edgar Allan Poe "The Narrative of Arthur Gordon Pym of Nantucket" (1838)

Η Διήγηση του Άρθουρ Γκόρντον Πυμ από το Ναντάκιτ είναι το μοναδικό μυθιστόρημα του Έντγκαρ Άλλαν Πόε. Σε αυτό το έργο του, ο αμερικανός ποιητής και συγγραφέας επιχειρεί να διερευνήσει ένα από τα μεγαλύτερα επιστημονικά μυστήρια της εποχής του, την φύση του Νοτίου Πόλου της Γης, αλλά και να θίξει ευαίσθητα ζητήματα και συνθήκες σχετικά με τη ναυσιπλοΐα στις θάλασσες του Νότου.

Το μυθιστόρημα εκδόθηκε από τον οίκο «Harper’s» και κυκλοφόρησε ταυτόχρονα στο Λονδίνο και τη Νέα Υόρκη, τον Ιούλιο του 1838. Προηγούμενα (Ιανουάριος – Φεβρουάριος του 1837) είχαν δημοσιευθεί σε συνέχειες τα τρία πρώτα του κεφάλαια, στον «Φιλολογικό Αγγελιοφόρο του Νότου», μια εφημερίδα που έδρευε στο Ρίτσμοντ της Βιρτζίνια, στην οποία ο Πόε εργαζόταν ως αρχισυντάκτης.

Προκειμένου να παρουσιάσει την ιστορία ως αυθεντική εξερεύνηση, ο Πόε χρησιμοποίησε μια σειρά πραγματικών ταξιδιών που έγιναν κατά την περίοδο συγγραφής του μυθιστορήματος. Η σημαντικότερη πηγή του ήταν ο εξερευνητής Τζερεμάια Ν. Ρέυνολντς, το έργο του οποίου Address on the Subject of a Surveying and Exploring Expedition to the Pacific Ocean and the South Seas έτυχε ευνοϊκής κριτικής από τον Πόε τον Ιανουάριο του 1837. Ο Πόε χρησιμοποίησε περίπου 700 λέξεις της αφήγησης του Ρέυνολντς σχεδόν στο μισό της συνολικής έκτασης του κεφαλαίου XVI. Το 1843 ο Πόε σχεδόν εξύμνησε τον Ρέυνολντς στην κριτική A Brief Account of the Discoveries and Results of the United States' Exploring Expedition στο Graham's Magazine. Δεν είναι σαφές αν ο Πόε και ο Ρέυνολντς συναντήθηκαν ποτέ, αλλά σύμφωνα με τον θρύλο, λίγο πριν από τον θάνατό του, σε κατάσταση παραληρήματος ο Πόε καλούσε το όνομα "Ρέυνολντς". Αν και το περιστατικό είναι πιθανώς φανταστικό, σύμφωνα με μία θεωρία ο Πόε εννοούσε τον Τζερεμάια Ρέυνολντς, γεγονός που υποδεικνύει το μέγεθος της επίδρασης που άσκησε ο εξερευνητής στον ποιητή.

Το έργο συνάντησε ιδιαίτερα αρνητικό κλίμα μεταξύ των κριτικών όπως ο Λιούις Γκέυλορντ Κλαρκ κυρίως λόγω ορισμένων υπερβολών του που χαρακτήριζαν τη δομή και την εξέλιξη, αλλά και εξαιτίας της εναντίωσής του προς τα ήθη και την επιστημονική γνώση του καιρού του, στιγματίστηκε δηλαδή και λοιδωρήθηκε ως προκλητικό αλλά και ως ασήμαντη δημιουργία. Πολλοί κριτικοί, επίσης, σχολίασαν αρνητικά τις υπερβολικά βίαιες σκηνές του έργου του. Λόγω της πολεμικής που αναπτύχθηκε, ως εκ τούτου, με βαρύτατους χαρακτηρισμούς από τα μέσα της εποχής προς τον συγγραφέα, ο Πόε απογοητεύθηκε και δεν θέλησε να ασχοληθεί ξανά με το συγκεκριμένο είδος γραφής, μάλιστα διέκοψε ένα ακόμη μυθιστόρημά του με τίτλο «Ημερολόγιο του Ιουλίου Ρόντμαν» που δημοσιευόταν ήδη σε συνέχειες στο περιοδικό «Burton’s Gentleman’s Magazine». Στον αντίποδα ο Χόρχε Λουίς Μπόρχες, που παραδέχτηκε ότι ο Πόε άσκησε σημαντική επίδραση πάνω του, θεώρησε πως το συγκεκριμένο μυθιστόρημα ήταν "το μεγαλύτερο έργο του Πόε.

Τίτλος πρωτότυπου: Joseph Thomas Sheridan Le Fanu "Spalatro: from the notes of Fra Giacomo" (1843)

Μια ανώνυμη νουβέλα Spalatro: From the Notes of Fra Giacomo, ένα πρώιμο παραμύθι για βρικόλακες, που δημοσιεύθηκε στο Dublin University Magazine το 1843 (πενήντα χρόνια πριν από το Δράκουλα), μόλις το 1980 αναγνωρίστηκε ως έργο του Λε Φάνου από τον W. J. McCormack στη βιογραφία του εκείνου του έτους. Το Spalatro έχει ένα τυπικά γοτθικό ιταλικό σκηνικό, με ήρωα έναν ληστή, όπως στην Ann Radcliffe, το μυθιστόρημα της οποίας The Italian του 1797 περιλαμβάνει έναν μετανοημένο κακοποιό με το ίδιο όνομα.

Η ιστορία αποτελεί την εξομολόγηση του διαβόητου ληστή σε έναν μοναχό λίγο πριν από την εκτέλεσή του, όπου περιγράφει τα γεγονότα που συντέλεσαν στην καταδίκη του σώματος και της ψυχής του. Στο πρώτο μέρος αποφεύγει οριακά τη δολοφονία του από ληστές, ενώ το δεύτερο μέρος είναι μια εφιαλτική, ποιητική ακολουθία που διαδραματίζεται στη Ρώμη και περιγράφει λεπτομερώς τη συνάντησή του με δαιμονικές μορφές και τον ενθουσιασμό του με μια απέθαντη καλλονή που αποτελεί προάγγελο της μετέπειτα Καρμίλα του Λε Φάνου. Όπως και η Καρμίλα, αυτή η απέθαντη μοιραία γυναίκα δεν απεικονίζεται με εντελώς αρνητικό τρόπο και η ίδια προσπαθεί, αλλά αποτυγχάνει, να σώσει τον ήρωα Σπαλάτρο από την αιώνια καταδίκη που φαίνεται να είναι το πεπρωμένο του.

Ο Λε Φανου έγραψε αυτή την ιστορία μετά τον θάνατο της μεγαλύτερης αδελφής του Κατρίν τον Μάρτιο του 1841. Ήταν άρρωστη για περίπου δέκα χρόνια, αλλά ο θάνατός της αποτέλεσε μεγάλο σοκ για τον ίδιο.

Το έργο υπάρχει ελευθέρα διαθέσιμο εδώ:

https://ia802802.us.archive.org/23/items/thecocktheanchormorleycourtbeingachronicleofolddublincity/Spalatro%20-%20from%20the%20Notes%20of%20Brother%20Giacomo.pdf

Μετάφραση και ανάγνωση Γρηγόριος Καλογιάννης

Η ηχογράφηση δεν έχει κερδοσκοπικό χαρακτήρα. Επιτρέπεται η αναπαραγωγή, αναδημοσίευση και ενσωμάτωση, με αναφορά στην πηγή και τους δημιουργούς.

Τίτλος πρωτότυπου: Nathaniel Hawthorne "Rappaccini's Daughter" (1844)

Το «Rappaccini's Daughter» είναι ένα γοτθικό διήγημα του Ναθάνιελ Χόθορν που δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά στο τεύχος Δεκεμβρίου 1844 του περιοδικού The United States Magazine and Democratic Review στη Νέα Υόρκη και αργότερα σε διάφορες συλλογές. Πρόκειται για τον Τζιάκομο Ραπατσίνι, έναν ερευνητή ιατρικής στην Πάντοβα, ο οποίος καλλιεργεί έναν κήπο με δηλητηριώδη φυτά. Μεγαλώνει την κόρη του για να φροντίζει τα φυτά και εκείνη γίνεται ανθεκτική στα δηλητήρια, αλλά στην πορεία γίνεται και η ίδια δηλητηριώδης για τους άλλους. Η παραδοσιακή ιστορία της δηλητηριώδους κόρης έχει αναχθεί στην Ινδία και η εκδοχή του Χόθορν έχει υιοθετηθεί σε σύγχρονα έργα.

Η ιστορία έχει παραλληλισμούς με την ιστορία του Αδάμ και της Εύας στο βιβλίο της Γένεσης, ενδεχομένως με τον Δρ Ραπατσίνι να αντιπροσωπεύει τον Θεό (ή έναν άνδρα που παίζει τον Θεό), την Βεατρίκη και τον Τζιοβάνι να αντιπροσωπεύουν αντίστοιχα τον Αδάμ και την Εύα (με αντιστροφή των ρόλων των δύο φύλων) και τον καθηγητή Μπαλιόνι να αντιπροσωπεύει τον Σατανά (ή, εναλλακτικά, τον Θεό). Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι ο Giovanni/Eve προσφέρει στην Beatrice/Adam το αντίδοτο, προτείνοντας να το πιουν και οι δύο, αλλά μόνο η Beatrice/Adam το κάνει. Η ιστορία θα αναπαριστούσε τότε την πτώση από τη χάρη, την εκδίωξη από τον Κήπο της Εδέμ και την εισαγωγή του προπατορικού αμαρτήματος.

Σύμφωνα με μια πιθανή ερμηνεία, το ηθικό δίδαγμα της ιστορίας είναι ότι οι θνητοί δεν πρέπει να προσπαθούν να παριστάνουν τον Θεό: Η Βεατρίκη πεθαίνει για τις αμαρτίες του πατέρα της, του Δρ Ραπατσίνι, τα πειράματα του οποίου αποσκοπούσαν στην παρέμβαση στους νόμους της Φύσης. Σύμφωνα με μια αντίθετη ερμηνεία, ο Τζιοβάνι δεν είναι σε θέση να δεχτεί το δώρο που φέρνει η Βεατρίκη και τη μοναδικότητά της: στην προσπάθειά του να την κάνει φυσιολογική, χάνει την ίδια και την αγάπη της.

Η Beatrice είναι κοινωνικά και σωματικά απομονωμένη από τον υπόλοιπο κόσμο. Λόγω υπερφυσικών αιτιών ή λόγω των μυστηριωδών επιστημονικών πειραμάτων του Δρ Ραπατσίνι, μοιάζει να ανήκει μόνο στον κήπο, ένα λουλούδι ανάμεσα στα λουλούδια: ζει μια ευτυχισμένη ζωή μέχρι που γνωρίζει τον Τζιοβάνι, τον οποίο ερωτεύεται. Το πώς η Βεατρίκη γίνεται δηλητηριώδης παραμένει χωρίς λογική εξήγηση. Παρόλο που είναι αθώα και αγνή, ο Τζοβάνι είναι πεπεισμένος ότι είναι διεφθαρμένη ή καταραμένη από τη δηλητηριώδη φύση της και ότι πρέπει να σωθεί. Αν και σε αγωνία, η Βεατρίκη δέχεται το αντίδοτο για χάρη του Τζοβάνι και πεθαίνει σαν ηρωίδα ενός τραγικού ρομάντζου.

Ο Δρ Ραπατσίνι παραμένει ένας μυστηριώδης χαρακτήρας, που περιγράφεται μόνο από τον αντίπαλο/εχθρό του, τον καθηγητή Μπαλιόνι. Ο Dr. Rappaccini παρουσιάζεται ως μια φαουστική/διαβολική φιγούρα, αφύσικα φιλόδοξη και με σκληρά, κρυφά κίνητρα. Μόνο στο τέλος αποκαλύπτονται οι προθέσεις του: δημιούργησε τον κήπο για την κόρη του και τον μελλοντικό μ

Τίτλος πρωτότυπου: Robert E. Howard "Almuric" (1939)

Το Almuric είναι ένα μυθιστόρημα επιστημονικής φαντασίας του Αμερικανού συγγραφέα Robert E. Howard. Αρχικά δημοσιεύτηκε σε συνέχειες σε τρία μέρη στο περιοδικό Weird Tales από το Μάιο του 1939. Το μυθιστόρημα εκδόθηκε για πρώτη φορά σε μορφή βιβλίου το 1964 από την Ace Books.

Το μυθιστόρημα παρουσιάζει έναν μυώδη ήρωα, γνωστό στη γη ως Έσο Κερν, έναν εντελώς αταίριαστο στη σύγχρονη Αμερική που «ανήκει σε μια απλούστερη εποχή». Θύμα εκμετάλλευσης από ένα διεφθαρμένο πολιτικό αφεντικό, τον οποίο τελικά σκοτώνει με τα ίδια του τα χέρια, ο Κερν πρέπει να το σκάσει. Ένας συμπαθής επιστήμονας τον βοηθά να φτάσει μέσω του διαστήματος σε έναν κόσμο γνωστό ως Almuric, με απροσδιόριστες επιστημονικές μεθόδους. Εκεί βρίσκει μια ζωή στην οποία ταιριάζει περισσότερο, συναντώντας τόσο τρομακτικά τέρατα όσο και όμορφες γυναίκες. Ο Κερν γίνεται γνωστός ως Iron Hand λόγω των ισχυρών γροθιών και των δεξιοτήτων του στην πυγμαχία. Το μυθιστόρημα μοιράζεται παρόμοια στοιχεία με τη σειρά Τζον Κάρτερ του Άρη του Έντγκαρ Ράις Μπάροουζ.

Το όνομα Έσο είναι το όνομα ενός βιβλικού χαρακτήρα που απεικονίζεται ως άγριος, ανήσυχος κυνηγός - άρα ένα ταιριαστό όνομα για τον χαρακτήρα του Χάουαρντ.

Η ιστορία δημοσιεύτηκε μετά το θάνατο του Χάουαρντ και ο ίδιος δεν την ολοκλήρωσε ούτε την υπέβαλε ποτέ. Έχουν διατυπωθεί εικασίες για το ποιος έγραψε το τελευταίο μέρος της ιστορίας. Ο Otis Adelbert Kline είχε δύο προσχέδια, ένα με 117 σελίδες και ένα με 134 σελίδες. Δεν είχε τίτλο. Μπορεί να ήταν ο Otis Adelbart Kline ή ίσως ο Otto Binder που εργαζόταν για τον Kline την εποχή που αυτός (ο Kline) πούλησε το Almuric στον Wright. Ο Kline συνέχισε ως λογοτεχνικός ατζέντης του Howard μετά τον θάνατο του Howard. Ο Binder συνέχισε να γράφει μυθιστορήματα επιστημονικής φαντασίας και χρησιμοποίησε όρους όπως «καραμπίνα» που απαντώνται μόνο στα τελευταία κεφάλαια του Almuric και πουθενά αλλού σε όσα έγραψε ο Howard. Φαίνεται ότι ο Binder μπορεί να εργάστηκε με βάση μια λεπτομερή σύνοψη που άφησε ο Howard και πρόσθεσε τα κεφάλαιά του στο πραγματικό κείμενο του Howard.

Το 1980, το περιοδικό Epic Illustrated της Marvel Comics δημοσίευσε μια διασκευή της ιστορίας σε κόμικς, μια περιορισμένη σειρά τεσσάρων τμημάτων που έγραψε ο Roy Thomas και σχεδίασε ο Tim Conrad στα τεύχη #2-5. Αργότερα επανεκδόθηκε σε μορφή graphic album από την Dark Horse Comics το 1991, ενώ η Dark Horse Comics έκανε και μια συνέχεια 4 τευχών: Ironhand of Almuric.

Το έργο υπάρχει ελευθέρα διαθέσιμο εδώ:

https://www.gutenberg.net.au/ebooks07/0701111h.html

Μετάφραση και ανάγνωση Γρηγόριος Καλογιάννης

Η ηχογράφηση δεν έχει κερδοσκοπικό χαρακτήρα. Επιτρέπεται η αναπαραγωγή, αναδημοσίευση και ενσωμάτωση, με αναφορά στην πηγή και τους δημιουργούς.

Έγραψαν για το βιβλίο:

Γλυκό, τρυφερό, ρομαντικό – συμφωνείς ή διαφωνείς με την ιδεαλιστική και όμορφα ντεμοντέ άποψη του συγγραφέα, καταλαβαίνεις πως δεν το ΄γραψε ούτε για να κάνει τον καμπόσο, πόσο μάλλον τον ωραίο διανοούμενο. Το έγραψε γιατί είχε κάτι να πει. Και το λέει ευγενικά, με τέχνη και πανέμορφα ελληνικά. Φτιάχνει μια ιστορία που κυλάει αβίαστα και φυσικά, εκτυλίσσεται σε μέρη αληθινά και αναγνωρίσιμα και οι χαρακτήρες του είναι ζωντανοί και ανθρώπινοι. Τίποτα δεν προσπαθεί να σ’ εντυπωσιάσει σ’ αυτό το βιβλίο. Μάλλον να σε καλωσορίσει επιθυμεί. Να σου δώσει να απολαύσεις μια ιστορία ακέραιη που σε απορροφά και δυσκολεύεσαι να ξεχάσεις. Και να σου κάνει μια ξεκάθαρη πρόταση που αν θες κρατάς, αν θες την αφήνεις. Πάντως, αναγνωρίζεις τη γενναιότητα με την οποία ο συγγραφέας την εκθέτει προς συζήτηση και κρίση.

Ελένη Φουρνάρου, Ιστολόγιο ELF

Η αρχή του μου φάνηκε λίγο ανιαρή αλλά με κράτησε ο φρέσκος περιγραφικός τρόπος γραφής με σπόντες από πληροφορική (άλλωστε ο συγγραφέας είναι καθηγητής πληροφορικής) και μόλις η υπόθεση “πέρασε στη δεύτερη φάση” (να το θέσω έτσι για να μην υπάρχουν spoilers :P) κόλλησα. Αυτό ήταν. Ήθελα να διαβάσω την συνέχεια. Kαι το έκανα με μεγάλη αγωνία. Στο τέλος το λάτρεψα για τις αλήθειες του παραβλέποντας κάποια στοιχεία που μου φάνηκαν υπερβολικά σχετικά με την πληροφορική, μυθοπλασία είναι after all.

Ιστολόγιο iThink | iDesign | iAm

Το μυθιστόρημα κρίνεται απόλυτα σύγχρονο και διαβάζεται άνετα, αφού η γλώσσα του Γιάννη Φαρσάρη είναι ρέουσα, με περιγραφική δεινότητα και αναφέρεται σε ανθρώπινους χαρακτήρες ιδιαίτερους, που σε κερδίζουν με την καλοσύνη και τον αυθορμητισμό τους.

Χριστόφορος Παυλίδης, Ιστολόγιο Chris the author

Από την ανάγνωσή μου, αυτό που κυρίως μου έμεινε ήταν η πλήρης μετάλλαξη ενός ανθρώπου που αποφάσισε να εγκαταλείψει το Θεό του κέρδους για να υπηρετήσει τον συνάνθρωπο. Ακόμα και όταν βγάζει κάποια χρήματα, κρατάει τα απολύτως απαραίτητα για τον εαυτό του, ενώ δίνει απλόχερα τα υπόλοιπα για να βελτιώσει τη ζωή των ανθρώπων γύρω του. Αλλάζοντας τη ζωή έστω και ενός παιδιού, μιας ηλικιωμένης ή ενός αναπήρου, αγγίζουμε δειλά με τα ακροδάχτυλά μας την πεμπτουσία της ζωής: την αγάπη.

Χριστίνα Μαρκουλάκη, Ιστολόγιο Γυρίζω Σελίδα

Η πρωτοποριακή κίνηση από την μεριά του συγγραφέα να το μοιράσει δωρεάν online αντί να το εκδώσει φαίνεται ότι βρίσκει μεγάλη ανταπόκριση, καθώς αυτή την στιγμή στη σελίδα του στο facebook όλοι εκφράζονται με τα καλύτερα λόγια για το βιβλίο.

Ιστολόγιο Οδηγός επιβίωσης για την γενιά των 700 ευρώ

Ρομαντικό, ερωτικό,ανθρώπινο, με ανθρώπους που δεν είναι οι υπερήρωες,ευγενικό, ιπποτικό,καλογραμμένο. Ο συγγραφέας κατά την γνώμη μου είναι ένας άξιος Λογοτέχνης καθώς ο λόγος του περίτεχνα σου χρωματίζει την φαντασία και σε ταξιδεύει στα καθημερινά στέκια των ηρώων του.

Ιστολόγιο Αρχίγραμμα

Γιάννης γρ

Έγραψαν για το βιβλίο:

Ένα σύγχρονο μυθιστόρημα με φρέσκια γραφή, ζωντανές εικόνες, όμορφες περιγραφές και ανάγνωση που ρέει “υποχρεώνοντας” σε να το διαβάσεις μονορούφι. Ξεχωρίζει τόσο για την εξαιρετικά ενδιαφέρουσα πλοκή του -σε κρατά σε αγωνία συνεχώς με πολλές ανατροπές- όσο και για τους μοναδικούς χαρακτήρες των ηρώων του, που σου γίνονται τόσο συμπαθείς ώστε κάποιες στιγμές ταυτίζεσαι μαζί τους. Για να το διαβάσετε, δεν χρειάζεται καν να κουνηθείτε από τον υπολογιστή σας.

Νεκτάριος Παπασπύρου, Ηλεκτρονικό περιοδικό Ματιά

Το Johnnie Society είναι ένα ευχάριστο ανάγνωσμα με ενδιαφέρουσα πλοκή και έχει λάβει πολύ καλές κριτικές. Η ιδέα της δωρεάν διανομής του βρήκε τεράστια αποδοχή από τους φίλους του διαδικτύου και έχει γίνει ανάρπαστο.

Δικτυακός τόπος TopLinks.gr

Ένα απολαυστικό μυθιστόρημα με μοναδικούς χαρακτήρες. Ευχαριστούμε τον συγγραφέα που μας έδωσε την δυνατότητα να διαβάσουμε δωρεάν ένα τόσο ενδιαφέρον βιβλίο!

Λογοτεχνικός ιστότοπος Booknights.gr

Το Johnnie Society κυκλοφόρησε αποκλειστικά και δωρεάν στο ίντερνετ και ίσως είναι το πιο γνωστό βιβλίο του είδους.

Γιάννης Πλιώτας, Βορειοδυτικές εκδόσεις

Το σπουδαιότερο είναι πως βγάζει ο συγγραφέας μαεστρικά τους ήρωές σου από το πολύ σκοτάδι στο δυνατό φως κι αυτό θέλει πολύ ταλέντο και ικανότητες.

Σάκης Αθανασιάδης, ποιητής

Το «Johnnie Society» του Γιάννη Φαρσάρη είναι ένα μυθιστόρημα που συνάδει απόλυτα με την σύγχρονη, τεχνολογικά ανεπτυγμένη εποχή μας.

Ηλεκτρονικό περιοδικό Newsfilter

Όταν πρόκειται για τέτοιες δουλειές και μάλιστα δωρεάν, τότε τα λόγια είναι περιττά για τον Γιάννη Φαρσάρη. Ο συγγραφέας αυτού του βιβλίου που σας παρουσιάζουμε, έκανε την κίνηση, ας ευελπιστούμε ότι θα ακουλουθήσουν κι άλλες τέτοιες κινήσεις από συγγραφείς.

Δικτυακός τόπος Dwrean.net

…ένα μοντέρνο λογοτεχνικό διαμάντι.

Δικτυακός τόπος Free.gr

Η γραφή του Γιάννη Φαρσάρη είναι εξαιρετικά πυκνή και σε κρατάει σε μία διαρκή περιέργεια για την εξέλιξη, ακόμα και όταν στην ολοκλήρωση της ιστορίας αρχίζει να διαφαίνεται «χάπι εντ». Βασικό χαρακτηριστικό του ήρωα η αστείρευτη αισιοδοξία του και το πικρό, σχεδόν κυνικό, αυτοσαρκαστικό χιούμορ που δεν τον εγκαταλείπει σχεδόν ποτέ σε συνδυασμό με μία αφελή ηρωική ιδεολογία, βασισμένη σε ιπποτικά ιδεώδη. Στο διαδίκτυο φαίνεται να εναποθέτει ελπίδες για ένα δικαιότερο κόσμο ο Γιάννης Φαρσάρης, όπως και αρκετοί της γενιάς του.

Κωνσταντίνα Παπασωτηρίου, Ιστολόγιο Ώρα Ελλάδας

Η γραφή είναι αψεγάδιαστη και η πλοκή είναι τέτοια που το να πάρει κανείς τα μάτια του αλλά και τη σκέψη του από το βιβλίο είναι πολύ δύσκολη! Δυο μέρες, μετά τη δουλειά, παράτησα ότι κι αν είχα και το ρούφηξα με μια ανάσα. Είναι τόσο καλογραμμένο αλλά και δοσμένο με κινηματογραφικό τρόπο, που ο αναγνώστης πλημμυρίζει με εικόνες αλλά και αγωνία για

Έγραψαν για το βιβλίο:

Το e-book σε σχέση με το βιβλίο, ο ρόλος των νέων τεχνολογιών στη μετάδοση της γνώσης και στη διαμόρφωση του πολιτισμού… Για όλ’ αυτά θέλησε το P&I να συνομιλήσει με τον Γιάννη Φαρσάρη, καθηγητή Πληροφορικής στο Ηράκλειο της Κρήτης, από τους πρωτοπόρους στον ελληνικό χώρο σε ό,τι αφορά την έκδοση κειμένων, διηγημάτων και βιβλίων στο διαδίκτυο. Μια εμπεριστατωμένη και αισιόδοξη συζήτηση γύρω από ένα επίκαιρο θέμα.

Συνέντευξη στη Φαίδρα Σίμιτσεκ, Δικτυακός τόπος People & Ideas

Στην εποχή της βεβαιότητας πως οτιδήποτε μας προσφέρεται δωρεάν, είναι σίγουρα για πέταμα, ο Johnnie Society έρχεται να διατυπώσει τις ενστάσεις του. Ένα σίγουρο best seller, που όμως δεν θα δείτε σε καμιά λίστα “ευπώλητων” κανενός από τους παραδοσιακούς εκδοτικούς οίκους, που δεν θα χρειαστεί για να το απολαύσετε να πληρώσετε. Τι περισσότερο απ΄αυτό μπορεί να χαρακτηρίσει ένα βιβλίο αλλά και τον συγγραφέα του πραγματικά “επίκαιρο” στους χαλεπούς ποσοτικά αλλά και τόσο τσιγγούνικους ποιοτικά καιρούς μας; Ένα σύγχρονο μυθιστόρημα με ανατρεπτική πλοκή και παράξενους αλλά ταυτόχρονα τόσο οικείους μας πρωταγωνιστές, διανέμεται ελεύθερα στο διαδίκτυο σε μορφή ψηφιακού βιβλίου (e-book). Μια “ρομαντική” ιδέα του Γιάννη Φαρσάρη και πίσω από τη ρεαλιστική, σύγχρονη γραφή του, μια αληθινά ρομαντική ιστορία…

Αλίκη Σοφιανού, Ιστοσελίδα ALICE CAFE

Το μυθιστόρημα “Johnnie Society” διαθέτει μια σφιχτοδεμένη γραμμική πλοκή, εμπλουτιζόμενη από πολυάριθμες εμπνευσμένες σκηνές. Το ύφος του κειμένου ταλαντώνεται ανάμεσα στις διαφωτιστικές περιγραφές του έσω και έξω κόσμου, στις αναδρομικές αφηγήσεις σημαδιακών στιγμιοτύπων από το παρελθόν και στην αφοπλιστική ειλικρίνεια και το λεπτό χιούμορ του διαλόγου που κερδίζει σταδιακά έδαφος. Η γλώσσα του μυθιστορήματος είναι ρέουσα, σκοπίμως πιο επιμελημένη στα περιγραφικά και αφηγηματικά μέρη και περισσότερο άμεση στα διαλογικά, διανθισμένη με αρκετούς νεολογισμούς.

Ανδριανή Αμπάβη, Περιοδικό τέχνης art.mag

Το μυθιστόρημα «Johnnie Society» πραγματεύεται το θέμα της διάψευσης των ατομικών ιδανικών και φιλοδοξιών που εδράζονται στην επιδερμική προσέγγιση της ζωής. Ο πρωταγωνιστής, με αφορμή τον επαγγελματικό αποκλεισμό και τη απόρριψη του έρωτα που βίωσε για μια γυναίκα, διέρχεται μέσα από το τούνελ των προσωπικών του αδιεξόδων, αναζητώντας τα πραγματικά «θέλω» του και μαζί με αυτά την αλήθεια που βρίσκεται στο βάθος των πραγμάτων. Εγκαινιάζει μια νέα διαδρομή στη σκοτεινή πλευρά της πόλης, λιγότερο φανταχτερή από την προηγούμενη, με συνοδοιπόρους του ανθρώπους που δεν διεκδικούν τίποτε περισσότερο από τη φιλία του…

Περιοδικό της Ένωσης Πληροφορικών Ελλάδας “Ο Πληροφορικός”

Ο συγγραφέας με την χαρακτηριστική δικιά του γραφή, έρχεται να μας παρασύρει σε μια ιστορία που διαδραματίζεται σε παράλληλους κόσμους – κομμάτια από το παζλ του παρόντος που ζούμε! Γιάννης, Johnnie, και άλλοι πολλοί Γιάννηδες, εργασιακά

Έγραψαν για το βιβλίο:

Ο λόγος του μυθιστορήματος ισορροπεί ανάμεσα στη ρεαλιστική αφήγηση του σύγχρονου αστικού βίου, τις παρένθετες λυρικές περιγραφές και την αμεσότητα των διαλογικών μερών, που κρύβουν άλλοτε χιουμοριστική διάθεση – που αγγίζει τα όρια του αυτοσαρκασμού – κι άλλοτε πάλι εμπεριέχουν καυστικά κοινωνικά σχόλια.

Εφημερίδα ΠΑΤΡΙΣ

Παρελθόν και παρόν, το εγώ και ο πρώην εαυτός μου, η πλάνη και η αλήθεια, το φαίνεσθαι και το είναι, το προσωπείο και η ταυτότητα, η ασυμβατότητα του εγώ και των άλλων, οι αντιθέσεις γενικότερα και η επικέντρωση στην ιστορία ενός προσώπου είναι στοιχεία ρομαντικά. Το ύψιστο ιδανικό του ρομαντισμού είναι η υπέρβαση των αντιθέσεων. Ο Τζόνι, ο κεντρικός ήρωας του μυθιστορήματος του Γιάννη Φαρσάρη “Johnnie Society” καταφέρνει να τις υπερβεί με εσωτερικές μεταπτώσεις και ψυχολογικές μεταστροφές. Ο αναγνώστης τις παρακολουθεί δια του εσωτερικού μονολόγου, μια μοντέρνας αφηγηματικής τεχνικής, στην οποία επιδόθηκαν οι πεζογράφοι της σχολής της Θεσσαλονίκης κατά τις πρώτες δεκαετίες του αιώνα…

Ελπίδα Γρηγοράκη, Εφημερίδα ΑΝΑΤΟΛΗ

Ένα πολυσέλιδο μυθιστόρημα είναι δύσκολο να κρατήσει το ενδιαφέρον του αναγνώστη του από την πρώτη έως την τελευταία σελίδα. Για να συμβεί κάτι τέτοιο, θα πρέπει ο συγγραφέας να έχει στήσει μια ενδιαφέρουσα πλοκή, να έχει πρόσωπα που να δείχνουν πως αν και χάρτινα εντούτοις αναπνέουν και τέλος να ξέρει τον τρόπο να αφηγείται με ζωντάνια και αμεσότητα. Αν όλα αυτά συμβαίνουν, τότε ο αναγνώστης όχι μόνο δεν κουράζεται από τις πολλές σελίδες, αλλά αντιθέτως παρακαλά να ήταν ακόμα περισσότερες. Κάτι τέτοιο έχει πετύχει ο Γιάννης Φαρσάρης. Αυτό το πρώτο του μυθιστόρημα, με όλο εκείνο τον πληθωρικό τρόπο που το κάθε νέο θέλει να κάνει γνωστή την ύπαρξή του, είναι ένα έργο που δεν το ξεχνάς και που όλα τα πρόσωπα που κυκλοφορούν στις σελίδες του, αισθάνεσαι πως τα έχεις πολύ καλά γνωρίσει… Μια ρομαντική -από μια έννοια- συγγραφή μέσα σε μια αντιρομαντική εποχή.

Μάνος Κοντολέων, συγγραφέας

Ιδού ακόμα ενα ελεύθερο μυθιστόρημα. Διατίθεται δωρεάν στο Διαδίκτυο στη διεύθυνση www.johnnie-society.org. Είναι το μυθιστόρημα του Γιάννη Φάρσαρη με τίτλο Johnnie Society και ο συγγραφέας επιτρέπει την ελεύθερη διανομή, αναπαραγωγή και διασκευή του έργου.

Λογοτεχνικό περιοδικό ΔΙΑΒΑΖΩ

Τόσο κοντά κι όμως τόσο μακριά η εποχή που κάθε ιδέα για έκδοση βιβλίου πέρα από τις συμβατικές οδούς φάνταζε εξωπραγματική για τα ελληνικά δεδομένα κάτι που δείχνει να αλλάζει με γρήγορους ρυθμούς καθώς όλο και περισσότεροι συγγραφείς επιλέγουν τη δημοσίευση των έργων τους στο διαδίκτυο με διάφορους τρόπους. Πρόσφατα ο Γιάννης Φαρσάρης δημοσίευσε το μυθιστόρημά του JOHNNIE SOCIETY στον διαδικτυακό τόπο www.johnnie-society.org. Απ’ την πλευρά μας να του ευχηθούμε καλό ταξίδι…

Λογοτεχνικό περιοδικό Λέξημα

Μετά τους μουσικούς, που αποφάσισαν να διανέμουν δωρεάν κάποια κομμάτια τους στο

Έγραψαν για το βιβλίο:

Γραφή χειμαρρώδης και απολαυστική και θέμα που αφορά όσους αναζητούν την ουσία σε μια κατ’ επίφαση ουσιαστικά ανούσια εποχή. Ο ήρωάς του ζει σε μια διαρκή μεταμόρφωση. Μια ιστορία που αποτελεί πρόταση ζωής, πρόταση γραφής…

Ελένη Γκίκα, Εφημερίδα ΕΘΝΟΣ

Ένα διαφορετικό μυθιστόρημα κυκλοφορεί ελεύθερο στο Internet – δωρεάν, διαδραστικό και κυρίως ενδιαφέρον, το “Johnnie Society” του Γιάννη Φαρσάρη είναι φτιαγμένο για να συναρπάσει τα e-readers. Ο συγγραφέας κάνει υπερήφανο τον Μάρσαλ Μακ Λούαν θεωρώντας τον υπολογιστή προέκταση του χεριού του, πιστεύει ότι το μέλλον της λογοτεχνίας βρίσκεται στις οθόνες – και αυτός είναι ο λόγος που “απελευθέρωσε” το πρώτο πνευματικό παιδί του στο Internet...

Ζωή Δημητρίου, Εφημερίδα ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΑ

Ο Γιάννης Φαρσάρης πιστεύει ότι η ψηφιακή ανάγνωση είναι το μέλλον της λογοτεχνίας. Η νέα μόδα του βιβλίου είναι στο Internet και γίνεται χαμός. Μην το χάσεις…

Συνέντευξη στη Βασιλική Γεωργά, Εφημερίδα FAQ

Johnnie Society – Free ebook για όλους: Η είδηση έχει σημασία, καθώς μετά τις συλλήψεις των διαχειριστών του gamato.info έχει ανοίξει μεγάλη συζήτηση για τα πνευματικά δικαιώματα και για τα free downloads στο διαδίκτυο.

Εφημερίδα REAL NEWS

[Status Update] Ο pitsirikos διάβασε το εξαιρετικό πρώτο μυθιστόρημα του Γιάννη Φαρσάρη “Johnnie Society”. Το μυθιστόρημα μπορείτε να το διαβάσετε ή να το κατεβάσετε δωρεάν στη διεύθυνση www.johnnie-society.org

Εφημερίδα LiFO

Το πρώτο μυθιστόρημα του Γιάννη Φαρσάρη με τίτλο “Johnnie Society” διατίθεται δωρεάν στο Internet σε μορφή e-book με άδεια Creative Commons. Διατίθεται επίσης σε μορφή αρχείου epub για ανάγνωση μέσω συσκευών iPhone και iPod touch.

Δημήτρης Δουλγερίδης, Εφημερίδα ΤΑ ΝΕΑ

Ένα λογοτεχνικό έργο που στις σελίδες του κρύβει μια ιντερνετική κοινότητα ανθρώπων που ενώθηκαν με αφορμή το κοινό τους όνομα, δεν θα μπορούσε παρά να διατίθεται ελεύθερα στο Internet! Στο μυθιστόρημα “Johnnie Society” το ενδιαφέρον εστιάζεται στην ολική μεταμόρφωση του ήρωα, στις φαινομενικά ασύμβατες προσωπικότητες των πρωταγωνιστών, στη λυτρωτική δύναμη του έρωτα και την ανάδυση λησμονημένων ιδανικών. Ο πληθωρικός λόγος του συγγραφέα δομεί μια ιστορία τόσο φανταστική όσο και ρεαλιστική, τόσο σκληρή όσο και ρομαντική…

Δικτυακή πύλη Pathfinder

Μου το θύμισε ο καθηγητής Πληροφορικής στο Ηράκλειο της Κρήτης, Γιάννης Φαρσάρης, σε μια κουβέντα που πιάσαμε στο facebook, με αφορμή το μυθιστόρημά του, JOHNNIE SOCIETY, που κυκλοφορεί ελεύθερο στο Ιντερνετ. Γιάννης, Johnnie, και άλλοι πολλοί Γιάννηδες είναι οι ήρωες της περιπέτειας που ξεκινάει σε ένα σεμινάριο για στελέχη και πάει… πολύ μακριά. Απο την συζήτηση, ή καλύτερα το chat που είχαμε, προέκυψε το ακόλουθο κείμενο για τον τρόπο που γράφτηκε και τη μορφή που κυκλοφόρησε το μυθισ

Το μυθιστόρημα έχει ως πρωταγωνιστή τον Τζόνι, έναν πολλά υποσχόμενο γοητευτικό τριαντάρη με σπουδές, φιλοδοξίες και όνειρα, που πολύ γρήγορα έμελλε να διαψευσθούν. Μαζί με αυτά θα ξεθωριάσουν και οι ανθρώπινες σχέσεις, οι βασισμένες στην υποκρισία και την κατ’ επίφαση αλήθεια. Ο ήρωας βιώνοντας την απογοήτευση και τον ανεκπλήρωτο έρωτα για μια γυναίκα, θα απομονωθεί αναζητώντας την ουσία μέσα από μια βασανιστική ενδοσκόπηση και αυτοκριτική. Στη νέα του ζωή, στη σκοτεινή πλευρά της πόλης, θα αποκτήσει παράδοξους φίλους και συμπαραστάτες: την Γιοβάννα, μια μυστήρια ηλικιωμένη γειτόνισσα, τον Τζο, έναν πνευματώδη ανάπηρο επαίτη των φαναριών, και τον Γιαννάκη, έναν ζωηρό πεντάχρονο μπόμπιρα. Η τυχαία ανακάλυψη ενός κρυμμένου χειρογράφου θα φέρει την ανατροπή, καθώς θα του εμπνεύσει μια ιδέα που θα αλλάξει την κοινωνία ...

Ο Γιάννης Φαρσάρης ασχολείται ενεργά με τα Ψηφιακά Κοινά, την Τεχνητή Νοημοσύνη και τη δημιουργική ελευθερία του Διαδικτύου. Γεννήθηκε το 1973 στην Ιεράπετρα Κρήτης. Σπούδασε Επιστήμη Υπολογιστών στο Πανεπιστήμιο Κρήτης, Εκπαίδευση Ενηλίκων στο Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο και θεατρική γραφή στο Εργαστήρι Πυροδότησης του Θεάτρου Πορεία. Ζει στο Ηράκλειο Κρήτης και εργάζεται ως καθηγητής Πληροφορικής. Έχει δημιουργήσει την Ανοικτή Βιβλιοθήκη (https://www.openbook.gr/) και συμμετέχει στην εκδοτική ομάδα του λογοτεχνικού περιοδικού Fractal. Είναι ιδρυτικό μέλος της Οργανωτικής Επιτροπής του Μαθητικού Φεστιβάλ Ψηφιακής Δημιουργίας, καθώς και των Λογοτεχνικών Διαγωνισμών «ΛόγωΤέχνης» και «100 λέξεις σε 24 ώρες». Συμμετείχε στην οργανωτική επιτροπή του Φεστιβάλ των Κοινών και στην ομάδα εργασίας των ανοικτών αδειών Creative Commons της ΕΛΛΑΚ, ενώ συντονίζει Εργαστήρια Μικρομυθοπλασίας. Ήταν μέλος της ομάδας «Εκείνοι οι Άλλοι» που ξεκίνησε το Παιχνίδι Κρυμμένου Θησαυρού στο Ηράκλειο το 2003. Είναι Γραμματέας στην Επιτροπή Δεοντολογίας της Ένωσης Πληροφορικών Ελλάδας και είναι αρχισυντάκτης του περιοδικού ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΟΣ και συντονιστής της δράσης Ανοικτά Μαθήματα και του podcast Reboot. Έχει δώσει ομιλίες στο TEDx του Πανεπιστημίου Μακεδονίας, στη Διεθνή Έκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης, στην 1η Μπιενάλε Δυτικών Βαλκανίων, στη Future Library του ιδρύματος Νιάρχου, στο 2nd Athens Culture Symposium του Ελληνο-Αμερικανικού Επιμελητηρίου, στην ημερίδα “Βιβλίο και ψηφιακή εποχή” του Παντείου Πανεπιστημίου, στο συνέδριο FOSSCOM του Πανεπιστημίου Κρήτης, στο Digital Citizens του Europe Direct Περιφέρειας Κρήτης, στο Pecha Kucha, στο FuckUp_Nights.

Από: https://www.opensesame.gr/giannis-farsaris/

Περισσότερα για το μυθιστόρημα "Johnnie Society" και την Ανοικτή Βιβλιοθήκη, από το συγγραφέα:

https://www.youtube.com/watch?v=OXscYaSBy2s

Το έργο υπάρχει ελευθέρα διαθέσιμο εδώ:

https://www.openbook.gr/johnnie-society/

Ανάγνωση Γρηγόριος Καλογιάννης

Η ηχογράφηση δεν έχει κερδοσκοπικό χαρακτήρα. Επιτρέπεται η αναπαραγωγή, αναδημοσίευση και ενσωμάτωση, με αναφ

Τίτλος πρωτότυπου: Fitz-James O'Brien "The Diamond Lens" (1858)

Ο Ο'Μπράιαν δεν έχει χαρακτηριστεί άδικα ως ο «κελτικός Πόε». Από τα πιο διάσημα έργα του (μετά το «Τι ήταν αυτό;»), ο «Διαμαντένιος φακός» είναι πλούσιος σε ποιητικές εικόνες και μοτίβα, και όμως διατηρεί μια μοναδική πρωτοτυπία που εξασφαλίζει τη φήμη του ως αριστούργημα επιστημονικής φαντασίας. Το κύριο θέμα του είδους κατά τους τρεις αιώνες που ακολούθησαν τη «Νέα Ατλαντίδα» του Φράνσις Μπέικον ήταν η ανακάλυψη νέων, συχνά Εδέμικων πολιτισμών μέσω της χρήσης της τεχνολογίας ή της τύχης. Κούφιες γαίες, μυστηριώδη νησιά, χαμένοι κόσμοι, κοσμικά ταξίδια και ταξίδια στο χρόνο απέδωσαν παράξενες και ιδιαίτερα καλλιεργημένες κοινωνίες στο μαγεμένο αναγνωστικό κοινό τους. Αν και ορισμένα από αυτά τα μυθιστορήματα ήταν καυστικά ή σατιρικά, συχνά παρουσίαζαν παρθένες ουτοπίες ή φανταστικούς παραδείσους. Η επιδρομή του O'Brien στο είδος του «ευρεθέντος κόσμου» είναι συνοπτική και φιλοσοφική. Ο άνθρωπος δεν χρειάζεται να σκάψει στη γη ή να προβάλει τον εαυτό του στον ουρανό για να εντοπίσει την τελειότητα: αρκεί να κοιτάξει πιο προσεκτικά τις ίδιες τις σταγόνες της βροχής που χτυπούν το τζάμι του παραθύρου του. Υπάρχει όμως μια προειδοποίηση για τον εγωιστή μονομανή - η αποτυχία να φροντίσουμε τις ανάγκες των επιθυμητών αντικειμένων μας μπορεί να οδηγήσει στην καταστροφή τους, και τη δική μας.

Η επιρροή του Πόε είναι θαυμάσια αισθητή στον «Διαμαντένιο φακό», χωρίς να καταδυναστεύει τη μοναδική αφήγηση: ο μονομανής μελετητής που αποφεύγει την κοινωνία και τις συμβάσεις - η εμμονή των παθών του - μια φαινομενικά τέλεια γυναίκα της οποίας η ομορφιά λιώνει στη φθορά όταν δεν λαμβάνει υπόψη του τις θνητές ανάγκες της- οι κατηγορίες για τρέλα και οι υποψίες για αναξιόπιστη αφήγηση - και η μεθοδική, αρρωστημένα λογική περιγραφή του φόνου, όλα κατευθύνουν τον αναγνώστη στην κληρονομιά του Πόε. Τόνοι από τον Φρανκενστάιν της Μαίρη Σέλεϊ και τον αντικοινωνικό της αντιήρωα εφιστούν επίσης την προσοχή μας, εδραιώνοντας τον «Φακό» με ασφάλεια στην παράδοση της γοτθικής επιστημονικής φαντασίας. Ο Λίνλεϊ ξεχνά να φροντίσει τις θνητές ανάγκες του θησαυρού του (βλ. «Λιγεία», «Μορέλα», «Το οβάλ πορτρέτο»), βλέποντάς την περισσότερο ως αντικείμενο κατοχής και επιθυμίας παρά ως ανεξάρτητο πλάσμα. Το αν ο Ο'Μπράιαν έγραψε τον «Φακό» για να ασκήσει κριτική στην κοινωνία του είναι ίσως αδιάφορο, αλλά ανεξάρτητα από τα φιλοσοφικά του κίνητρα, το αποτέλεσμα είναι μια πρωτοφανής προσθήκη στην παράδοση της γοτθικής επιστημονικής φαντασίας, γεμάτη φαντασία, υπερφυσικότητα, επιστημονικές λεπτομέρειες και πικρό ανθρώπινο πάθος.

Όμως το θαύμα έχει κόστος, και όταν το ακάλυπτο Ιδανικό εκτίθεται στις σκληρές συνθήκες της πραγματικότητας, δεν αργεί να μαραθεί στη βλαβερή ατμόσφαιρα του εγωισμού, της απληστίας και της ματαιοδοξίας. Συμβολικά, στον Λίνλεϊ έχει δοθεί η επιλογή να εσωτερικεύσει την Animula - να επανασυνδεθεί με αυτό το χαμένο ή παραμελημένο κομμάτι της πικ

Τίτλος πρωτότυπου: George MacDonald "The Light Princess" (1864)

Ο George MacDonald (10 Δεκεμβρίου 1824 - 18 Σεπτεμβρίου 1905) ήταν Σκωτσέζος συγγραφέας, ποιητής και χριστιανός εκκλησιαστικός ιερέας. Έγινε πρωτοπόρος στον τομέα της σύγχρονης λογοτεχνίας φαντασίας και μέντορας του συγγραφέα Lewis Carroll. Εκτός από τα παραμύθια του, ο MacDonald έγραψε αρκετά έργα χριστιανικής θεολογίας, συμπεριλαμβανομένων αρκετών συλλογών κηρυγμάτων.

Η "ανάλαφρη πριγκίπισσα" είναι ένα σκωτσέζικο παραμύθι που εκδόθηκε το 1864 ως μια ιστορία μέσα στο μεγαλύτερο παραμύθι Adela Cathcart. Αντλώντας έμπνευση από την «Ωραία Κοιμωμένη», αφηγείται την ιστορία μιας πριγκίπισσας που πλήττεται από μια συνεχή έλλειψη βαρύτητας, αδυνατώντας να πατήσει στη γη, τόσο κυριολεκτικά όσο και μεταφορικά, μέχρι που βρίσκει μια αγάπη που την προσγειώνει.

Ένας βασιλιάς και μια βασίλισσα, μετά από κάποιο χρονικό διάστημα, αποκτούν μια κόρη. Ο βασιλιάς τους καλεί όλους στη βάφτιση, εκτός από την αδελφή του, την πριγκίπισσα Μακεμνόιτ, μια μοχθηρή και ξινή γυναίκα. Αυτή φτάνει χωρίς πρόσκληση και καταριέται την πριγκίπισσα να μην έχει βαρύτητα. Κάθε φορά που η πριγκίπισσα κινείται κατά λάθος στον αέρα, πρέπει να την κατεβάζουν κάτω και ο άνεμος είναι ικανός να την παρασύρει. Καθώς μεγαλώνει, δεν κλαίει ποτέ και δεν μπορεί ποτέ να δει τη σοβαρή πλευρά των πραγμάτων. Οι φιλόσοφοι της αυλής, όταν ερωτώνται, δεν είναι σε θέση να προτείνουν κάποια θεραπεία την οποία ο βασιλιάς και η βασίλισσα θα ανέχονταν να χρησιμοποιήσουν. Αγαπάει με πάθος το κολύμπι και όταν κολυμπάει, ανακτά τη βαρύτητά της. Αυτό οδηγεί στην πρόταση ότι αν την έκαναν να κλάψει, ίσως να έσπαγε η κατάρα. Αλλά τίποτα δεν μπορεί να την κάνει να κλάψει.

Μια έκδοση κινουμένων σχεδίων κυκλοφόρησε το 1978. Το 2013 έκανε πρεμιέρα μια μουσική εκδοχή από τους Tori Amos και Samuel Adamson εμπνευσμένη από την αρχική ιστορία για το Royal National Theatre στο Λονδίνο. Στη θεατρική παράσταση πρωταγωνιστούσε η ηθοποιός Rosalie Craig στον ρόλο του ομώνυμου χαρακτήρα. Το μιούζικαλ έτυχε γενικά καλής υποδοχής, είχε διάρκεια στο θέατρο και κυκλοφόρησε η ηχογράφηση του καστ το 2015. Ένα άλλο μιούζικαλ επίσης με τίτλο The Light Princess γράφτηκε από τον Tony Lawton με μουσική του Alex Bechtel και έκανε ντεμπούτο τον Απρίλιο του 2017 στο Arden Theatre Company.

Το έργο υπάρχει ελευθέρα διαθέσιμο εδώ:

https://www.gutenberg.org/files/697/697-h/697-h.htm

Μετάφραση και ανάγνωση Γρηγόριος Καλογιάννης

Η ηχογράφηση δεν έχει κερδοσκοπικό χαρακτήρα. Επιτρέπεται η αναπαραγωγή, αναδημοσίευση και ενσωμάτωση, με αναφορά στην πηγή και τους δημιουργούς.