Funkologia

Rok 2025 okazał się prawdziwie soulowo-funkowy.

Patrząc na niego z perspektywy czasu, przyszło nam pożegnać prawdziwe legendy, ale też poznać wiele nowych postaci, o których staraliśmy się wam regularnie opowiadać. W tym odcinku próbujemy podsumować miniony rok – wracamy do rozmów i tematów, które najbardziej zapadły nam w pamięci, przypominamy wydarzenia ważne dla was i dla nas, a także mówimy o tym, czego nowego dowiedzieliśmy się po drodze. Na koniec zaglądamy w przyszłość i sprawdzamy, co może przynieść rok 2026, bo na horyzoncie rysuje się już kilka n...

Jeden z najwspanialszych głosów w historii muzyki soul, który zamilkł zdecydowanie za wcześnie.

Otis Redding był pierwszą prawdziwą gwiazdą wytwórni Stax i artystą, który swoim wyjątkowym stylem pomógł wynieść Southern Soul na światowe sceny. Zaczynał jako naśladowca Little Richarda, ale dopiero gdy odnalazł własny głos, świat naprawdę go usłyszał.

W tym odcinku opowiadamy historię krótkiego, intensywnego życia — tragiczną, ale wypełnioną muzyką, która do dziś porusza i inspiruje.

Playlista:

01- Otis Redding - Merry Christmas Baby

02- Otis Redding - Tuff Enuff

Pod nieobecność Jana, Qba zaprasza was na specjalny odcinek w nieco innej formule. Tym razem na tapete bierze legendarny soundtrack do filmu „_Shaft”_ autorstwa Isaaca Hayesa. To jednocześnie pierwszy epizod nowego cyklu, w którym Qba przygląda się afroamerykańskim kompozytorom filmowym i ich najważniejszym dziełom.

W kolejnym odcinku wracamy do płyt, które były artystyczną reakcją na burzliwe wydarzenia toczące się w USA w latach 60. i 70., a jednocześnie wpisują się w historię Black Arts Movement. Tym razem opowiadamy o tragicznym buncie w więzieniu Attica oraz o albumie „Attica Blues”, który Archie Shepp nagrał w 1972 roku, poruszony dramatem osadzonych i brutalną pacyfikacją protestu. Przyglądamy się zarówno samej płycie, jak i sylwetce Sheppa — jego drodze twórczej, zaangażowaniu społecznemu i miejscu, jakie zajmuje w historii jazzu.

Po dłuższej przerwie wracamy też z porcją świeżych newsów i opowi...

Pozostając w klimacie Black Arts Movement, tym razem skupiamy się na poezji recytowanej do muzyki. Bohaterami odcinka są The Last Poets – kolektyw artystów, którzy w latach 70. zrewolucjonizowali sposób prezentacji słowa. Ich pełne gniewu, rewolucyjne teksty, wypowiadane na tle afrykańskich bębnów, stały się głosem swojego pokolenia. Do dziś ich echa wybrzmiewają w hip hopie. Poznajcie historię ojców chrzestnych rapu – poetów, których słowa wciąż brzmią aktualnie.

Playlista: The Last Poets - Wake Up, Niggers The Last Poets - Tranquility

Nagraliśmy w studio Radia Kampus 97,1 FM M...

W tym odcinku łączymy historię i sztukę. Zaczynamy od D’Angelo – artysty, który zrewolucjonizował soul i którego przedwczesna śmierć poruszyła cały muzyczny świat. To nie jest jednak typowy odcinek biograficzny, lecz nasze własne refleksje o jego twórczości i znaczeniu.

Druga część poświęcona jest Black Arts Movement – ruchowi, który w latach 60. i 70. ukształtował afroamerykańską kulturę i wywarł trwały wpływ na kolejne pokolenia artystów. To kolejny odcinek, w którym przyglądamy się zjawiskom, bez których muzyka afroamerykańska nie brzmiałaby tak, jak dziś.

Playlista:

01- D'A...

Kiedy myśleliśmy o odcinku poświęconym Prince’owi, od razu wiedzieliśmy, kogo chcemy zaprosić. Bo jeśli ktoś w Polsce potrafi mówić o nim z pasją, wiedzą i miłością – to jest to Hirek Wrona.

Tym razem to my stajemy się słuchaczami, bo Hirek opowiada o życiu i muzyce Prince’a tak, że trudno się oderwać. Dzieli się swoją ogromną wiedzą, anegdotami i płytami,  pokazując, dlaczego Prince do dziś pozostaje jednym z największych w historii.

Playlista:

01- Prince – I Wanna Be Your Lover

02- Prince – Sexy M.F.

Na...

26 września minęła setna rocznica urodzin B.B. Kinga – giganta muzyki, którego świat poznał jako „króla bluesa”. Na liście najlepszych gitarzystów wszech czasów magazynu „Rolling Stone” znalazł się na wysokim, 6. miejscu. Był prawdziwym ambasadorem bluesa – potrafił zagrać ponad 300 koncertów rocznie na całym świecie, a jego charakterystyczne brzmienie gitary do dziś pozostaje rozpoznawalne po pierwszych dźwiękach. Inspiracji w jego grze szukali najwięksi – od Erica Claptona i Jimiego Hendrixa po Joego Bonamassę. W tym odcinku przybliżamy życie i muzykę króla bluesa.   Playlista: 01- B.B. King - Lucille 02- B.B. King - Miss Martha King 03- B.B. Ki...

Louis Jordan to muzyk, który na zawsze zmienił brzmienie muzyki popularnej, choć dziś pamięta o nim już niewielu. Wystarczy jednak przywołać kilka faktów, by uświadomić sobie skalę jego sukcesu: zajmuje piąte miejsce wśród najpopularniejszych afroamerykańskich artystów w historii list przebojów Billboard, a jego 18 przebojów numer jeden utrzymywało się na szczycie łącznie przez 113 tygodni! Uznawany za prekursora rhythm and bluesa i rock’n’rolla, już w latach 50. nagrywał krótkie filmy promocyjne do swoich piosenek – na długo przed epoką wideoklipów. Do inspiracji jego muzyką przyznają się tacy giganci jak James Brown, Ray...

Qba wreszcie nadrobił film, o którym od dawna wszyscy mu mówili (w tym Jan) – horror-musical „Sinners” w reżyserii Ryana Cooglera. Seans okazał się tak inspirujący, że przygotowaliśmy odcinek filmowy, w którym przyglądamy się tropom muzycznym, historycznym i filozoficznym ukrytym w tej produkcji. To film wręcz stworzony dla nas – opiera się bowiem na wątkach, o których mówimy od początku istnienia podcastu: ciągłości i sile muzyki afroamerykańskiej, rasizmie, kolonializmie czy mocy czarnej społeczności w Ameryce.

Na dokładkę dorzucamy historię i legendę jednego z najbardziej tajem...

Niewielu muzyków stało się legendą, która wykracza daleko poza ich twórczość, ale John Coltrane bez wątpienia do nich należy. Saksofonista, kompozytor, lider, poeta – jego muzyka do dziś inspiruje nie tylko muzyków, ale też malarzy, pisarzy, uczonych, a nawet prezydentów. W Polsce właśnie ukazała się książka Bena Ratliffa „John Coltrane: opowieść o brzmieniu”, wydana nakładem Kosmos Kosmos, próbująca uchwycić fenomen jego dźwięku. W tym odcinku i my spróbujemy przybliżyć wam postać jednego z największych artystów XX wieku. Ale czy w ogóle da się naprawdę poznać takiego g...

Zanim Elvis zyskał sławę, to właśnie piosenki Little Richarda śpiewał na scenie. Beatlesi robili sobie z nim zdjęcia, a młody Mick Jagger uczył się ruszać, podglądając jego występy zza kulis. Ekscentryczny, charyzmatyczny, niepowtarzalny – Little Richard nie tylko stworzył brzmienie rock’n’rolla, ale też pokazał, jak wygląda prawdziwa gwiazda.

W tym odcinku oddajemy hołd legendzie, której wpływ odczuwalny jest do dziś. Czas na audiencję u króla!   Playlista: 01- Little Richard - Lucille 02- Little Richard - Every Hour 03- Little Richard - Tutti Frutti 04- Little Richard - I Don't Know...

Jimiego Hendriksa nikomu specjalnie przedstawiać nie trzeba – jego legenda przeniknęła do popkultury, ale… czy na pewno znamy człowieka, który się za nią kryje? W tym odcinku zaglądamy za kulisy mitu. Kim był naprawdę chłopak z Seattle, który nie radził sobie ani w szkole, ani w wojsku, a mimo to został ikoną muzyki i jednym z najbardziej wpływowych gitarzystów w historii? Jak to możliwe, że z dnia na dzień – dosłownie – stał się supergwiazdą, choć wcześniej błąkał się po malutkich klubach często głodując? Poznajcie historię artysty, który w zaledwie 27 lat przeżył życie godn...

Nazywany ojcem chrzestnym hip-hopu, Gil Scott-Heron był przede wszystkim poetą czarnej rewolucji lat 70. Jego teksty do dziś nie straciły na aktualności – nadal bezlitośnie punktują mit Amerykańskiego Snu. Choć sam chciał zostać pisarzem, to muzyka ostatecznie wyznaczyła kierunek jego kariery. Gil nigdy nie podążał za trendami – jego celne pióro opisywało zmieniającą się rzeczywistość, która nadawała rytm jego twórczości. Pomimo bolesnych zmagań z nałogiem, do końca życia pozostał postacią szanowaną i do dziś jest wspominany jako głos pokolenia. Oto historia życia poety rewolucji.

Playlista: 01- Gil Scott-Heron - Lady Da...

Wiele wspaniałych wokalistek było i jest, ale królowa może być tylko jedna! Ella Fitzgerald należy do tego wyjątkowego grona artystek, które znane są wyłącznie ze swojego talentu. Gazety nie rozpisywały się o jej nałogach, partnerach czy skandalach, bo zawsze pisały o jednym – jej fenomenalnej muzyce. Ella od początku swojej kariery w latach 30. XX wieku aż do końca lat 90. zajmowała czołowe miejsca w rankingach najlepszych wokalistek jazzowych. Jej wpływ sięga jednak daleko poza jazz – jej wykonania stały się wzorem, do którego dąży każdy wokalista, a jej s...

Nazywany ojcem chrzestnym neo-soulu i jednym z twórców acid jazzu, Roy Ayers największą sławę zdobył dzięki pionierskiej mieszance jazzu i funku w latach 70. Choć nie osiągnął takiego komercyjnego sukcesu jak Stevie Wonder czy Herbie Hancock, jego wpływ na muzykę popularną jest niezaprzeczalny — potwierdzają to setki artystów, którzy uznają go za swojego guru. Ayers należy też do czołówki najczęściej samplowanych muzyków w historii hip-hopu, a jego utwór „Everybody Loves The Sunshine_” nie bez powodu otwiera film „Straight Outta Compton”_ o legendarnej grupie N.W.A.

W tym odcinku przedstawiamy kolejną...

O śmierci ikony muzyki jaką była Roberta Flack słyszeli chyba wszyscy. Pisały o tym wszystkie media, nawet w Polsce. Nie ma się co dziwić, gdyż jej wyjątkowy głos był znany na całym świecie, a jej utwory nucił każdy w jakimś okresie swojego życia, nawet jeżeli nie zdawał sobie sprawy, że to właśnie utwór Roberty. Warto jednak spojrzeć po za muzykę i poznać te wyjątkową kobietę, oraz zrozumieć co sprawiło, że właśnie jej udało się osiągnąć tak znaczące miejsce w panteonie muzyki popularnej.   Playlista: 01- Roberta Fla...

W ciągu ostatnich tygodniu straciliśmy prawdziwych gigantów. Jednym z nich był Jerry Butler, wspaniały wokalista soulowy, który po za Ameryką nie osiągnął należnego mu sukcesu. Zwłaszcza dla Jana jest to postać wyjątkowa, gdyż to jego muzyka rozpaliła w nim miłość do soulu. Dlatego chcemy wam przybliżyć tego wspaniałego artystę, który swoim życiem wpłynął nie tylko na Jana, ale i miliony amerykanów, a jak sami usłyszycie po drodze spotkał wielu innych bohaterów naszych odcinków.   Playlista: 01- Jerry Butler - Hey, Western Union Man 02- Jerry Butler - For Y...

Nina Simone była artystką, która zawsze pozostawała wierna swoim przekonaniom, nie ważne jak radykalne one były. Już od najmłodszych lat chciała pokonywać bariery, wpierw jako pierwsza czarna pianistka klasyczna, a następnie jako artystka łącząca w swojej muzyce wpływy białe i afroamerykańskie. Ostatecznie stworzyła wyjątkowy i niepowtarzalny styl, który każdy z nas dzisiaj pozna natychmiast. Nikt nie brzmi tak jak Nina Simone. Na ile wpływ miała na to jej choroba psychiczna i twardy charakter, możemy jedynie spekulować, ale jedno jest pewne – była artystką wyjątkową. Za...

Na przełomie lat 60. i 70. XX wieku, nikt nie miał wątpliwości, że artystą, który wyznacza nowe kierunki jest Sly Stone i jego zespół Sly & The Family Stone. Nie tylko jego muzyka łamała dotychczasowe standardy, ale sam zespół szokował, mieszając na scenie kobiety z mężczyznami i czarnych z białymi. Jednak to twórczość Sly Stone’a sprawiała, że zespół zdobywał nowe szczyty popularności, a sam muzyk stawał się głosem pokolenia. Czy to właśnie ciężar sławy i odpowiedzialności, jaka towarzyszy wszystkim czarnym twórcą osiągającym sukces w Ameryce, doprowadził ostatecz...

Historia sukcesu Steviego Wondera nie jest w cale taka łatwa do opowiedzenia, być może dlatego, że tak wiele osób już próbowało to zrobić. Na temat jego klasycznych albumów, które nagrał w latach 1972-1976, powstało tak wiele prac, filmów i podcastów, że ciężko jest wyłuskać prawdę. My nie próbujemy na nowo wynaleźć koła, bo też uważamy, że w całym tym natłoku słów ginie to co najważniejsze – muzyka. Oczywiście zgadzamy się ze wszystkimi, że Stevie jest geniuszem, a wszystkie pochwały rzucane w jego stronę są jak najbardziej zasłuż...

Kariera Stevie’ego Wondera jest zdumiewająco opowieścią o talencie, który doprowadził młodego multiinstrumentalistę na szczyty list przebojów już wieku 13 lat i w zasadzie do połowy lat 90. nie pozwolił mu z tych wyżyn zejść. Jest to też opowieść o nadzwyczajnej wierze we własną wyjątkowość i walce o swoje prawa, zarówno artysty jak i Afroamerykanina. Każdy z nas ma chyba swój ulubiony utwór Wondera, co nie jest trudne kiedy zastanowimy się przez ile lat tworzy hity. Zapraszamy na pierwszą część historii jednego z najlepiej sprzedających się artystów w dziejach muzyki.   Playlista: 01...

Należymy chyba do tych nielicznych, którzy rok 2024 zaliczają do udanych. Kiedy ruszaliśmy z tym szalonym pomysłem na podcast, to spodziewaliśmy się, że będzie nas słuchać rodzina i może kilku znajomych, i po paru odcinkach damy sobie spokój. Tym czasem, ten miniony rok pokazał, że takich szaleńców jak my, którzy chcą wiedzieć więcej o muzyce afroamerykańskiej, jest cała masa!

Stąd pomysł na odcinek podsumowujący rok i zapowiadający ten nowy. Jan dzieli się swoimi odkryciami muzycznymi 2024, a Qba opowiada o nowych utworach nieżyjących już leg...

W roku 1966 niejaki Maulana Karenga, postanowił zaproponować Afroamerykanom alternatywę dla Bożego Narodzenia, które jego zdaniem było świętem białych. Tak powstała Kwanzaa, czyli celebracja kultury, rodziny i wspólnoty, która dzisiaj stała się już oficjalnym świętem uznanym przez rząd USA. Postanowiliśmy w ramach odcinka świątecznego przybliżyć wam historie powstania Kwanzy oraz jej twórcy.

Dodatkowo dzielimy się z wami naszymi ulubionymi płytami świątecznymi w soulowo-funkowym wykonaniu.

Happy Kwanzaa!   Playlista: 01- Teddy Pendergrass - Happy Kwanzaa 02- Darlene Love - White Christmas 03- Huey “Piano” Smith and the...

W końcu dochodzimy do części życia Quincy’ego Jonesa, które wszyscy znamy najlepiej – współpracy z Michaelem Jacksonem i sukcesu płyty „Thriller”. To jednak tylko wierzchołek góry lodowej, jaką była gigantyczna kariera Jonesa w latach 80. i 90. Muzyka już mu nie wystarczała, więc zaczął produkować filmy i seriale, zaangażował się też w świat hip hopu, został filantropem, mentorem i celebrytą, a wszystko to z niezmiennymi sukcesami, które przekładały się na kolejne nagrody i coraz większą popularność. Jeżeli myśleliście, że w poprzednim odcinku już opowiedzieliśmy dużo o jego życiu i sukcesach...

Każdy z nas kojarzy chyba postać Quincy'ego Jonesa, ale nawet my jesteśmy w szoku jak bardzo był on wpływowym człowiekiem na muzykę i kulturę amerykańską, a pewnie i tak wiedzieliśmy o nim więcej niż przeciętny człowiek. Quincy był prawdziwym uosobieniem amerykańskiego snu, który osiąga się ciężką pracą i talentem. Od momentu gdy w wieku 7 lat pierwszy raz dotknął pianina, muzyka na zawsze się zmieniła. A przy okazji spotkał na swojej drodze każdego kto kiedykolwiek się liczył. Od początku mieliśmy wątpliwość czy uda nam się zmieścić w jednym odcinku...

13 listopada nakładem Wydawnictwa W.A.B. ukazała się książka „Hip Hop jest historią” Questlove’a, którą perkusista The Roots napisał z okazji 50-lecia hip hopu. Czy można znaleźć lepszy moment, żeby porozmawiać o tym wciąż aktualnym stylu, nie tylko muzycznym, który podbił cały świat? Jak to się stało, że w zniszczonej i pełnej biedy dzielnicy Nowego Jorku, młodzi ludzie słuchający płyt swoich rodziców z funkiem i soulem, stworzyli zupełnie nową i pozytywną sztukę? I jak ten nowatorski, ale i niezrozumiały na początku styl tak szybko podbił serca i umysły cał...

Bracia Isley są wyjątkowi nie tylko na skali muzyki afroamerykańskiej, ale na skali całej muzyki popularnej. Od momentu gdy pierwszy hit nagrali w roku 1959, to do dzisiaj są zespołem aktualnym, który przez 8 dekad nagrywał kolejne przeboje i nie wygląda, żeby planowali zwalniać. Na drodze swojej kariery spotkali młodego Jimie Hendrixa, zainspirowali The Beatles, podbili Motown i stworzyli dziesiątki niezapomnianych przebojów. Zdumiewające jest w tym wszystkim jak mało ludzie o nich wiedzą! Najwyższy chwila to zmienić!   Playlista: 01- The Isley Brothers - Ohio Machine Gun 02- The Isley Brothers - Shout 03...

George Clinton w latach 70. stworzył napędzane LSD i nieograniczoną kreatywnością imperium, które mimo upadku wciąż nadaje kierunek muzyce popularnej. Niczym kultura antyczna, jest niekończącym się źródłem odniesień i inspiracji. Zresztą jak sam Clinton mawiał, początków P-Funku należy szukać u podnóży piramid i w dalekich zakątkach kosmosu… Zapraszamy was w tę międzyplanetarną podróż do świata Funkadelic i Parliament, który mimo górnolotnych idei, często rozbija się o przyziemne sprawy.   Playlista: 01- Parliament - P-Funk (Wants to Get Funked Up) 02- The Parliaments - Poor Willie 03- The Parliaments - [I Wanna] Testify...

Rodzina Staples, której przewodził Pops, zapisała się w historii muzyki już w latach 50. swoimi wyjątkowymi interpretacjami utworów gospel. To jednak był dopiero początek ich kariery, która – można śmiało powiedzieć – trwa do dzisiaj dzięki wciąż nagrywającej i koncertującej Mavis Staples. W tym czasie odcisnęli swoje piętno na muzyce soul, blues, funk, folk, americana i nawet rock. Lista wspaniałych muzyków, którzy wskazują na Staple Singers jako swoich idoli, nie zmieściłaby się w tej krótkiej notce. Zapraszamy do poznania historii najważniejszej rodziny czarnej muzyki.

Playlista: ...

2 sierpnia James Baldwin obchodziłby swoje setne urodziny. Kiedy stworzyliśmy precedens w naszym podcaście odcinkiem o Mayi Angelou, to teraz nie mogliśmy pominąć tak ważnego artysty jakim był James Baldwin dla kultury afroamerykańskiej. Nie jest to oczywiście odcinek literacki, ale historia życia i twórczości amerykańskiego giganta, którego teksty wciąż są niezmiernie aktualne i porywają kolejne pokolenia walczących o swoje prawa mniejszości.

Playlista: 01- Charlie Parker - All The Things You Are 02- Meshell Ndegeocello - The Price Of The Ticket

Nagraliśmy w studio Radia Kampus 97...

Muzyka gospel leży u podstaw całej późniejszej twórczości afroamerykańskiej. Począwszy od soulu, przez funk, hip hop po r\&b. To jest oryginalna muzyka czarnych niewolników, która była nośnikiem nadziei na lepsze jutro. To ona stanowiła podporę ruchu na rzecz praw obywatelskich lat 60. i to z jej objęć wychodzili najwięksi wokaliści jak Aretha Franklin, Sam Cooke, czy Mavis Staples. Najwyższa pora poznać historie tak ważnego zjawiska dla całej kultury Amerykańskiej.

Playlista: 01- Mahalia Jackson - Take My Hand, Precious Lord 02- Fisk Jubilee Singers...

Sam Cooke osiągnął tak wiele w tak krótkim czasie, że do dzisiaj pozostaje symbolem afroamerykańskiego talentu i amerykańskiego snu. Wokalista gospel, który przeszedł do muzyki pop, aby zdefiniować ją na nowo. Biznesmen, który jako pierwszy czarny muzyk przejął całkowitą kontrolę nad swoją własną muzyką. Kompozytor, którego utwory podbijały listy przebojów. Celebryta, który obracał się w towarzystwie największych showbiznesu. Ale co najważniejsze Afroamerykanin, który nigdy nie zapomniał skąd pochodzi i o co walczy.

Historia życia Sama Cooke’a jest równie intrygująca jak tajemnica jest śmierci.

Kiedy mówi się o muzyce afroamerykańskiej, to tym co znajduje się u jej początków jest blues. Muzyka, która powstała z potrzeby ekspresji uczuć, doświadczeń i marzeń. Muzyka, która narodziła się w czasie ciężkiej pracy, biedy i zniewolenia. Muzyka, która stała się lekarstwem, ucieczką i drogowskazem.

O wielkich twórcach bluesa moglibyśmy zrobić cała serię odcinków (i pewnie tak się to skończy), ale jest jeden, który dzięki swojemu talentowi, ciężkiej pracy i na pewno też odrobinie szczęścia pokazał te muzykę całemu światu. Muddy Waters...

Mimo że kino już od dekad kojarzymy głównie z Ameryką i Hollywood, to przez znaczną część jego historii było to kino białe. Prawie jak każdy aspekt życia Afroamerykanów, tak i biznes filmowy nie był dla nich dostępny na równych zasadach. Czarni aktorzy byli obsadzani jedynie w rolach służących, sprzątaczek, kierowców lub ewentualnie śmiesznych bądź poczciwych „przyjaciół” głównego (czyt. białego) bohatera. Jednak nauczeni walki o swoje afroamerykańscy artyści stworzyli własne kino, które istniało na obrzeżach wielkiej hollywoodzkiej machiny i bardzo powoli przesiąkało do mainstreamu. Mimo...

W biednych slumsach mroźnego Chicago narodził się jeden z największych twórców muzyki soul, który definiował brzmienie rewolucji od lat 50., do 70. To jego utwory dawały nadzieje maszerującym po równość na południu Afroamerykanom i to jego kompozycje przybliżamy realia życia w północnych gettach całej Ameryce. Wszystko to mimo delikatnego głosu, niskiej budowy i dużej niepewności. Curtis Mayfield był człowiek sprzeczności, ale niezaprzeczalnym geniuszem, który ciężką pracą i talentem stał się jednym z pierwszych afroameykanów posiadających swoją własną muzykę w 100%. Poznajcie życie i muzykę artysty zwane...

Istnieją artyści i postaci bez których dzisiaj trudno sobie wyobrazić świat. Ich wpływ na społeczność, ludzi, a nawet całe pokolenia kształtuje postawy i nadaje im kierunek. Taką postacią bez wątpienia była Maya Angelou. Poetka, pisarka, tancerka, wokalistka, feministka, reżyserka, producentka, matka i mentorka jest wymieniania obok takich ikon jak Toni Morrison, James Baldwin, czy nawet Martin Luther King Jr. Smutne jest to jak mało znana jest w Polsce, ale całe szczęście Wydawnictwo Relacja wydaje właśnie w Polsce jej przełomowe książki autobiograficzne i premiera najnowszej pt. „Śpiewaj...

Świat dzieli się na przed Billie Holiday i po. To dopiero jej przepełniony bólem głos nadał muzyce głębi emocjonalnej, o której nawet nie śniło się ludziom wcześniej. To jej piosenki stały się towarzyszami wspólnych uniesień, pierwszych miłości, ale i pożegnań oraz bólu. Jej muzyka stała się dźwiękiem pokolenia, które nadało kierunek kolejnym, nawet dzisiaj. Poznajcie tragiczną historię ikony.

Playlista: 01- Billie Holiday - I'll Be Seeing You 02- Louis Armstrong - West End Blues 03- Benny Goodman & His Orchestra with Billie Holiday - Your Mot...

Jeżeli można w ogóle mówić o osobie, która prawdziwie wykorzystała amerykański sen, to na pewno jest nią Ray Charles. Urodzony w kompletnej biedzie na granicy Georgii i Florydy, wychowany przez samotną matkę, niewidomy chłopak, staje się jedną z największych gwiazd popkultury, którą zna cały świat. Mimo ogromnych przeciwności losu i licznych tragedii jakie spotykają go po drodze, udaje mu się ciężką pracą, talentem i determinacją osiągnąć sukces o jakim mało kto może pomarzyć. Poznajcie fascynującą historię Brata Raya.

Playlista: 01- Ray Charles - Mess Around 02- The Ma...

Świat muzyki popularnej zmienił się na zawsze gdy w roku 1936 pewien trzynastoletni syn ambasadora Turcji, wszedł do jednego z jazzowych klubów w nowojorskim Harlemie. To właśnie wtedy Ahmet Ertegun ostatecznie podjął decyzję, że jego jedyną i prawdziwą miłością jest muzyka, a zwłaszcza ta afroamerykańska. Dziesięć lat później wraz z kolegą ze studiów, pożyczyli pieniądze od znajomego dentysty i założyli małą wytwórnie Atlantic Records, która stała się jedną z najważniejszych w historii muzyki. Wśród artystów jacy rozpoczęli swoje kariery w Atlantic znajdują się m.in. Ray Charle...

Nowy Jork od samego początku swojego istnienia był miastem wyjątkowym. Prawdziwy tygiel, w którym spotykali się ludzie i kultury z całego świata, a wszystko to na przestrzeni jednej wąskiej wyspy. Kiedy miasto jeszcze nosiło nazwę Nowy Amsterdam sprowadzani byli tam już niewolnicy z Afryki, którzy swoją ciężką pracą budowali późniejszą wielkość Manhattanu. Gdy w wieku XIX zniesiono niewolnictwo w USA, a uciekający od segregacji Afroamerykanie z południa poszukując lepszego życia trafiali do Nowego Jorku, ich miejscem stała się dzielnica u góry wyspy. To właśnie w Harlemie narodziła się no...

Królowa była i zawsze będzie tylko jedna. Urodzona w 1942 roku jako córka pastora, od najmłodszych lat porywała serca słuchaczy. Jednak kiedy w 1967 roku zażądała „szacunku”, to cały świat zatrzymał się na chwilę, by posłuchać jej głosu. I chyba nigdy już nie przestaniemy! Mówimy oczywiście o jedynej i niepowtarzalnej Arethcie Franklin.

Playlista: 01- Aretha Franklin - Until You Come Back to Me (That's What I'm Gonna Do) 02- Aretha Franklin - Never Grow Old 03- Aretha Franklin - Won't Be Long 04- Aretha Franklin - I Never Loved a Man (Th...

Muzyka Reggae, to tylko cześć przeogromnej muzycznej kultury malutkiej wyspy jaką jest Jamajka. Kultury która sięga początków kolonializmu i niewolnictwa. Kultury wypełnionej dumą, wiarą i chęcią odnalezienia własnej drogi. To właśnie ona ukształtowała Boba Marleya i jego muzykę i to właśnie jej cząstkę poznajemy w nowym filmie „Bob Marley: One Love”, który już dostępny jest w polskich kinach.

Ten odcinek to jednocześnie pierwszy raz gdy do naszej dyskusji dołącza gość, który zdecydowanie więcej wie na temat niż my. Muzyczną historie Jamajki pomaga...

Gdy Malcolm X pokazał Afroamerykanom inną drogę do wolności niż ta wytyczona przez Martina Luthera Kinga, prawdziwa rewolucja zaczęła się na dobre. Ta rewolucja niczym ogień rozprzestrzeniła się na wszystkie aspekty życia Czarnej Ameryki, w tym muzykę. Skończył się czas miłosnych piosenek oraz sprytnych metafor, a nadszedł czas walki, dumy i złości. Narodziła się Black Power.

Oto druga część naszej opowieści o muzyce wyjątkowej, ważnej i wyrażającej sprzeciw.

Playlista: The Chi-Lites - (For God's Sake) Give More Power To The People Sly & The Family Stone - Don't Call...

W chwili gdy Billy Holiday zaśpiewała przejmującą piosenkę „Strange Fruit”, do muzyki popularnej wkradły się dźwięki prawdy, która od tego momentu coraz śmielej wybrzmiewała w twórczości afroamerykańskich artystów. Od kościelnych spirituali, przez hymny śpiewane na marszach, po największe hity list przebojów, czarni muzycy opowiadali o otaczającej ich rzeczywistości pełnej rasizmu i niesprawiedliwości. Oto pierwsza część naszej opowieści o muzyce wyjątkowej, ważnej i wyrażającej sprzeciw.

Playlista: Marvin Gaye - What's Going On Lead Belly - The Bourgeois Blues Billie Holiday...

W roku 1950 w mieście Chicago, dwóch braci polskiego pochodzenia zakłada wytwórnie, w której chcą nagrywać muzykę afroamerykańską. Idealnie się składa, że od niedawna w mieście przebywa Muddy Waters, który wyemigrował z południa USA w poszukiwaniu lepszego życia. To właśnie jego blues umieści nowe wydawnictwo Chess Records na mapie, rewolucjonizując jednocześnie brzmienie całej Ameryki. Oto historia braci Leonarda i Phila, którzy dzięki swojej miłości do czarnej muzyki, dali nam możliwość poznać największych artystów w historii muzyki popularnej.

Playlista: Muddy Waters - Ma...

Z wielkich wytwórni soulowo-funkowych, została nam jeszcze jedna, która na początku lat 70. wybiła się na czołówki list przebojów. Jej nowe brzmienie pełne słodkich smyczków i pulsującego rytmu stało się głosem Ameryki, która nieubłaganie kierowała się w stronę disco. Tą wytwórnią była Philadelphia International, a jej twórcami legendarny duet Gamble & Huff.

Playlista: McFadden & Whitehead - Ain't No Stoppin' Us Now The Soul Survivors - Expressway (To Your Heart) The O'Jays - Back Stabbers Billy Paul - Me and Mrs. Jones The Trammps - Disco...

Jedną z najtragiczniejszych postaci muzyki soul zdecydowanie jest Marvin Gaye. Pochodzący z przemocowego domu, w którym ojciec był panem i władcą, nigdy do końca nie wyrwał się z jego macek. Zanim jednak zginął tragicznie, dał światu jedną z najważniejszych płyt w historii, która wyznaczyła kierunek muzyce popularnej w latach 70. Nie można mówić o czarnej muzyce, bez dokładniejszego przyjrzenia się życiu i muzyce Marvina Gaye'a.

Playlista: Marvin Gaye - Got To Give It Up Jean Knight - Mr. Big Stuff Kool & The Gang - Funky Stuff Marvin Gaye - Let Your Conscien...

W historii muzyki afroamerykańskiej wiele jest ważnych postaci, ale do czołowego panteonu zdecydowanie zalicza się Ojciec Chrzestny Soulu, Najciężej Pracujący Człowiek Showbiznesu czyli James Brown. To jego muzyka oraz styl zdefiniowały brzmienie Ameryki lat 70. Ten urodzony w małej chatynce, wychowujący się w burdelu były więzień, swoją ciężką pracą i talentem dotarł na sam szczyt, aby już nigdy go nie opuścić.

Oto historia Jamesa Brown i jego królestwa.

Playlista: James Brown - Opening Fanfare James Brown - Please Please Please James Brown - Cold Sweat James Brown...

Kiedy wytwórnia Motown podbijała rynek amerykański jako Hitsville USA, na dalekim południu w Memphis w siłę rosła wytwórnia założona przez białe rodzeństwo, która miała zdefiniować brzmienie muzyki soul. Tą wytwórnią było STAX Records, które przyjęło nazwę Soulville USA. W tym odcinku przedstawiamy wam historie jej niebywałego wzrostu, oraz smutnego i dramatycznego końca.

Playlista: Soul Finger - Bar-Kays Nile Rodgers & CHIC live at Tiny Desk Concert Isaac Hayes - Theme From Shaft Carla Thomas - Gee Whiz (Look at His Eyes) The Mar-Keys - Last...

Kiedy w roku 1970 w lokalnej stacji telewizyjnej w Chicago pojawił się czarno-biały program muzyczny „Soul Train”, nikt nie przypuszczał, że przetrwa on kolejne trzydzieści sześć lat, stając się jednym z najdłużej nadawanych programów w historii telewizji. Stworzony przez młodego producenta Dona Corneliusa stał się fenomenem kulturowym, który ukształtował gusta oraz styl kilku pokoleń Afroamerykanów. Od muzyki i tańca po modę Soul Train był głosem i obrazem nowej Czarnej Ameryki.

Playlista: Soul Train Gang - Soul Train Theme Smokey Robinson - The Tears Of A Clown (Live at Tiny Desk) King Curti...

Kontynuujemy w tym odcinku historie legendarnej wytwórni Motown z Detroit. Po niezaprzeczalnej dominacji na listach przebojów lat 60. machina produkcyjna Berry’ego Gordiego staje przed wyzwaniami nowej dekady. Lata 70. w Ameryce to prawdziwa rewolucja kulturowa i społeczna napędzana nowymi brzmieniami, które już nie są „ładne”. Nikogo nie interesują czarni artyści ubrani w garnitury, ponieważ ludźmi zawładnął funk i rock. Jak w tym wszystkim odnalazł się Berry Gordy, który zaczął również marzyć o Hollywood? A jak zareagowali artyści związania z Motown, w tym młody Stevie Wonder czy Marvin Gaye?   Playlista: The Temptatio...

Pod koniec lat 50. XX wieku w mieście robotniczym Detroit powstała wytwórnia muzyczna, która na zawsze zmieniła oblicze muzyki popularnej. Swoją nazwę wzięła od przemysłu motoryzacyjnego, który dominował w mieście i w którym pracowała większość afroamerykańskiej społeczności. To też właśnie od tego przemysłu młody Berry Gordy wziął pomysł na stworzenie muzycznej fabryki, gdzie hity będą powstawały jak na taśmie produkcyjnej. Tak narodziło się Motown, które do dzisiaj ma największą ilość przebojów w historii i raczej szybko nikt tego rekordu nie pobij...

Czym jest ten cały funk? Dlaczego tak trudno zdefiniować gatunek, który w latach 70. w USA był wszędzie i każdy ówczesny muzyk próbował swoich w nim swoich sił? Żeby odpowiedzieć na to pytanie musimy cofnąć się do lat 60. XX wieku i opowiedzieć wam trochę o rodzących się nowych ideach w kulturze afroamerykańskiej.

Playlista: James Brown - Make it Funky James Brown - Papa's Got A Brand New Bag Sly and the Family Stone - Thank You (Falettinme Be Mice Elf Agin) Parliament - Give Up The Funk (Tear The Roof Off The Sucker) BT Expre...

Chyba każdy z nas zna muzykę soul i pewnie nawet jest w stanie wymienić kilku artystów. Ale jak dokładnie opisać ten styl i jego twórców? Jak znaleźć wspólny mianownik wśród tak różnych artystów jak Sam Cooke, Aretha Franklin, James Brown, The Temptations czy The Staple Singers? W naszym trzecim odcinku próbujemy odpowiedzieć na te pytania i zdefiniować gatunek muzyki, który po dziś dzień jest żywy, i który na zawsze zmienił oblicze muzyki rozrywkowej.

Playlista: Sam & Dave - Soul Man Al Green - Tired of Being Alone Sam Cooke - S...

W drugim odcinku naszego subiektywnego podcastu o czarnej muzyce zabieramy was w daleką podróż do głębokiego południa Stanów Zjednoczonych. Do czasów gdy wciąż trwała segregacja rasowa, a żyjący w gettach afroamerykanie mieli jedynie możliwość bawić się w klubach, które były częścią Chitlin’ Circuit. To właśnie tam ze swingowej rewolucji narodził się zupełnie nowy styl jakim był rock’n’roll.

Inspiracją do tego odcinka jest książką "The Chitlin' Circuit: And the Road to Rock 'n' Roll" Prestona Lauterbacha https://www.goodreads.com/book/show/10189505-the-chitlin-circuit   Playlista: Lucky...

Subiektywny podcast o czarnej muzyce prowadzony przez dwóch białasów.

Jan Laskowski (Sunday Soul Cellar) oraz Jakub Qba Łukowski (Warszawski Funk), czyli różne pokolenia, różne narodowości, różne doświadczenia, ale jedna wspólna rzecz – miłość do muzyki afroamerykańskiej soulu, funku, bluesa, jazzu, gospel, rhythm’n’bluesa i jeszcze dziesiątek innych odmian i wariacji.

O czym jest ten podcast? O tym co dla nas najważniejsze, czyli wspaniałej muzyce afroamerykańskiej i jej twórcach oraz o wszystkim co się z tym wiąże – kulturze, społeczeństwie, historii, ale też rasi...