Het Uur

„Nu ik moeder ben geworden denk ik vaak aan mijn abortussen terug,” zegt Rodante van der Waal. Het spijtargument bij abortus noemt zij „paternalistische, emotionele manipulatie”. In werkelijkheid valt die spijt volgens haar mee, maar wordt die door moralisme zwaarder gewogen dan spijt over andere levenskeuzes. Ze merkt op dat het abortusdebat dan ook niet over de bescherming van leven gaat, maar over macht: „Het gaat om welk leven het waard is om beschermd te worden.”

Ook in de geboortezorg zijn vrouwen volgens Van der Waal nog geen baas in eigen buik. Ze spreekt over „institutioneel geweld”, zoals „inwendig...

Als dertienjarig meisje woonde journalist Nicole Terborg bij haar tante Sonja, nadat haar moeder haar gezin had verlaten om haar dromen na te jagen. Ze was een kweekje: een informeel pleegkind, iets wat binnen de Surinaamse traditie heel normaal is. Zo vanzelfsprekend zelfs dat er nooit vragen over werden gesteld. Op de vraag waarom zij als enige van de drie kinderen ergens anders moest wonen, kreeg Nicole dan ook nooit antwoord. Er werd niet over gesproken. Pas veel later durfde ze dat patroon te doorbreken. „Voor het eerst stelde ik vragen, die ik nooit eerder durfde te stellen.”

„T...

Oorlogsfilms zet Rob de Wijk nooit aan: „Dat kan ik niet aanzien.” Toch draait zijn hele leven om oorlog. Hij is historicus, maar kijkt vooral naar de toekomst. Misschien juist omdat een groot deel van zijn eigen geschiedenis ontbreekt. Door een ongeluk was hij bijna blind aan één oog en heeft hij geen herinneringen van voor zijn veertiende.

Met Pieter blikt De Wijk terug op 2025: „Het jaar dat ons idee van de wereld instortte.” Dat vraagt volgens hem om een cultuuromslag: stoppen met wensdenken en met het moraliserende vingertje. „Je moet er rekening mee houden dat het ongehoord fo...

Mark Vermeulen leeft met hiv en ziet hoe het virus is verschoven van een medisch naar een mensenrechtenprobleem. „Medisch gezien hebben we alles in handen om mensen goed te testen, behandelen en infecties te voorkomen,” zegt hij, „maar die doorbraken zijn niet voor iedereen beschikbaar.” Vooral gemarginaliseerde groepen, zoals „de allerarmsten, homomannen, transpersonen en drugsgebruikers”, worden nu extra hard geraakt door het wegvallen van Amerikaanse steun aan hiv-bestrijding. 

Trumps bezuinigingen op USAID noemt hij wreed: „Naar schatting zijn er dit jaar al meer dan 400.000 mensen overleden.” Daarmee komt ook zijn ambitie van nul nieuwe hiv-infecties in Nederland onder druk te sta...

Het is een misverstand dat Jort Kelder in een kasteel is opgegroeid: „‘Jonkheer Kelder’ zou toch wat merkwaardig klinken.” Wel is hij gefascineerd door de elite en bewondert hij figuren als Prins Bernhard, Freddy Heineken, Jeff Bezos en Elon Musk. „Daar heb ik een zwak voor, vooral in deze tijd waarin men scherper kijkt of mensen zich wel fatsoenlijk gedragen. Ze zijn engerds, maar ze veranderen wel de wereld.”

Kelder is als een cheerleader van het kapitalisme: „Ik ben bijna de enige in de media die het voor hen opneemt, omdat ik vind dat in een kleurrijke samenleving zi...

„Ik heb al sinds mijn elfde een missie,” vertelt Mpanzu Bamenga, wiens naam ‘strijder’ betekent. Hij vluchtte uit Congo vanwege een dreigende burgeroorlog en leefde vervolgens ruim zeventien jaar zonder papieren in Europa. Toen hij elf jaar was, hoorde hij dat zijn gezin geen verblijfsvergunning zou krijgen. „We hadden geen mensenrechten meer. Dan kom je erachter dat niets vanzelfsprekend is en dat de wereld helemaal niet voor iedereen een paradijs is." Zijn missie? Ieder mens moet mensenrechten krijgen. „En daar ben ik volledig voor gegaan."

In 2021 werd Bamenga uitgeroepen tot 'Mensenrechtenmens van het Jaar'. Datzelfde jaar nam hij het op t...

„Ik heb etniciteit heel belangrijk gemaakt in mijn boeken en heb te weinig aandacht gegeven aan mijn sociale klasse,” zegt Eus, die zijn verhaal opnieuw onder de loep neemt. Hij klom op de sociale ladder en veroverde, ondanks enorme obstakels, een plek binnen de elite, de literaire wereld. Maar eenmaal aangekomen merkt hij dat het toch niet helemaal zijn wereld is. Als sociale stijger ziet hij nu scherper: „Je bent pas echt ingeburgerd in je milieu als je er ook in opgroeit.”

„Ik heb een hekel aan mijn eigen kinderen, omdat ik geleerd heb een hekel te hebben aan...

„Ik was pas in de 20 toen ik voor het eerst hoorde over klaarkomen.” Goedele Liekens woonde haar hele jeugd bij de nonnen, op een internaat waar „enkels iets heel seksueels waren en iedereen sokken in de schoenen moest dragen.” Later, als Miss België, stond ze daar in een eenvoudige speedo: „Ik wist niet dat er badpakken met glitters en push-up waren. Ik deed daaraan mee omdat je een gratis reis kon winnen.”

Haar keuze voor seksuologie veroorzaakte thuis opschudding: „Toen ik dat vaginaboek schreef heeft mijn moeder drie maanden niet naar de markt durven gaan.” Inmiddels voert ze haar strijd oo...

„Je gaat door de mand vallen,” zei het stemmetje in Nora Fischer’s hoofd. „Het begon ermee dat ik bang was een bepaalde noot niet goed te raken,” vertelt ze. „En dan zegt dat stemmetje: zie je wel, het lukt je niet.” Het plezier in het zingen maakte plaats voor angst. Tegelijkertijd verloor haar zus zich in een depressie die haar het leven kostte. „Ik wilde weten: wie heeft ons dat plezier afgenomen?”

„Ik kwam in een soort whirlpool terecht van vingerwijzen.” Ze zoekt de oorzaak bij haar Joodse afkomst, het calvinisme, het kapitalisme, de prestatiedruk, het patriarchaat, sociale...

Nooit verdronken in de Haagse bubbel, altijd een buitenstaander: terwijl Nederland zich blindstaarde op rechts, zag Coen van de Ven wat er gebeurde op links. De fusie tussen GroenLinks en PvdA omschrijft hij als een huwelijk met relatieperikelen. Het is allemaal heel persoonlijk: er wordt gevloekt, er wordt geschreeuwd, er wordt gekrijst. Maar het is ook soms een bijna verliefdheid tussen mensen. „En dan ineens wordt Jesse Klaver door Ploumen in de steek gelaten.”

Geheime meetings in een volkstuintje onder een aanvliegroute van Schiphol, opstandige WhatsApp-groepen en vertrekkende leden: het beeld van een linkse beweging die zoekt naar...

Een wervelwind, maar tegelijk het oog in de storm: Typhoon is een goedgekozen artiestennaam voor Glenn de Randamie. „Ik heb van de onrust mijn thuis gemaakt, maar ben zelf hoogsensitief,” zegt hij. Hij staat bekend om zijn nummers waarin hij de liefde predikt. Nu ziet hij in dat hij zijn eigen teksten niet heeft nageleefd.

Hij zag talloze films over artiesten die ontspoorden. „Een gewaarschuwd mens telt voor twee. Ik heb er meer dan twee gezien, en toch gebeurde het mij ook.” Hij vroeg zich af: ‘Mag ik er wel zijn?’ Een scherp contrast met de artiest die de posit...

Hij groeide op als links kind op een rechtse school met vrienden uit VVD-gezinnen. „Bij het corps was ik de enige van de 150 die links van D66 stemde.” Zijn beste vriend Stijn, een mkb’er, stemt VVD. „Omdat dat zogenaamd de partij is van de hardwerkende Nederlander,” zegt Simon van Teutem. „Maar dat is onzin. Ik wilde de VVD ontmaskeren.” Volgens hem gebruikt de VVD liberale taal, maar ondermijnt ze het liberalisme van binnenuit. „Ze zeggen: ik sta aan jouw kant. Maar wiens kant? De vrijheid van de een betekent vaak de onvrijheid van de ander.”

Volgens Van Teutem is libe...

Terwijl veel economen rechts zijn, is Hans Stegeman links. „Geld stinkt”, leerde hij van zijn ouders. Hij besloot geld voor iets goeds in te zetten bij de Triodos Bank. Het is tien jaar geleden dat de Parijse klimaatakkoorden zijn getekend. „Het zou miraculeus zijn als we die doelen van 2030 alsnog gaan halen", zegt hij, „maar voorlopig hebben we gefaald. De tijd dringt. Het roer moet om." Volgens Stegeman moet ons huidige economische systeem op de schop. „We moeten ontgroeien”, oftewel krimpen.

„Dat is super ongemakkelijk”, legt hij uit, „want ons systeem is gebouwd op groei. In een samenleving die al...

„Ik zat op drie basisscholen en vijf middelbare scholen,” zegt Saskia de Bel. „Ik was telkens de nieuweling, had een ander accent en kende de mores niet. Ik moest me altijd aanpassen.” Toch herkende ze zichzelf nooit als pleaser. „Ik noemde het gewoon 'te aardig'.” Pas toen ze voor haar opleiding in therapie moest, besefte ze dat het een manier van overleven was.

Ze noemt zichzelf nu pleaser-af. „Zoals een alcoholist moet ik er altijd voor oppassen, maar het is geen automatisch gedrag meer.” Haar man vond het niet zo grappig toen ze zich begon uit te spreken. „Hij kr...

Ze wordt vaak activist genoemd, maar ziet dat zelf anders. „Ik spreek me gewoon uit tegen onrecht”, zegt Sophie Straat. Tijdens een demonstratie werd ze op de grond gegooid. „Je komt op tegen genocide en je wordt weggezet als crimineel. Het banale is dat je dat dan hebt gehad en dat je thuiskomt waar alles weer normaal is.”

'Wie de fak is Sophie Straat' is de naam van haar nieuwe album. „Het gaat over openstaan voor verandering. Ik wil meer zijn dan ik voor mezelf heb bedacht, als persoon en artiest, dan die kaders. De rest van de menshei...

„We lopen rond met een stenen­tijdperk­brein in een digitale wereld,” zegt Mark van Vugt. Overal ziet hij de mismatch tussen ons oerbrein en de moderne samenleving. „Onder het dunne laagje beschaving blijft de oermens aanwezig.” Dat oerbrein verklaart ook onze liefde voor oorlog, legt hij uit. We streven naar vrede, maar juist dat zou ons volgens hem hartstikke depressief maken. „Ons brein is gevormd door heftige emoties en oorlog geeft daar voeding aan.”

Diezelfde logica ziet hij terug in sport. „De evolutionaire geschiedenis van voetbal zit in de jacht.” Van Vugt voetbalde zelf, gaf psychologisch advies aan Southam...

Hij gold ooit als de kroonprins van Wilders, een van de felste islamcritici in de Tweede Kamer. Maar toen Wilders „minder, minder” riep, knapte er iets. „Ik moest iets verdedigen wat niet meer over religie ging, maar over bevolkingsgroepen. Dat wilde ik niet”, legt Joram Van Klaveren uit. Hij begon aan een boek om te bewijzen dat juist de islam het kwaad was, maar precies dat onderzoek bracht hem aan het twijfelen.

Eerst wilde hij zijn bekering stilhouden, bang voor de haatreacties. Maar naast de verwachte afkeur ontving hij ook lof: „Mijn moeder vindt me nu veel liever." T...

Vijf jaar na het Black Lives Matter-protest op de Dam en Akwasi’s onvergetelijke uitspraak over Zwarte Piet zitten Pieter en hij op steenworp afstand van diezelfde plek. De haatstorm die toen volgde, bracht Akwasi tot stilstand. „En uit die stilte,” zegt hij nu, „ontstond Omroep Zwart.” Met die omroep wil hij kleur toevoegen aan een palet dat volgens hem jarenlang incompleet is gebleven. „Je neemt niets weg. Je voegt iets toe. En de journalistiek miste perspectief.”

De jaren sinds de Dam stonden in het teken van discipline. Leven als een topsporter: „Eyes on the prize”. Alles gericht op het lat...

Ze was een van de beste economiestudenten van haar jaar, maar ze geloofde er niet in. „De modellen klopten niet met de werkelijkheid die ik om me heen zag. Een wereld vol ongelijkheid, waarin hard werken níét altijd loont.” Robeyns stapte daarom over naar de filosofie. Volgens haar moeten we inzien dat het neoliberalisme geen harde waarheid is, maar een ideologie. Een overtuiging. „Het wordt gepresenteerd als het beleid dat het beste werkt. Maar zo goed gaat het niet met de wereld.”

Ze pleit voor limitarisme: een grens aan rijkdom. Niet uit jaloezie, maar omdat extreme vermogensc...

„Je vindt het erg voor me, maar zodra jij jezelf discomfort moet laten voelen, vertik je het gewoon om me bij te staan.” Toen haar jeugdtrauma bovenkwam, voelde Rinke Verkerk zich opnieuw „in de steek gelaten”, deze keer door de omstanders. In die woede herkende ze dat ze zelf ook tekort was geschoten, „bij een meisje uit mijn dorp van wie wij allemaal wisten dat haar opa haar had misbruikt.”

Sindsdien ziet ze scherper hoe wegkijken slachtoffers schaadt. Precies dat patroon herkent ze in Gaza. „Palestijnen hebben de positie van kinderen in kindermisbruik”, legt ze uit. Waar ze vroeger vanze...

„Ik zag mezelf als een Nederlandse vrouw met toevallig het uiterlijk van een Chinees,” vertelt Qian van Binsbergen. „Alleen mijn adoptie zat me in de weg om autochtoon te zijn." Jarenlang zette ze zich met man en macht af tegen haar Chinese afkomst. Maar door haar tv-documentaires en vooral haar laatste privé-reis naar China veranderde dat. Voor het eerst werd ze gezien als iemand die erbij hoort. Ze is zichzelf anders gaan zien. „Ik ben geen Chinese Nederlander, maar een Chinees die naar Nederland is gehaald." Pas na haar recente naamswijziging voelt ze zich zichzelf. „Kelly wilde erbij horen, Qian...

„In het oude Rome kreeg een dictator zes maanden de macht om een crisis op te lossen. Daarna moest hij weg. Anders ging het fout,” zegt Frank Schaper. „Trump is zo’n te-lang-zittende.” Gefascineerd door leiderschap maakte Schaper van Donald Trump zijn levenswerk. „Trump is onbegrijpelijk, maar toch te begrijpen als je zijn rolmodellen kent.” Die kopieert hij feilloos. „De blik en handgebaren op foto’s komen rechtstreeks van acteur Clint Eastwood. Zijn Trump Tower is een knipoog naar superschurk Goldfinger en de Hiltons.” En liegen? „Dat leerde hij van zijn vader. Met als mantra: alleen de sterksten overleven.” Achter Trumps gedrag sch...

Iedereen is tegenwoordig een narcist: je ex, je baas, die ene wereldleider. Een snel gebruikt, verwijtend label. Toch vindt Marjan de Vries medelijden met de narcist niet ongepast. Volgens haar zijn mensen narcistisch door tekorten in hun jeugd. „Het is een stagnatie in de emotionele ontwikkeling. Empathie leer je als kind, maar wie nooit gezien is keert zich naar binnen." Echt gelukkig worden narcisten niet, maakt De Vries duidelijk: "Voor geluk is verbinding nodig, en dat lukt hen niet.” In haar praktijk ziet De Vries vooral de slachtoffers van narcisme. De narcisten zelf? Die komen zelden. „Want echte zelfreflectie staat h...

Er zijn meer break-ups dan ooit. En dus is er ook meer liefdesverdriet, een rouwvorm waar nauwelijks ruimte voor is. „Voor de dood bestaan rituelen, die zouden er ook moeten zijn voor een relatiebreuk”, zegt Hester Schaart, die uit eigen ervaring weet hoe rauw die pijn kan zijn. Ze bonsde ooit haar hoofd tegen de muur om de pijn van haar liefdesverdriet te overstemmen. „Je voldoet aan allerlei diagnoses: slaapstoornis, dwang, verslaving,” zegt ze: „Je kunt zelfs sterven aan een gebroken hart.” In haar praktijk ziet ze vooral mannen. „Zij verwerken het anders: later, maar veel heftiger.” Hen geeft ze advies, maar...

„Het kunnen niet allemaal barbaren zijn aan de andere kant van het IJzeren Gordijn”, dacht Evert van der Zweerde, opgroeiend in de Koude Oorlog. Hij reisde er meer dan veertig keer heen om het land te begrijpen. Volgens hem ziet Rusland Oekraïne niet als verovering, maar als noodzakelijke buffer tegen de liberale waarden van een oprukkend Westen. „Geen opmaat naar een Derde Wereldoorlog, maar gecontroleerd geklooi aan de grenzen. Nodig voor de propaganda, die alles legitimeert.” Zelfs de populariteit van Poetin is volgens de politiek filosoof te begrijpen als je bereid bent te kijken naar de diepere lagen onder het...

Van huis uit leerde Janice Deul zichzelf nooit kleiner te maken, ook niet als zwarte vrouw in een witte wereld. Mode is haar middel: „Ik heb mij volledig uitgeleefd met mijn uiterlijk." Het is een vorm van aanwezigheid en trots, toch merkt ze dat er grenzen aan zitten. „Zolang je meedoet, is het goed. Maar zodra je kritiek hebt, blijkt dat de tolerantie die we vieren in Nederland allemaal schijn is geweest.” Deul bracht zwarte vrouwen op de covers van modebladen, maar bekritiseerde ook het gebrek aan diversiteit achter de schermen. „Nederland wil alleen divers zijn aan de buitenkant. En zelfs...

Hij noemt zich geen spindoctor, maar Bas Erlings is wel de man achter de opgestroopte mouwen en „Pleur op" van Rutte. „De fiets en het appeltje is wel uit zichzelf ontstaan". Nadat hij de eerste verkiezingen glansrijk van de populisten verloor, dook hij in de gedragspsychologie: geen feiten, maar gevoel. „Je kunt je daar simpelweg niet tegen verzetten.” Hij pleit voor het inspelen op het irrationele onderbewustzijn van de kiezer. „De juiste oneliner is belangrijker dan de materie." Hij schreef een handboek tegen het populisme van deze tijd en onderzocht hij hoe je het spel van de populist meespeelt zonder er...

Voor Tessel Middag is voetbal nooit alleen een spel geweest. Ze is activistisch, in tegenstelling tot de meeste mannelijke spelers. „Als vrouw in deze maatschappij ken je onrecht en herken je het. Wij hebben jarenlang de economische druk gevoeld om onze studie af te maken, zo raak je vanzelf maatschappelijker betrokken.” In haar scriptie over de geschiedenis van het vrouwenvoetbal schreef ze: „Voetbal was een volkssport. Mannen zijn daar altijd heel beschermend over geweest. Vrouwen zouden de goede naam van het spel schaden.” Ze kijkt met een kritisch oog naar de groei van haar sport. „Er wordt altijd gezegd dat wij vr...

Volgens Safae el Khannoussi heerst er een wereldbeeld waarin mensen in de marges van de samenleving geen volmaakt karakter kunnen zijn. "Dat leidt tot een gebrek aan inzicht in wie deze mensen zijn en wat hun geschiedenis is." Ze onderzoekt wie zij mogen zijn buiten de rol die het systeem hen toeschrijft. "Deze mensen zijn geen bijfiguur of zielig slachtoffer." De marge is naar haar zeggen fascinerend. "Daar leven de mensen die vervolgd zijn in het ene politieke systeem en onderdrukt in het volgende. Zij zijn het bewijs dat het systeem faalt. Dat het ongelijkheid legitimeert." In haar prijswinnende...

Damon Golriz vluchtte in 1995 als tiener uit Iran, maar zijn hart ligt er nog steeds. “Ik heb een slapeloze week gehad.” Van zijn familie in Iran hoort hij hoe de bevolking hoopt op een positieve afloop van de Israëlische aanvallen: een kans op een nieuw regime, zonder ayatollahs. Als ex-moslim zegt hij: “Ik heb wel hoop, maar geen vertrouwen. Zonder alternatief loopt dit uit op anarchie en dat is doodeng.” Tegelijkertijd ziet hij hoe een brandende wereld één grote afleidingsmanoeuvre is voor het geopolitieke Risk-spelletje dat ondertussen gespeeld wordt.

Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze jo...

Psychiater Jim van Os pleit voor een revolutie in de geestelijke gezondheidszorg. “De reguliere methode is niet wetenschappelijk, maar wél lucratief.” Volgens van Os moeten we af van het systeem van diagnoses, pillen en eindeloze wachtrijen. “Wat echt helpt is menselijk contact. En dat is nodig, want gekte zit in iedereen. Soms komt het er gewoon meer uit”, zoals bij Van Os en zijn zoon. Beiden kampten ze met hun eigen waanzin, de een wat heftiger dan de ander.

Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar podcast@nrc.nl.

Presenta...

Tijdens haar jarenlange carrière hield mensenrechtenadvocaat Liesbeth Zegveld zich bezig met grote zaken als de treinkaping bij De Punt en de genocide in Srebrenica. Ze pleit ervoor dat we het bouwwerk van het internationaal recht niet zomaar laten instorten. En daarom is ze strijdbaar. "Als er niks te strijden valt, vind ik het ook maar saai."

Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar podcast@nrc.nl.

Presentatie: Pieter van der Wielen

Redactie: Mira Zeehandelaar

Mixage: Audiochef

Productie: Andrea Huntjens

Muziek: Ru...

Als neuropsycholoog doet Eveline Crone al meer dan twintig jaar onderzoek naar het puberbrein. Kinderen tracken via apps en hun cijfers in de gaten houden op Magister, vindt ze onzin. Vanaf je dertigste neemt je breinsnelheid af, en daarom maken pubers soms gekke keuzes. Maar dat mag. "Domme dingen doen hoort er als puber bij."

Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar podcast@nrc.nl.

Presentatie: Pieter van der Wielen

Redactie: Mira Zeehandelaar

Mixage: Audiochef

Productie: Andrea Huntjens

Muziek: Rufus van B...

Berber van der Woude werkte jarenlang als diplomaat voor het ministerie van Buitenlandse Zaken. In 2019 werd ze geplaatst in Ramallah, op de Westelijke Jordaanoever. Daar begon ze steeds meer moeite te krijgen met het Nederlandse beleid ten aanzien van Israël, dat volgens haar wordt bepaald door hardnekkige dogma’s. Na de demonstratie van afgelopen zondag in Den Haag lijkt er langzaam verandering te komen. "De verhouding tot Israël is al lang niet meer in het belang van Nederland."

Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar podcast@nrc.nl.

Pre...

Schrijver en dichter Anna Enquist wordt deze zomer 80 jaar. Dat wijsheid en mildheid met de jaren komen, vindt ze onzin. Je bent namelijk ook woedend op alles en iedereen die je verliest naarmate je ouder wordt. Toch probeert ze geluk te vinden in het leven, bijvoorbeeld door haar liefde voor muziek. "Als je ergens bang voor bent, moet je proberen het te begrijpen. Dat reduceert de angst een beetje."

Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar podcast@nrc.nl.

Presentatie: Pieter van der Wielen

Redactie: Mira Zeehandelaar Duration: 00:58:22

Toen Sinan Çankaya begon aan zijn boek 'Galmende geschiedenissen', was zijn uitgever niet gelijk enthousiast. Een boek over racisme, discriminatie en de oorlog in Gaza: moest dat nou? Dat moest, vond Çankaya. Volgens de schrijver is het westen selectief in hoe we ons conflicten en oorlogen herinneren. "Welke levenden en doden vinden we waardig en welke moeten nog dieper worden begraven?"

Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar podcast@nrc.nl.

Presentatie: Pieter van der Wielen

Redactie: Mira Zeehandelaar

Mixage: Audiochef

Productie: Andrea Hun...

Diplomaat Robert Serry was de eerste Nederlandse ambassadeur in Oekraïne. Hij zat aan menig onderhandeltafel en ook nu reist hij nog vaak af naar het land waar hij al jaren door gefascineerd is. "Ik beschouw Oekraïne bijna als een tweede vaderland."

Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar podcast@nrc.nl.

Presentatie: Pieter van der Wielen

Redactie: Mira Zeehandelaar

Mixage: Audiochef

Productie: Andrea Huntjens

Muziek: Rufus van Baardwijk

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de...

Theatermaker en schrijver Adelheid Roosen wil graag verbinden. Zo maakt ze theater met buurtbewoners en werkt ze samen met de politie van Amsterdam om het gesprek over discriminatie te openen. Kunst is daar een goed middel voor. "De complexiteit van verschillende werkelijkheden die samen komen, dat vind ik schitterend."

Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar podcast@nrc.nl.

Presentatie: Pieter van der Wielen

Redactie: Mira Zeehandelaar

Mixage: Audiochef

Productie: Andrea Huntjens

Muziek: Rufus van Baardwijk

Zie het privacybeleid o...

Schrijver Annet Schaap schreef met 'Lampje' en opvolger 'Krekel' veelgeprezen kinderboeken. Toch durfde ze pas laat haar debuut te maken, omdat ze vond dat er altijd iets beter of anders kon. Nu kan ze een negatieve recensie als bevrijdend ervaren en heeft ze geen moeite zich in de wereld van kinderen te verplaatsen. "Volwassenen zijn heel erg op zichzelf gericht en egocentrisch."

Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar podcast@nrc.nl.

Presentatie: Pieter van der Wielen

Redactie: Mira Zeehandelaar

Mixage: Audiochef

Productie: A...

Historicus David Van Reybrouck is de nieuwe Denker der Nederlanden. Hij pleit ervoor dat we verder denken dan de waan van de dag en ons richten op de echte problemen in de wereld. Zo vindt hij dat de gewone mens meer invloed zou moeten hebben in het eeuwenoude systeem dat democratie heet. "Innovatie is overal het sleutelwoord, behalve in de democratie."

Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar podcast@nrc.nl.

Presentatie: Pieter van der Wielen

Redactie: Mira Zeehandelaar

Mixage: Audiochef

Productie: Andrea H...

Voor de Maand van de Filosofie schreef Tommy Wieringa het essay Optimisme zonder hoop. Wat de klimaatcrisis betreft heeft hij het hopen op een betere toekomst opgegeven. Juist daarom probeert hij positief te blijven en zelf zijn steentje bij te dragen. Zo plant hij bomen en verzamelt hij afval.

Zijn doel is dat over een paar jaar niet 10 procent van Nederland bedekt is met bomen, maar de helft. Het argument dat het te laat is om de klimaatcrisis nog om te draaien, wil hij daarbij niet horen. "Het is voor een heleboel dingen te laat, maar er...

Psycholoog Anne de Jong heeft als relatietherapeut heel veel stellen voorbij zien komen in haar praktijk. In gesprek met Pieter van der Wielen vertelt ze over de belangrijkste inzichten die ze in de afgelopen kwart eeuw heeft geleerd – ook van haar eigen liefdesleven. “In relaties is het belangrijk om over triggers te kunnen praten, over wat er in je hoofd en je hart speelt.“ 

Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar podcast@nrc.nl. 

Presentatie: Pieter van der Wielen 

Redactie: Mira Zeehandelaar 

Mixage: Audiochef 

Productie: R...

Shivant Jhagroe is sociaal wetenschapper, onderzoeker, universitair docent bestuurskunde en schrijver van het boek Voorbij Duurzaamheid.

Hij ziet dat mensen die een groener leven nastreven, nog altijd een groot beroep doen op mens en natuur. Zo wordt bos bijvoorbeeld gekapt voor biomassa en soja. Hij noemt dit een systeemfout. “We moeten af van het economisch groeimodel, daar zit een groot probleem.”

Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar podcast@nrc.nl. 

Presentatie: Pieter van der Wielen 

Redactie: Mira Zeehandelaar 

Mixage: Audiochef 

Productie...

Tineke Ceelen reist als directeur van Stichting Vluchteling al ruim twee decennia langs rampen en conflicten. Een werkend leven vol hoop en wanhoop, goed en kwaad. 

In gesprek met Pieter van der Wielen vertelt ze onder meer over betrokkenheid en professionele distantie, leed en perspectief, maar ook over de gevolgen van de door de Verenigde Staten aangekondigde stopzetting van internationale hulpprogramma’s. “Je kunt het niet overdrijven wat er nu allemaal misgaat. Het ene steentje duwt het andere om.”

Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar podcast@nrc.nl. 

Present...

Paul Verhagen, geboren rond het einde van de Koude Oorlog, is co-auteur van een boek over het Amerikaanse presidentschap. Hij werkt als datawetenschapper en geopolitiek analist bij The Hague Centre for Strategic Studies.

In gesprek met Pieter van der Wielen heeft hij het onder meer over zijn eerste bezoek aan China (dat zijn wereldbeeld veranderde), over de “luie positie” van het neoliberalisme, over de plannen van president Trump en de tech-miljardairs, en over de rol van Europa. “Pacifisme en vrijhandel, de pilaren waar de EU op is gebouwd, verbrokkelen.”

Heeft u vragen, suggesties of ideeën over on...

Michiel Servaes kwam deze week terug uit Gaza, waar hij langsging bij het kantoor van Oxfam Novib – een gebouw dat nog wel overeind staat.

In gesprek met Pieter van der Wielen vertelt de directeur van de Nederlandse ngo over zijn bezoek aan het geruïneerde gebied, waar een staakt-het-vuren geldt en de Palestijnse bevolking het leven voor zover mogelijk weer probeert op te pakken. Ook gaat hij in op de rechtszaak die Oxfam Novib aanspande tegen de Nederlandse staat vanwege materiële hulp aan Israël. “De geloofwaardigheid van Europa en Nederland op wereldniveau is weg.”

Gedragswetenschapper Reint Jan Renes verdiept zich al jaren in gedragsverandering en onderzoekt voor de Hogeschool van Amsterdam de psychologie achter duurzaamheid.

In gesprek met Pieter van der Wielen legt hij uit waarom kleine, haalbare stappen richting een duurzamer leven effectiever zijn dan radicaal omschakelen. Ook bespreekt hij hoe onze beslissingen tot stand komen, welke rol wilskracht speelt bij het doorbreken van gewoontes en hoe de inrichting van de samenleving ons gedrag en onze keuzes beïnvloedt.

Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar de redactie via po...

Filosoof Stine Jensen staat bekend om haar scherpe maar toegankelijke filosofische inzichten. Al jaren onderzoekt en schrijft ze over grote maatschappelijke vraagstukken. Ook nu, in een tijd van chaos en misinformatie, gebruikt ze filosofie om helder te blijven denken.

In gesprek met Pieter van der Wielen duikt ze in het thema zingeving voor atheïsten. Ze pleit voor zacht en helder filosoferen en laat zien hoe waardevol het is om open en creatief te denken - om nieuwe perspectieven te verkennen en af en toe een onverwachte afslag in je denken te nemen.

Toen schrijver Lieke Marsman hoorde dat haar kraakbeenkanker ongeneeslijk was, koos ze niet voor aanvaarding, maar voor vechten. Ze wil alles uit het leven halen wat er nog in zit en het zo ver mogelijk rekken.

In gesprek met Pieter van der Wielen vertelt Marsman over haar ziekte, haar strijd om door te gaan en hoe wanhoop kan omslaan in geloof—niet in het bewijsbare, maar in het onverwachte. In haar nieuwe boek In haar nieuwe boek verkent ze haar veranderde wereldbeeld.

Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mai...

Op zijn zestiende belandde Jason Bhugwandass in de gesloten jeugdzorg. Waar hij hulp en warmte zocht, kreeg hij een koude isolatiecel. Toen de deur van die cel weer openging, begon zijn missie: het sluiten van de zwaarste vorm van gesloten jeugdzorg. En dat is hem gelukt.

In gesprek met Pieter van der Wielen vertelt hij hoe de trauma’s uit die periode nog steeds doorwerken, hoe hij onderzoek deed naar de gesloten jeugdzorg en hoe hij verandering wist te realiseren. Daarnaast vertelt hij over zijn leven ‘buiten’: zijn studie, zijn toekomstplannen en zijn streven om te leven zonder...

Internetpionier Marleen Stikker roept al jaren op om de risico's van Big Tech serieus te nemen. Hebben we nog grip op de systemen waarin onze gegevens circuleren, of hebben we die controle uit handen gegeven?

Samen met Pieter van der Wielen bespreekt ze de invloed van verslavende algoritmes, het geopolitieke machtsspel op het internet en de alternatieven die buiten de greep van Big Tech staan. Ook deelt ze haar visie op de transitie die nodig is om afscheid te nemen van de traditionele platformen.

Heeft u vragen, suggesties of ideeën over o...

Voedingswetenschapper Jaap Seidell luidt al jaren de noodklok over de gezondheid van Nederland. Zijn voorspellingen over de obesitasepidemie zijn ruimschoots uitgekomen.

Met Pieter van der Wielen praat hij over zijn visie op voedingsgerelateerde problemen. Hij benadrukt hoe we vaak de schuld bij het individu leggen in plaats van de collectieve oorzaken aan te pakken, en hoe dit bij artsen en bij de overheid tot symptoombestrijding leidt.

Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar onze ombudsman via ombudsman@nrc.nl.

Presentatie: Pieter v...

Lize Spit werd met haar bestsellerdebuut ‘Het smelt’ in één klap een naam in de Belgische literaire wereld. Haar boeken wekten nieuwsgierigheid: wat is verzonnen en wat is werkelijkheid? In haar nieuwe boek ‘Autobiografie van mijn lichaam’, laat ze alle maskers vallen. Met Pieter van der Wielen praat ze over haar ingewikkelde jeugd en hoe ze probeerde waardig afscheid te nemen van haar moeder, met wie ze nooit een intieme band had. Over de vrijheid die het schrijven van een boek biedt, maar ook over de gevolgen ervan. En over hoe haar ziekte, diabetes, haar lichaam en leven getekend heeft.  Duration: 01:02:51

Pjotr Sauer groeide op in Rusland, waar hij lange tijd als journalist gewoon zijn werk kon doen. Tot de oorlog uitbrak en hij ineens werd gezien als de vijand. Hij verliet het land - voor even, dacht hij. Maar tweeënhalf jaar later weet hij nog steeds niet wanneer en óf hij nog terug kan. Hij vertelt over zijn vriend en collega Evan Gerschkovich, die werd opgepakt en een pion werd in een geopolitiek spel tussen Rusland, de Verenigde Staten en Duitsland. "Je weet niet wat voor vriend je terugkrijgt."

Heeft u vragen, suggesties of...

Sylvana Simons brak midden jaren negentig door als veejay, maar schreef geschiedenis als eerste zwarte fractievoorzitter in de Tweede Kamer. In gesprek met Pieter van der Wielen blikt ze terug op haar politieke jaren en de doelen die ze heeft bereikt. Ze vertelt ook hoe haar leven ingrijpend veranderde nadat ze in De Wereld Draait Door een gast had aangesproken op discriminerend taalgebruik: „In één minuut was ik persona non grata”. Ze gaat terug naar haar jeugd, bespreekt de impact van stereotyperingen, zoals die van ‘the strong black woman’. Daar heeft ze zelf misschien te veel last van gehad, maar ze benadrukt vooral haar...

Babs Gons, Dichter des Vaderlands en spoken-word-artiest, weet met haar woorden te raken en te inspireren. Ze bracht meerdere dichtbundels uit en gelooft in de kracht van poëzie: „Een gedicht is misschien net even die zachte noot die iemand nodig heeft.” Samen met Pieter van der Wielen duikt ze in de wereld van taal en de impact ervan: „Als je ervoor kiest bepaalde taal te gebruiken, heeft dit invloed op hoe je in de wereld staat.” Ze vertelt over die ene zomer waarin haar leven op z'n kop werd gezet: haar vader stierf, zij werd uitgeroepen tot Dichter des Vader...

Dick Swaab, hersenonderzoeker, oprichter van de Hersenbank en auteur van de bestseller 'Wij zijn ons brein', wordt deze maand 80. Maar dat betekent niet dat hij stopt met werken. Na een leven lang baanbrekend onderzoek, is hij nog altijd nieuwsgierig naar de werking van ons brein. "Voor komende generaties zijn er twee grote problemen: het brein en het universum. In complexiteit is dat vergelijkbaar."

Met Pieter van der Wielen praat Swaab over hoe hij in de afgelopen decennia de kennis over het brein radicaal zag veranderen. En vaak speelde hij daar zelf een belangrijke rol in, zoals toen hij als eerst...

Huisarts en straatarts Michelle van Tongerloo ziet hoe één of twee tegenslagen mensen dakloos kunnen maken en hoe ze vervolgens steeds verder afglijden in de maatschappij. Ze ziet ook dat het zorgsysteem het met strikte protocollen moeilijk maakt om de kwetsbaarste mensen effectief te helpen. In het boek ‘Komt een land bij de dokter’ beschrijft ze hoe hulp aan dak- en thuislozen beter en anders kan, wat begint met de héle mens zien. Met Pieter van der Wielen praat ze over hoe onze morele overtuigingen – zoals het idee ‘geef een zwerver een groene appel, want van geld kopen ze toch alle...

Hoogleraar psychologie Ap Dijksterhuis werd in 2007 in één klap beroemd met zijn bestseller ‘Het Slimme onbewuste’, waarin hij uitlegt dat juist ons ‘onbewustzijn’ (zoals hij het noemt) ons maakt tot wie we zijn. Nu is er een nieuwe uitgave van het boek, met nieuwe inzichten en experimenten. Met Pieter van der Wielen praat hij over hoe onbewuste denkprocessen op de achtergrond continu doorwerken, waardoor je na maandenlang twijfelen (of een nachtje slapen) plotseling zeker weet welke keuze je moet maken. Over het belang van ‘ongestoord tijd met jezelf’ hebben voor de gezondheid van je brein en creativiteit. “De grootste denkers, kunstena...

Conflictjournalist Rudi Vranckx reist voor de VRT al ruim 35 jaar de wereld af naar oorlogsgebieden om verhalen van ‘binnenuit’ te vertellen. Nu hij 65 jaar wordt en ‘officieel’ met pensioen gaat bij de omroep (hij is niet van plan zelf te stoppen met documentaires maken), blikt hij terug op zijn ervaringen. Met Pieter van der Wielen praat hij over ‘gewone mensen’ aan het woord laten over oorlog. Over wat er in hun harten en zielen speelt: hun angsten, twijfels en woede. Over de beesten die hij in mensen heeft gezien, maar dat de meesten tóch deugen. “De afgelopen vijfendertig jaar zou ik and...

Griet Op de Beeck schrijft al jaren succesvolle romans, maar ondanks dat succes vond ze geen geluk en worstelde ze met trauma’s uit haar verleden. In haar eerste non-fictie boek ‘Het wordt beter’ vertelt ze met haar intieme schrijfstijl over wat voor invloed trauma op haar dagelijks leven en relaties heeft gehad, en hoe ze zich stap voor stap beter is gaan voelen door therapie en heling.

Met Pieter van der Wielen praat ze openhartig over haar moeilijke jeugd. Over hoe pijnlijk het was om in 2017 bij De Wereld Draait Door haar incesttrauma met de wereld te del...

Hij kent Amerikaanse presidenten persoonlijk, zit aan tafel met Hollywoodsterren en bezocht Trump-rallies. Hij stond ook (als journalist) in de muitende menigte tijdens de bestorming van het Capitool op 6 januari 2021. Michiel Vos is Amerika-correspondent en kent het land van binnenuit. De ochtend na de herverkiezing van Donald Trump bespreekt hij met Pieter van der Wielen hoe het kan dat Trump weer is gekozen als president. Over de woede die er heerst onder een groot deel van de Amerikanen, en hoe Trumps’ boodschap om ‘er met de bezem doorheen te gaan’ zo aantrekt. “De mensen zijn het zat, spuugzat. Elite, systeem...

Historicus Lotte Houwink ten Cate heeft onder meer onderzoek gedaan naar de geschiedenis van liefde, intimiteit en feminisme. In haar nieuwe boek ‘De mythe van het gezin’ onderzoekt zij de geschiedenis van het kerngezin, waarin man en vrouw een traditionele rol spelen. Met Pieter van der Wielen praat zij over de onverwachte relatiebreuk tijdens haar zwangerschap, die van haar een alleenstaande moeder maakte. Van haar omgeving hoorde ze dat ze als vrouw niet gelukkig zou kunnen zijn in deze gezinsstructuur, terwijl die juist goed bij haar past. De maatschappij houdt volgens haar vast aan het traditionele gezinsmodel, waardoor alternatieve gezi...

Tien jaar geleden werd hij in één klap wereldberoemd met zijn boek Sapiens (meer dan veertig miljoen verkochte exemplaren). Het maakte de – tot dan toe onbekende – historicus Yuval Noah Harari tot bestsellerauteur. Zijn thema: de mensheid. In zijn nieuwste boek Nexus waarschuwt hij diezelfde mensheid voor een groot gevaar: AI. 

Met Pieter van der Wielen praat hij over zijn gewoonte iedere dag twee uur te mediteren, om ruimte in zijn hoofd te maken en de realiteit te blijven zien. Hij legt uit dat geschiedenis voor hem niet de studie van het verleden is, maar van verandering. AI is het...

Moderne spiritualiteit, heksen en de kracht van vrouwen: schrijver Susan Smit schreef er al meer dan vijftien boeken over. In haar nieuwste boek ‘De tweede helft van je leven’ laat ze zien dat er vanaf je veertigste een nieuwe fase begint, die – in tegenstelling tot wat de samenleving vertelt over ouder worden – juist mooie kanten heeft. Met Pieter van der Wielen praat ze over ‘zorghormonen’ die afnemen waardoor een vrouw zich meer richt op haar ‘authentieke zelf’. Ze wordt hoekiger en wijzer, en is steeds minder 'the nice girl' om anderen te behagen. Over oude patronen opruimen en steeds milder naar thema...

Na jarenlang alcoholgebruik om zichzelf te verdoven, viel bij schrijver Erik Jan Harmens een masker af toen hij stopte met drinken. Met de ontnuchtering kwam ook de verwarring: „ben ík het, of is het de wereld die afwijkt?”. Op 49-jarige leeftijd kreeg hij de diagnose autisme, waardoor alles op zijn plek viel. In ‘Het grote autismeboek’ geeft hij een inkijkje in zijn hoofd en hoe hij – en andere mensen met autisme – de wereld om hun heen ervaren. Met Pieter van der Wielen praat hij over hoe bevrijdend de diagnose voor hem was, terwijl zijn zoon – die de diagnose al op driejarige l...

Hoe kun je blijven vasthouden aan de zachte krachten in tijden van oorlog en immense polarisatie, vraagt schrijver en ‘bruggenbouwer’ Natascha van Weezel zich af in haar nieuwe boek ‘Hoe houd je je hart zacht’. Daarin onderzoekt ze of een genuanceerde middenpositie óók radicaal kan zijn en bijdraagt aan wederzijds begrip in Nederland. Met Pieter van der Wielen praat ze over haar Joodse achtergrond, hoe ze is opgevoed met hart voor de Palestijnse zaak en vrede, en ook met liefde voor Israël, waar een groot deel van haar familie woont. Over haar zoektocht om meer stem te geven aan het ‘ra...

Weten waar ons voedsel vandaan komt, dieren eten van kop tot staart, goed koken en proeven; als we meer aandacht hebben voor wát we eten, gaan we ook ‘beter’ eten, volgens culinair schrijver Jöel Broekaert. In zijn nieuwe boek ‘Eet eens een wasbeer’, vraagt hij zich af waarom we invasieve soorten die we doden omdat ze schade aanrichten - zoals nijlganzen, halsbandparkieten en wasberen – eigenlijk niet opeten. Met Pieter van der Wielen praat hij over dat de manier waarop wij vlees consumeren en produceren middels de bio-industrie buiten proportie is, en dus niet houdbaar. Over het belang van écht pro...

Of het nu gaat om de toeslagenaffaire of de oorlog in Oekraïne, techbedrijven spelen een steeds grotere rol in de samenleving. In haar boek 'De Tech Coup' legt cyberexpert Marietje Schaake uit hoe (grote) techbedrijven onze democratie en vrijheid bedreigen, en hoe we de macht terug kunnen grijpen. Met Pieter van der Wielen praat zij over de invloed die Elon Musk heeft op de Amerikaanse verkiezingen. Over hoe fake news ertoe leidt dat mensen twijfelen aan wat nog waar is online, en zo het democratische proces bedreigt. Over het cruciale belang van onafhankelijk toezicht en controle op (technologische) i...

Tijdens haar schooltijd was Belle Barbé al degene waar klasgenoten naartoe kwamen met vragen over seks. Ook bij haar thuis werd er openlijk over gepraat, zonder taboes. Nu is zij specialist seksuele opvoeding. Haar belangrijkste boodschap: praat over seksualiteit met kinderen en jongeren en begin het liefst zo jong mogelijk. Ze schreef er meerdere boeken over voor pubers, jonge kinderen en hun ouders.

Met Pieter van der Wielen praat Barbé over hoe mensen vanaf de geboorte (tot sterfte) seksuele wezens zijn, en dat seksualiteit iets anders is dan ‘seksuele handelingen’. Over het belang van openlijk over seksualiteit praten...

Hij werd in 2020 ongeneeslijk ziek, zijn dochter was toen twee jaar oud. Nu heeft geschiedenisleraar Jasper Rijpma het boek 'Wat ik je nog zeggen wil' voor haar geschreven, voor wanneer zij wat ouder is en hij er niet meer is om zijn levenslessen door te geven. Met Pieter van der Wielen praat Rijpma over hoe het hebben van kanker absoluut geen voorrecht is, maar het hem ook veel heeft gebracht: het dwingt hem om tot de essentie van het leven te komen en stil te staan bij de vraag wat nou echt belangrijk is. Over schoonheid in alledaagse dingen. Ov...

Kiza Magendane beschrijft Nederland als een huis waarin voor ieder een veilige ruimte moet zijn om emoties te uiten en waar de mensen vanuit gedeelde waarden kunnen toewerken naar een gedeelde toekomst. Hij schreef het boek ‘Met Nederland in therapie’. Met Pieter van der Wielen praat hij over hoe optimisme elke dag weer een bewuste keuze is. Over hoe vrijheid van meningsuiting altijd gepaard moet gaan met luisteren. Over hoe hij als minderjarige asielzoeker naar Nederland kwam. Hij vluchtte voor de oorlog in Congo, maakte een lange tocht door de woestijn en moest toen een nieuwe wereld eigen maken. Over...

Dat emoties toch niet universeel zijn (zoals lang werd gedacht) ontdekte hoogleraar psychologie Batja Mesquita al vroeg in haar carrière. Cultuur, familie en de tijd waarin we opgroeien maken onze emoties anders. Ze schreef er het boek 'De emoties tussen ons' over. Met Pieter van der Wielen praat ze over hoe ze van kinds af aan gefascineerd was door emoties die ze niet kon plaatsen: haar ouders waren Holocaustoverlevenden en sommige emoties leken niet te horen bij de veilige tijd waarin zij zelf opgroeide. Over hoe emoties in het westen als individueel worden gezien, terwijl in veel oosterse c...

Het is een spannend en hoopgevend nieuw deel van de psychiatrie: behandeling met psychedelica. Hoogleraar psychiatrie Robert Schoevers doet onderzoek naar de inzet van onder meer ketamine, MDMA en psilocybine (de werkzame stof in paddo’s) bij de behandeling van zware depressie en trauma. Met Pieter van der Wielen praat hij over de liefde voor zijn vak als psychiater. Hij legt uit wat depressie eigenlijk is en of je het kunt zien als je hersenen onder de scanner legt. Over de behandeling van depressie met reguliere psychotherapie en antidepressiva. En over bij wat voor patiënten een meer experimentele beh...

Cocky Drost groeide op in een reformatorisch milieu, waar praten over seks en relaties niet vanzelfsprekend was. Tegenwoordig probeert ze dit taboe te doorbreken en neemt ze geen blad meer voor de mond als relatietherapeut in de Biblebelt. Met Pieter van der Wielen praat ze over de grootste fouten die mensen maken in relaties en seks, én hoe die te voorkomen. Over de gevestigde machtsverhoudingen binnen seksualiteit en over het vrouwelijke geslachtsorgaan, dat nog maar veel te kort geleden volledig in kaart is gebracht. Over opgroeien met en losbreken van het idee dat lust en genot niet mogen bestaan. O...

Hoogleraar-activist Jan Rotmans was de eerste ter wereld die een integraal model bedacht om wereldwijde klimaatverandering in kaart te brengen. Met Pieter van der Wielen praat hij over hoe hij decennialang - vaak tevergeefs - op deuren bonkte om het klimaatprobleem aan te kaarten en over hoe grote transities vaak eerst ongelijkheid creëren. Over beslissingen die over de rug van in plaats van mét burgers genomen worden. Over hoe systeemverandering wel degelijk begint bij jezelf: een willekeurige groep mensen kan Shell binnen een maand dwingen om duurzaam te worden. Over onze illusie dat we machteloos zijn en ov...

 “Voel je je nu minder man?” vroeg de kapper aan journalist Jesse Beentjes nadat hij een testikel was verloren door zaadbalkanker. Deze vraag leidde tot zijn boek ‘Minderman’, waarin hij de (historische) betekenis van mannelijkheid en ballen onderzoekt. Met Pieter van der Wielen praat hij over cliché-aannames van man-zijn en hoe de cultstatus van testikels in de loop der jaren verschoof naar de penis en testosteron. Over castraatzangers als begeerde lustobjecten en bizarre trends zoals ‘testicle tanning’, stierenballen eten om je ‘meer man’ te voelen. Over de neiging in hokjes te denken en hoe de term ‘queer’ hem vrijheid biedt. Over c...

Spannende Tour-etappes, (on)terechte penalties: de sportzomer is in volle gang. Maar (top)sport heeft ook een schaduwkant. Sportfilosoof Sandra Meeuwsen praat met Pieter van der Wielen over sport als uitlaatklep voor verlangens en emoties die in het dagelijks leven vaak onderdrukt worden. Over hoe de spontane kant van sport wordt ingeperkt door VAR-technologie, over de illusie van een gelijke start, de oorzaken van grensoverschrijdend gedrag en over wat wél werkt tegen hooliganisme, in plaats van een stadionverbod. Over sport en politiek, ethische dilemma's en een nieuwe generatie sporters die steeds actiever een politiek standpunt inneemt.

Duration: 01:01:51

Ze drinken natuurwijn, eten zuurdesembrood en rijden op een elektrische fiets: de havermelkelite. Jonas Kooyman is al jaren gefascineerd door deze ‘yuppen van deze tijd’ in de stad. Hij startte een Instagram-account en nieuwsbrief - die beide door het dak gingen - en verschoof van journalist naar influencer. Nu is er ook het boek: ‘De Havermelkelite’. Met Pieter van der Wielen praat hij over de fixatie van deze middenklasse-groep op statussymbolen en smaak om erbij te horen. Over de hypocrisie van een geëngageerd imago in combinatie met consumentisme (een klimaatdocumentaire kijken in het vliegtuig op weg naar je ‘workation’...

We worden met z’n allen steeds dikker doordat we steeds ongezonder zijn gaan eten. Journalist Teun van de Keuken legt in zijn boek ‘De mens is een plofkip’ de voedingsindustrie onder de loep, die gericht is op het maken van winst in plaats van gezonde voeding. Met Pieter van der Wielen gaat hij in gesprek over hoe individuen moeilijk kunnen opboksen tegen de grote spelers in de voedingsindustrie, die met misleidende marketing en enorme hoeveelheden van de ‘heilige drie eenheid’- suiker, vet en zout- je zo verslaafd mogelijk proberen te maken aan ‘dikmakende troep’. Over hoe zo'n 80 procent van wa...

Het verliezen van een vriend voelt soms net als liefdesverdriet, toch is er weinig aandacht voor. Psychiater en rouwexpert Uus Knops dook in het onderwerp en schreef (samen met psycholoog Julie Minnaert) het boek ‘Zijn wij nog vrienden?’. Met Pieter van der Wielen praat Knops over hoe essentieel vriendschap is voor onze mentale en fysieke gezondheid, en hoe de pijn van vriendschapsverlies vaak in stilte wordt gedragen. Over hoe belangrijk een vriend is om ook de donkere kanten van het leven te zien en samen te dragen. Over hoe Knops zelf rouwexpert (en later rouwpsychiater) werd doordat ze haar broe...

Hoe blijf je mentaal gezond in een gestoorde wereld? En wat is de invloed van sociale media op ons brein? Psycholoog Thijs Launspach schreef vele boeken, over psychologie, geluk, stress, burn-out, prestatiedruk en het kapen van onze aandacht door sociale media. In zijn nieuwste boek, ‘We doen allemaal maar wat’, onderzoekt hij met lessen uit de psychologie wat de mens gelukkig maakt. Met Pieter van der Wielen praat hij over de druk van onze maatschappij en de voor- en nadelen van een mentale diagnose. Over hoe sociale media – asociale media noemt hij die - je brein hacken en de illusi...

Vrouwen worden vaak weggezet als ‘hormonaal’ of ‘ze zal wel ongesteld zijn’, als ze zich op een manier gedragen die als ‘afwijkend’ gezien wordt. Psycholoog Estrella Montoya verbaasde zich over hoe weinig er eigenlijk bekend is over de invloed van hormonen, deed er uitgebreid wetenschappelijk onderzoek naar en schreef het boek ‘Vrouwen en hormonen’. Met Pieter van der Wielen gaat zij in gesprek over de invloed van hormonen op emoties, gedrag, lichaam en gezondheid, bij zowel mannen als vrouwen. Over het belang van het leren kennen van je eigen lichaam en klachten serieus te nemen. Over de angst van vrouwen voor sti...

Neurochirurg Dirk de Ridder doet onderzoek naar een mogelijke oplossing voor tinnitus, ook wel oorsuizen genoemd. Hij onderzoekt manieren waarop hij de hersenen kan trainen om het geluid niet meer aan te maken. De hersenen kunnen bij gehoorverlies zelf invullen dat er een geluid aanwezig moet zijn: “Je brein denkt: ik krijg het niet binnen, maar ik heb die informatie nodig. Ik voorspel wat ik denk dat daar normaal geklonken zou hebben en dat wordt die piep.” Hij omschrijft het ook wel als fantoompijn. Hij vertelt over hoe de aanwezigheid van stress van invloed kan zijn op permanent oorsuizen en o...

Hoe kun je angst minder leidend laten zijn in je eigen leven en in de maatschappij? Journalist Tim Hofman schreef er het boek ‘Goede moed’ over. Met Pieter van der Wielen praat hij over wat het met je doet als iemand het op je leven gemunt heeft, over hypochondrie en faalangst, en over hoe hij die angsten heeft weten te temmen. Over angst in de samenleving, en hoe politici angst als wapen gebruiken. En over de verantwoordelijkheid van ‘de voorhoede’ van journalisten, opiniemakers en burgers om weerstand te bieden tegen de "lelijke kwartjes die extreemrechtse politici in de machine van onze...

Lale Gül werd drie jaar geleden in één klap bekend met haar boek ‘Ik ga leven’, waarin ze kritisch schreef over haar strengreligieuze islamitische opvoeding. Haar nieuwe boek – ‘Ik ben vrij’ – gaat verder vanaf het moment dat ze haar ouderlijk huis verliet, door haar familie verstoten werd, haat- en doodsbedreigingen ontving en toch een eigen leven opbouwde met veel lof en herkenning van lotgenoten. Met Pieter van der Wielen praat ze over de gevolgen van je kritisch uitlaten. Over de hypocrisie van progressieven als het gaat om vrouwenrechten binnen de islam en haar verbazing over hoe de hoofddoek als teken van v...

Sanne Bloemink, journalist en schrijver, kampt al veertien jaar met onverklaarbare pijn. In haar boek ‘Pijn. Expeditie naar onbestemd gebied’, zoekt ze naar manieren om er mee om te gaan en naar een nieuwe manier van denken over pijn. Aan Pieter van der Wielen vertelt ze hoe een stoere karatetrap leidde tot een hernia. Nadat een neurochirurg haar daarvoor had geopereerd, was de hernia weg, maar niet de pijn. Het werd een pijn zonder oorzaak. Bloemink en Van der Wielen praten over de onmacht die je in zo'n situatie kunt voelen en over hoe onze samenleving graag eenduidige oorzaken zoek...

Trauma: het is een woord dat tegenwoordig te pas en te onpas wordt gebruikt, maar wat is écht trauma nu precies? En hoe kunnen we er het beste mee omgaan? Traumapsycholoog en bijzonder hoogleraar Elisa van Ee schreef het boek ‘Mag ik bij jou?’, waarin ze laat zien hoe belangrijk sociale steun en aandachtig luisteren zijn voor het verwerken van trauma. Met Pieter van der Wielen praat ze over dat ingrijpende gebeurtenissen bij het leven horen, en hoe het komt dat ze bij sommige mensen leiden tot trauma. Over hoe trauma in ons brein werkt, en hoe je er weer...

“Er is geen reden tot paniek: de tsunami- en vloedgolfretoriek van migratie verhoudt zich niet tot de realiteit.” Hoogleraar sociologie Hein de Haas deed dertig jaar onderzoek naar migratie en schreef de bestseller ‘Hoe migratie echt werkt’, waarin hij de ene na de andere migratiemythe, zowel rechtse als linkse stokpaardjes, ontmantelt. Met Pieter van der Wielen praat hij over hoe de retoriek van politici niet klopt. “Migratie is van alle tijden en met golven redelijk stabiel.” Bovendien trekt onze florerende, liberale arbeidsmarkt onvermijdelijk veel arbeidsmigranten aan: wie gaat anders onze tomaten plukken en huizen schoonmaken? En het strenge beleid van de afgel...

Als documentairemaker komt hij in conflictgebieden en ziet daar de ellende van oorlog en de duistere kant van de mens. Toch is Sinan Can een positieve man, en is hij in zijn verhalen óók op zoek naar menselijkheid en dat wat mensen bindt: liefde, zorg voor elkaar en een veilige omgeving bieden aan kinderen. Met Pieter van der Wielen praat hij over hoe hij gelooft dat ‘de zachte krachten’ (zoals kunst, wetenschap, cultuur en bovenal: vrouwen) zullen overwinnen en de wereld een vrediger plek maken. Hij deelt verhalen die hij onderweg tegenkwam en hem inspireerden, zoals de man die 300 kinder...

Waar is het vuur? Leven we nog wel vanuit bezieling en voelen we écht wat ons beweegt? Dat vraagt schrijver en filosoof Désanne van Brederode zich af in haar nieuwe boek ‘Hoe het vuur te redden’. Met Pieter van der Wielen praat ze over het vuur in onszelf terugvinden, en hoe daar vertraging voor nodig is. Hoe het vuur voor iemand maakt dat je ondanks bedrog tóch van diegene kunt blijven houden. Dat een onveilige jeugd óók ervaren kan worden als een avontuurlijke jeugd. En hoe spelend (en zonder plan) een zandkasteel bouwen, dat ieder moment kan worden weg...

Kunnen we van de oude Grieken leren over onze democratie vandaag de dag? Schrijver Ilja Leonard Pfeijffer is daarvan overtuigd: hij verzamelde al zijn kennis over de klassieke oudheid en schreef de bestseller Alkibiades. “Ik wil de lezer door de spiegel van de geschiedenis laten kijken en waarschuwen.” Met Pieter van der Wielen praat Pfeijffer over zijn ervaringen in zijn woonland Italië met een extreemrechtse regering, en hoe dat een waarschuwing voor Nederland moet zijn. “De uitholling van de rechtsstaat gaat in kleine, bijna onzichtbare stapjes.” Over hoe populisme een soort dictatuur van de publieke opinie is. Én over hoe hij doo...

Hoe hou je je staande in een onrechtvaardige wereld? Theoloog Alain Verheij – de ‘Twittertheoloog des vaderlands’– vindt dat we nog veel van oude Bijbelverhalen kunnen leren. In zijn nieuwste boek – De zin van ziekte – gaat hij terug naar de tijd van Lazarus, Bijbelse plagen en melaatsen om vandaag de dag om te leren gaan met ziekte en aftakeling. Met Pieter van der Wielen praat hij over zijn eigen ‘liefdevolle zoektocht’, vraagtekens en kritiek op God en het geloof. Over hoe een stukje ‘magie’ ons leven meer de moeite waard maakt, en alles alleen met ratio verklaren vaak een leugen is (“Rembrandt is ook...

Met zo’n vijf miljoen verkochte boeken is Carry Slee één van de meest succesvolle kinderboekenschrijvers van ons land. Jonge lezers herkennen zich in haar verhalen over opgroeien, waarbij ze échte levensthema’s niet schuwt. Met de jaren kwam bij Carry Slee het besef dat haar eigen jeugd verre van eenvoudig was. In haar meest recente boek voor volwassenen – ‘Mijn jongen’ – haalt ze herinneringen op aan haar vader en hoe ze werkelijk alles deed om erkenning van hem te krijgen: haar vader wilde een zoon en voedde haar op als jongen. Met Pieter van der Wielen praat ze over worden wie je e...

Met zijn bestseller ‘De meeste mensen deugen’ werd hij de wereld in gekatapulteerd. Rutger Bregman, die er trots op is om moralist te zijn, zat ineens in het hol van de leeuw en gaf een speech in Davos over belasting en rijken die viral ging. Voor Bregman is het niet genoeg: de lat moet omhoog. Hij wil morele ambitie voor zichzelf en de rest van de elite - en schreef daar zijn nieuwe boek over. Met Pieter van der Wielen praat hij over dat alleen ‘bewustzijn creëren’ – zoals hij zelf jarenlang heeft gedaan - niet genoeg is. “Er is veel ellen...

Haar rol in de hitserie Undercover maakte van haar óók internationaal een ster: Hollywood heeft gebeld. Dit najaar is Nazmiye Oral te zien in een Amerikaanse blockbuster. Ze is kind van Turkse arbeidsmigranten en maakte in de theaterwereld furore met onder meer De Gesluierde Monologen en Nooit meer Zonder jou, een prachtig theatraal gesprek met haar traditionele moeder over hun onderlinge verschillen. Met Pieter van der Wielen praat Nazmiye Oral over hoe ze de afgelopen jaren meer zelfvertrouwen kreeg en ‘volwassen’ werd. Door de liefde niet buiten zichzelf te zoeken, maar van zichzelf te houden en voor zichzelf te zorgen...

Rusland was zijn grote liefde, zijn tweede vaderland. Maar sinds februari 2022 – na de grootschalige Russische invasie van Oekraïne - is die liefde bekoeld, en begon Jelle Brandt Corstius met het maken van de podcast ‘Voordat de bom valt’. Terwijl Oekraïners het land verlieten, reed hij er afgelopen zomer met een groep collega’s en oude auto’s naartoe. Spullen brengen was de missie, en zo heet ook het boek dat hij erover schreef. Met Pieter van der Wielen praat Brandt Corstius over hoe anders oorlog eruitziet als je daadwerkelijk in het land zelf bent. “Het zijn twee dingen tegelijk...

"Als je ouder wordt, worden sommige jeugdherinneringen ineens belangrijk.” Adriaan van Dis schreef de roman ‘Naar zachtheid en een warm omhelzen’, over een bange jongen in een postkoloniaal gezin en een vergeten persoon die hem veiligheid en warmte gaf. En hij schreef een essay: ‘De kolonie mept terug’, over datzelfde kolonialisme. Want met de jaren ziet Van Dis het verleden en het heden duidelijker, en maakt zich steeds kwader. “Hakken in de klei, hekken dicht, toekomst in het verleden alsof we niet de confrontatie aankunnen van al die grote veranderingen die op ons afkomen.” Met Pieter van der Wielen praat Van Dis...

'Ik Zou Voor Veel Kunnen Sterven Maar Niet Voor Een Vlag': het nieuwste album van Sef (Yousef Gnaoui) is genomineerd voor een Edison én door VPRO’s 3voor12 verkozen tot beste album van 2023. Met Pieter van der Wielen praat Yousef Gnaoui over openlijk twijfelen aan systemen en structuren zoals ze zijn bedacht (zoals vlaggen, grenzen en kapitalisme). Over verder kijken, diep tot de wortel, en onbegrensd denken over hoe het anders kan. Over hoe hij in zijn liedjes ‘vrijer kan praten’, niet gebonden aan de regels van de logica van alledaagse gesprekken. En dat zijn vader – die al jong stierf - h...

Sinds neurowetenschapper Iris Sommer voor het eerst een levend stel hersenen zag – geen grijze massa maar een roze, zachte substantie – is haar levenslange fascinatie voor het brein aangewakkerd. Talloze boeken schreef ze, over stoornissen en stemmingen, het vrouwenbrein en goed voedsel voor een gezond brein. Haar nieuwste boek – De bacterie en het brein – gaat over het verband tussen darmen en hoofd. Met Pieter van der Wielen praat ze over hoe raar het is dat we in het Westen onderscheid maken tussen lichaam en geest. “’Tussen de oren’ betekent niet dat er geen lichamelijke oorzaak te vinden is.” Over hoe bacteriën in ons lichaam...